Σύστημα Συλλογής & Επανάχρησης βρόχινου νερού.

 

Πώς να δημιουργήσετε ένα  σύστημα επανάχρησης  βρόχινου νερού μεγάλου όγκου

Ξεκινώντας με τη συλλογή του βρόχινου νερού 

        Είναι εύκολο και είναι μία διαδικασία που γίνεται για χιλιετίες. 

        Αν θέλουμε να ξεκινήσουμε μία ανάλογη κατασκευή πρέπει να μετρήσουμε την ετήσια βροχόπτωση πχ στην Αθήνα είναι περίπου 400χιλιοστα. Με βάση αυτή θα εγκαταστήσουμε  ένα σύστημα που μπορεί να συλλέξει μεγάλες ποσότητες νερού  κάθε έτος,  και να χειριστούμε αποτελεσματικά  το νερό που μπορούμε να συλλέξουμε.

        Ένας τέτοιος αυξημένος όγκος απαιτεί μια πιο εξελιγμένη ρύθμιση από ένα απλό βαρέλι βροχής.

        Αν προσθέσουμε στο εμβαδόν πέρα από την στέγη και το νερό που μπορεί να συλλεγεί από σκληρά υλικά όπως βεράντες μπαλκόνια πλακοστρώσεις Η ποσότητα μπορεί να μεγαλώσει αρκετά 

Δείτε πώς μπορείτε να εγκατασταθεί   ένα στο χώρο  σας. 

    Έχουμε δημιουργήσει ήδη ένα  εξαιρετικό σύστημα συλλογής βρόχινου νερού, στο Ράλλειο Δημοτικό  Πειραία στα πλαίσια του προγράμματός......... όπου αρδεύει τον κάθετο κήπο  και τον κήπο του σχολείου.

Σχεδιάζοντας το σύστημά σας

        Το πρώτο βήμα για την κατασκευή ενός μεσαίου ή μεγάλου όγκου συστήματος συλλογής όμβριων υδάτων είναι να δημιουργήσετε ένα σχέδιο που θα μεγιστοποιήσει την ποσότητα και την ποιότητα του νερού που συλλέγετε. Αυτό απαιτεί τον προσδιορισμό του όγκου του νερού που ρέει από την οροφή σας όταν βρέχει.

Ο υπολογισμός είναι απλός μόλις μάθετε την περιοχή της οροφής σας και τη μέση ετήσια βροχόπτωση: 

Νερό που μπορούμε να συλλέξουμε  = Βροχόπτωση μέση/έτος × Περιοχή Στέγης (τετρ.μέτρα) 

Υπολογίζουμε :

 Αν έχουμε μία στέγη 100 τμ 

 Υπολογίζοντας την Μέση ετήσια ποσότητα βροχόπτωσης της Αττικής  περίπου 400χιλ

100τμ Χ 400χιλ(0,4 μετρα)= 40 κυβικά νερό μπορεί να συλλεχθεί 

    Μπορούμε να αποθηκεύσουμε μία τέτοια ποσότητα? Έχουμε ανάγκη μιά τόσο μεγάλη  ποσότητα? Εχει σχέση και με την πιθανή κατανάλωση που έχουμε για τον κήπο ή για πλύσεις ... Πρέπει να ελέγχουμε και την σχέση βροχόπτωσης κατανάλωσης ανά μήνα. Έτσι θα μειώσουμε το μέγεθος τις δεξαμενής και θα υπολογίζουμε στην πιθανή αναπλήρωση που θα υπάρχει  από τις επόμενες βροχοπτώσεις.

    Ο παρακάτω πίνακας παρέχει μια γενική ιδέα για την βροχόπτωση μπορούμε να περιμένουμε  στα περισσότερα μέρη της Αθήνας, και με ανάλυση ανά μήνα. Έτσι δεν θέλουμε μία πολύ μεγάλη δεξαμενή διότι το Μάρτιο, Απρίλιο, Μάιο  όπου θα πραγματοποιούμε άρδευση  θα αρδεύουμε αλλά παράλληλα το νερό θα αναπληρώνεται απο την βροχόπτωση. 

        Απαιτείται μία μελέτη η επιλογή του μεγέθους της δεξαμενής   πώς θα χρησιμοποιήσουμε το νερό. 

         Το πρώτο που πρέπει να υπολογίσουμε είναι οι ανάγκές σε νερό.  Πόσα δέντρα , πόσους θάμνους, πόες θέλουμε να αρδεύουμε οπότε να μπορεί ένας γεωπόνος να υπολογίσει την κατανάλωση του νερού που θα έχουμε σε σχέση με την περίοδο. Η μέγιστη ανάγκη για άρδευση είναι το μήνα Ιούλιο Ετσι  μπορούμε να υπολογίσουμε την ικανότητα αποθήκευσης για να ικανοποιήσουμε τις απαιτήσεις που θα έχουμε σε αποθήκευση. 

        Μια άλλη απλή προσέγγιση είναι να εξεταστεί η προσφορά  - πόση βροχή πέφτει σε ένα μήνα κατά τη διάρκεια μιας μέσης υγρής περιόδου στην περιοχή . Για παράδειγμα,  ο Δεκέμβριος είναι ο πιο βροχερός μήνας, με περίπου 7,5 εκατοστά κατά μέσο όρο. Το μήνα αυτό οι ανάγκες άρδευσης είναι ελάχιστες οπότε όλο το νερό είναι προς αποθήκευση. Το ίδιο συμβαίνει και τους επόμενους μήνες έως τον Μάρτιο όπου θα αρχίσει η άρδευση οπότε η δεξαμενή θα πρέπει να έχει το μέγεθος, να αποθηκεύσει όλους αυτούς τους μήνες. 

Αξιολογώντας και προετοιμάζοντας την οροφή σας

        Τώρα που ξέρετε πόσο νερό έχουμε διαθέσιμο, θα θέλετε να αξιολογήσετε τυχόν προϋπάρχουσες συνθήκες πάνω και γύρω από την οροφή σας που μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα αυτού του νερού. Ο καλύτερος τρόπος για να το κάνετε αυτό είναι να ανεβείτε  στην οροφή σας και να κάνετε μια επιθεώρηση. Υπάρχουν δέντρα από πάνω, που πέφτουν τα φύλλα  τους, όπως πεύκα που ρίχνουν πευκοβελόνες και πιθανά θα φράξουν τις υδρορρόες? Υπάρχουν ενδείξεις για υπερβολικά πτηνά ή άλλα απόβλητα ζώων; Υπάρχουν σπασμένες υδρορροές, κακή στεγάνωση; Εάν έχετε μια σύνθετη ή  οροφή με πολλά ανεστραμμένα δοκάρια, αν εχετε πάρα πολλές υδρορρόες σε τι είδους σχήμα είναι; Πρέπει να καταγραφούν και να δοθούν λύσεις.

    Αυτά τα ζητήματα επηρεάζουν την ποιότητα του νερού και υπαγορεύουν την προσέγγιση που υιοθετείται για τη διήθηση πριν από την δεξαμενή. Στην ιδανική περίπτωση, θέλετε την οροφή σας όσο το δυνατόν πιο καθαρή. Αν και δεν είναι όλα αυτά τα ζητήματα που διορθώνονται, είναι καλή ιδέα να κλαδέψετε τα δέντρα πίσω 1-2μέτρα από το σπίτι σας, να αντικαταστήσετε η να καθαρίσετε  και γεμάτα χώμα από τα χρόνια τα βότσαλα και να διορθώσετε τυχόν σπασμένες ή διαρρέουσες υδρορροές πριν εγκαταστήσετε το σύστημά σας.

Στοιχεία συστήματος

        Ας μιλήσουμε για τα μέρη  ενός τέτοιου  συστήματος για να διαχειριστούμε αποτελεσματικά όλο αυτό το νερό.

Προ-φιλτράρισμα 

    Το προ-φιλτράρισμα αφαιρεί τα φύλλα, τα ιζήματα και τα έντομα και περιλαμβάνει προστατευτικά φύλλα (με προστασία από  πλέγματα(συνήθως σφαιρικού σχήματος) που είναι τοποθετημένα στις υδρορροές σας), τις κεφαλές βροχής  και τα σουρωτήρια(καλάθια που υπάρχουν σε κάποιες υδρορρόες).

        Κατά την εγκατάσταση σκαρών για τα  φύλλα, θέλετε η πλευρά του πλέγματος να κολλήσει να έχει μεγάλη επιφάνεια ωστε να μην μπορούν   να κολλήσουν και να κλεισουν σύντομα το σύνολο της. Οι κεφαλές βροχής μπορούν να βρεθούν στο διαδίκτυο ή στο τοπικό  κατάστημα οικ. υλικού. Επίσης, είναι καλό να συνηθίζετε να ελέγχετε και να καθαρίζετε την προ-φιλτράρισμα σας μετά από κάθε σημαντική βροχή.

Πρώτος εκτροπέας σκουπιδιών δώματος

Σχεδίαση σωλήνωσης συλλογής φερτών.

        Μια πρώτη εκτροπή φερτών οδηγεί την  ροή βρώμικου νερού( μικροσωματιδια και ιζήματα  απορροής) από την οροφή σας μακριά από τη δεξαμενή αποθήκευσής σας και εγκαθίσταται μεταξύ εξόδου ιζημάτων  και του σωλήνα που μεταφέρει νερό στην δεξαμενή. Οι εκτροπείς είναι σχετικά εύκολο να κατασκευαστούν χρησιμοποιώντας  PVC σωληνώσεις. Ο εκτροπέας γεμίζει πρώτα με νερό, με ότι δεν θέλουμε να καταλήξει στην δεξαμενή  και στη συνέχεια επιτρέπει στο καθαρό νερό να ρέει στο δοχείο συλλογής.

        Αυτές οι έξοδοι που είναι επίσης εγκατεστημένες με εξάρτημα καθαρισμού(μια βάνα 1΄) στο κάτω μέρος και θα πρέπει να αδειάσουν και να καθαριστούν μετά από κάθε συμβάν σημαντικής βροχόπτωσης. Εάν χρησιμοποιείτε PVC  Φ100 ή παρόμοιο σωλήνα,  ένα μήκος 1μέτρου κατάντη είναι ικανό να συλλέγει τα ιζίματα. Όσο  μεγαλυτερης διαμέτρου είναι ο  μειώνεται η ανάγκη για μήκος συλλογής φερτών (πχ σε Φ125  απαιτούνται 75 εκατοστα). Η σύσταση κυμαίνεται από να μπορεί να συλλέγει 4 έως 8 λίτρα   για κάθε 30 τετραγωνικά της περιοχής συλλογής.

Σωλήνας μεταφοράς

        Η μεταφορά με σωληνώσεις συνδέει τα εξαρτήματα του συστήματός σας. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε γαλβανισμένο χάλυβα, αλουμίνιο, ανοξείδωτο ή σωληνώσεις πολυαιθυλενίου υψηλής πυκνότητας, αλλά το πιο άμεσα διαθέσιμο και οικονομικά αποδοτικό υλικό είναι οι σωληνώσεις PVC διαμέτρου.

Δεξαμενές αποθήκευσης

        Οι κιστέρνες που παραδοσιακά αποθηκεύουν φιλτραρισμένο νερό βρόχινου νερού πάνω ή κάτω από το έδαφος και, ιδανικά, είναι αδιαφανείς για να αποτρέψουν την ανάπτυξη φυκιών. Οι δεξαμενές είναι συνήθως το πιο ακριβό μέρος κάθε συστήματος και μπορούν να είναι κατασκευασμένες από μια ποικιλία υλικών, συμπεριλαμβανομένου του πλαστικού, του υαλοσφαιριδίου, του γαλβανισμένου χάλυβα, του σκυροδέματος και του ξύλου. Οι δεξαμενές πολυπροπυλενίου και πολυαιθυλενίου είναι κοινές επειδή είναι άμεσα διαθέσιμες στο διαδίκτυο και σε προμηθευτές γεωργικών υλικών, είναι οικονομικά αποδοτικές και έρχονται σε μια ποικιλία χρωμάτων με χωρητικότητες έως και 30.000 κυβικά. Για τις θαμμένες εγκαταστάσεις, οι ειδικά ενισχυμένες δεξαμενές είναι απαραίτητες για να αντέξουν τηνπίεση και  επέκταση του εδάφους και τη συστολή.

        Τα ενδιάμεσα δοχεία υγρών τροφίμων  είναι μια άλλη επιλογή αποθήκευσης με φθηνότερο κόστος  από τις περισσότερες άλλες δεξαμενές. Εάν το νερό που κατέχουν αποθηκεύεται για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, θα πρέπει να βάφονται ή να καλύπτονται για να αποφευχθεί η ανάπτυξη των φυκιών. 

    Υπάρχουν ορισμένα βασικά στοιχεία για να καταλάβετε και να εγκαταστήσετε εάν η δεξαμενή σας δεν έρχεται ήδη εξοπλισμένη. Ένας σωλήνας υπερχείλισης απαιτείται για τη διαχείριση του πλεονάζοντος νερού όταν η δεξαμενή γεμίζει. Αν  θέλετε να συνδέσετε πρόσθετες δεξαμενές για να κρατήσετε περισσότερο νερό είναι δεδομένες  οι απαιτούμενες συνδέσεις με βάνες απομόνωσης σε κάθε δεξαμενή.  Ο εξαερισμός είναι απαραίτητος για να αποτραπεί τα προβλήματα κενού  και  υδραυλικά πλήγματα από τον αέρα όταν το νερό και αέρας εισέρχεται στο σύστημα των δεξαμενών κατά τη διάρκεια μιας  βροχής. Ο αεραγωγός, η υπερχείλιση και άλλα ανοίγματα (αν δεν συνδέονται με τίποτα) σε μια δεξαμενή θα πρέπει να καλύπτονται με  ένα  πλέγμα για να εμποδίσουν τα κουνούπια και άλλα έντομα να μπουν μέσα - και να σημειώσουν ότι ο αεραγωγός και οι θύρες υπερχείλισης θα πρέπει να έχουν σωλήνα με αρκετό μήκος που θα οδηγεί το νερό μακριά απο την βάση της δεξαμενής  με αρκετές γωνίες προς τα κάτω για να κρατήσουν το φως του ήλιου και να αποτρέψουν την ανάπτυξη αλάτων.

Σύστημα αντλιών

     Αν η δεξαμενή δεν έχει την απαιτούμενη υψομετρική διαφορά για να αρδεύουμε θέλουμε ένα αντλητικό σύστημα. Μια αντλία παρέχει νερό υπό πίεση για άρδευση. Εάν σκοπεύετε να δημιουργήσετε ένα πότισμα  στάγδην άρδευσης, θα χρειαστείτε μια αντλία που παρέχει τουλάχιστον 2 ατμόσφαιρες(υψομετρικό  20 μέτρα). Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ακόμα και στις ΗΠΑ όπως στο Τέξας υπάρχουν επιδοτήσεις ή αποφορολόγηση (ΦΠΑ) για εξοπλισμό συλλογής νερού.(Εδώ και ειδικά στα νησιά μας όπως καταλαβαίνουμε κάτι τέτοιο δεν θεωρείται λογικό από τους αρμόδιους ).

Εγκατάσταση και άλλες εκτιμήσεις

        Κατά την τοποθέτηση των δεξαμενών σας, η συνιστώμενη εγκατάσταση είναι τουλάχιστον μισό μέτρο  μακριά από οποιαδήποτε δομή, τουλάχιστον 1 μέτρο  από οποιαδήποτε γραμμή ιδιοκτησίας και σε επίπεδη επιφάνεια. Εάν έχετε μια μεγάλη δεξαμενή, όπως μια δεξαμενή πολυαιθυλενίου 5.000λίτρων ή μεγαλύτερη, θα χρειαστείτε μια πλάκα ή σταθεροποιημένη βάση.

        Ανατρέξτε στους τοπικούς οικοδομικούς κώδικες και τις ικανότητες της δεξαμενής  για να βεβαιωθείτε ότι η βάση σας είναι σωστή για το μέγεθος της δεξαμενής και το βάρος όταν γεμίζει με νερό. Το σκυρόδεμα  είναι μια επιλογή . 

        Επίσης, σημαντικό είναι  για να εξετάσετε το χώρο που θα διατεθεί η υπερχείλιση του νερού από την δεξαμενή σε περίπτωση μία έντονης πλημμυρικής καταιγίδας ώστε να υπάρχει. Προφανώς κανείς δεν θέλει να  πλημμυρίσει η αυλή του ή  του γείτονά σας και να μην δημιουργεί προβλήματα.

        Η κατασκευή ενός κήπου βροχής με τα ιθαγενή φυτά  θα απορροφήσει την απορροή-υπερχείλιση και τους ρυπαντές, ενώ θα προσελκύσει ωδικά πτηνά και πεταλούδες. Η χρήση και η δημιουργία παθητικών χαρακτηριστικών κατακράτησης μπορεί να κατευθύνει το νερό προς τα δέντρα και άλλα επιθυμητά μέρη του τοπίου σας, ενώ θα ενδυναμώσει τον υδροφόρο ορίζοντα.

Διατήρηση του συστήματός σας

        Το νερό της βροχής μπορεί να είναι δωρεάν, αλλά η διατήρησή του έρχεται με ένα μικρό κόστος κυρίως εργασίας - με τη μορφή της εκτέλεσης κάποιας βασικής συντήρησης στο σύστημά σας. Η καλύτερη πρακτική είναι να ελέγχετε και να καθαρίζετε τυχόν φίλτρα στις εξόδους προς την άρδευση, να ελέγχεται  την λειτουργεία της αντλίας και να καθαρίζονται οι υδρορροές  κάθε 6 μήνες.  Καθώς γνωρίζετε το σύστημά σας, μπορείτε να προσαρμόσετε το πρόγραμμα συντήρησής σας.

Ας συλλέξουμε λίγη βροχή!

            Τώρα γνωρίζετε για τα εξαρτήματα και τις εκτιμήσεις που απαιτούνται για το σχεδιασμό, την κατασκευή και τη συντήρηση του δικού σας μεσαίου έως μεγάλου μήκους συστήματος συλλογής βρόχινου νερού.

Παρουσίαση Έργου στο Ράλλειο Δημοτικό  Σχολείο Πειραιά

Στο Σχολείο σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε στα πλαίσια του διεθνούς ερευνητικού έργου euPOLIS

1ο Κήπος στο μεγάλο παρτέρι -Άλσος του Σχολείου (Κόκκινο παραλληλόγραμμο)

2ο Κάθετος κήπος  από τους μεγαλύτερους στην χώρα (Μπλε κύκλος) 

3ο Ζαρτινιέρες για καλλιέργεια λαχανικών (Πράσινο τετράγωνο)

4^ο Σύστημα συλλογής νερού(Μπλε κύκλος)

        Εδώ θα αναλύσουμε το τελευταίο έργο με τίτλο «Εγκατάσταση

συστήματος συλλογής βρόχινου νερού στα Ράλλεια σχολεία στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου euPOLIS.»  που ρόλος του είναι να αρδεύει τα τρία πρώτα έργα.

 Τα έργα στο σχολείο 

    Κατόπιν μελέτης που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος από ειδική ομάδα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου,  εγκατάσταθηκε  σύστήμα συλλογής του βρόχινου νερού από την γειτνιάζουσα οροφή του κάθετου τοίχου και  πραγματοποιήθηκε σύνδεση του συστήματος αυτού με το πότισμα του κάθετου αυτού κήπου.

Ο φυτεμένος τοιχος Διακρίνεται η δεξαμενη όπου βρίσκεται το αντλιτικό σύστημα 

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

        Η συλλογή του βρόχινου νερού  γίνεται μέσω της υφιστάμενης διάταξης της τάφρου συλλογής στο δώμα και του κατακόρυφου σωλήνα υδρορροής κυκλικής διατομής ~Φ100. Η σχάρα συγκράτησης φερτών, φύλλων, κλπ. στην είσοδο του σωλήνα επί του δώματος θα πρέπει να καθαρίζεται τακτικά, όπως και κάθε υδρορροή.

    Η εκτροπή του βρόχινου νερού προς την δεξαμενή αποθήκευσης  κατασκευάστηκε επί της κατακόρυφης υδρορροής ~Ø100 στην νοτιοδυτική γωνία του κτιρίου και σε σημείο που βρίσκεται σε ύψος περί τα 3,50 m από το υφιστάμενο δάπεδο του υπαίθριου διαδρόμου περιμετρικά της αίθουσας εκδηλώσεων (μη προσβάσιμου στην καθημερινή λειτουργία του σχολείου καθώς απομονώνεται από την κυρίως αυλή με

μεταλλική αυλόπορτα που παραμένει κλειδωμένη).

Πραγματοποιήθηκαν: 

• αποκάλυψη του σωλήνα της υδρορροής,
• αποκοπή ανάλογου τμήματος του σωλήνα και αντικατάστασή του με τεμάχιοεκτροπής της ροής από PVC (ταφ) ή ειδικό φίλτρο βρόχινου νερού, αναλόγως της επιλογής φίλτρανσης,
• μόνωση των νέων τεμαχίων ή/και του φίλτρου με τα παραμένοντα τμήματα της υδρορροής (σιλικόνες,κλπ.)
• αποκατάσταση των επιχρισμάτων 

    

(Κατασκευή- Φωτογραφίες ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ)

      Η προσαγωγή του νερού προς τη δεξαμενή αποθήκευσης  γίνεται με απλό σωλήνα PVC , διαμέτρου ~Ø100 ο οποίος  εκκινεί από την εκροή του τεμαχίου εκτροπής (ταφ) ή την εκροή του φίλτρου, κατά περίπτωση. Η κλίση του αγωγού προς τη δεξαμενή είναι της τάξης του 2%.

     

 

     Το φίλτρο  τοποθετηθηκε  επί της κατακόρυφης υδρορροής, στο σημείο εκτροπής της ροής προς την δεξαμενή, καθώς εκτός της φίλτρανσης, παρέχεται η δυνατότητα

λειτουργίας του και ως μηχανισμού «πρώτης έκπλυσης» και ως μηχανισμού προστασίας έναντι υπερχείλισης της δεξαμενής.

(Κατασκευή- Φωτογραφίες ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ)

    Η δεξαμενή  είναι κατασκευασμένη από ρητίνη γραμμικού πολυαιθυλενίου και  περιέχει αντιοξειδωτικά και σταθεροποιητές UV για την ηλιακή ακτινοβολία και εγκαταστάθηκε σε βαση οπλισμένου σκυροδέματος  μεγαλύτερης των 25 εκατοστών 

(Κατασκευή- Φωτογραφίες ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ)

        Στην δεξαμενή  εγκαταστάθηκε ηλεκτρονικός αισθητήρας μέτρησης στάθμης για δεξαμενές νερού ο οποίος μετρά την στάθμη του νερού μέσω της μέτρησης της αντίστοιχης υδροστατικής πίεσης. Ο αισθητήρας είναι εμβαπτιζόμενου τύπου, με προστασία υδατοστεγανότητας τουλάχιστον IP68, κατάλληλος για μέτρηση στάθμης μέχρι πέντε (5) μέτρα. Εγκαταστάθηκάν αισθητήρες καταγραφής των δεδομένων (data logger) για σύνδεση με τον κεντρικό σέρβερ δεδομένων του προγράμματος euPOLIS.

        Τέλος  πραγματοποιήθηκε υδραυλική σύνδεση της δεξαμενής  όπου με βαρυτητα το νερό μεταφέρεται  στο σύστημα ποτίσματος του κάθετου κήπου.

        Ο κάθετος κήπος στη βάση του έχει δεξαμενή χωρητικότητας περίπου 500Lt στην οποία υπάρχει βυθιζόμενη αντλία που αναλαμβάνει το πότισμα του κήπου. Στην άκρη της δεξαμενής υπάρχει κατασκευή (floater – φλοτέρ) που διακόπτει την εισροή νερού από το δίκτυο πόλης στην δεξαμενή όταν αυτή φτάσει σε συγκεκριμένη στάθμη. Με τις υδραυλικές εργασίες σύνδεσης, (προμήθεια και εγκατάσταση του

απαραίτητου εξοπλισμού), όταν το φλοτέρ  επιτρέπει την εισροή,  έχουμε εισροή από τη δεξαμενή των 8000Lt όταν αυτή έχει ποσότητα νερού, και όταν αδειάσει  εναλλακτικά  η αρδευση γίνεται από το δίκτυο πόλης.

Κωνσταντίνος Τάτσης 

MSc Γεωπόνος 

ΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ

 ΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ 

ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΤΡΙΑΜΟ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΟΥΔΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ: 

ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΖΩΝΗΣ

            Το άρθρο που βασίζεται στη φύση λύση για τον μετριασμό της αστικής κυκλοφορίας της θερμότητας που αντιμετωπίζει την ουδετερότητα του άνθρακα: βιώσιμος σχεδιασμός πράσινων ζωνών στην άκρη του δρόμου https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2023.121197 get rights and content) εξετάζει το ζήτημα της συμβολής της αστικής κυκλοφορίας σε νησιά θερμότητας και εκπομπές άνθρακα, προτείνοντας πράσινες ζώνες του δρόμου ως λύση βασισμένη στη φύση (NBS).

        Το έργο αναπτύσσει μια νέα μέθοδο προσομοίωσης, την Πηγή Αστικής Κυκλοφορίας (UTCS), για να μοντελοποιήσει γρήγορα τη θερμότητα που εκπέμπουν τα κινούμενα οχήματα. Μέσω ανακούφισης σε προσομοιώσεις Nanchino και CFD (υπολογιστική δυναμική ρευστών) αναλύθηκαν οι επιπτώσεις διαφορετικών θέσεων και τύπων πράσινων λωρίδων (δέντρα, θάμνοι, συνδυασμοί) σε δρόμους από 2 έως 8 λωρίδες. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η τοποθέτηση πράσινων λωρίδων μεταξύ μηχανοκίνητων και μηχανοκίνητων λωρίδων, σε συνδυασμό με τη ζώνη μεταξύ ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων (Bmn + Bns),είναι η πιο αποτελεσματική στη μείωση της θερμοκρασίας στους πεζόδρομους, με πτώση έως 1,05 °C σε σχέση με το Scenery χωρίς βλάστηση.

            Ο πιο αποδοτικός τύπος είναι ανάμεικτος (δέντρα + θάμνοι), που μεγιστοποιεί τη σκίαση και την εξάτμιση. Η μελέτη ποσοτικοποιεί επίσης τις βέλτιστες παραμέτρους του έργου: διάσταση δέντρων μεταξύ 0 και 0,375 φορές το πλάτος του δρόμου (W) και μήκος φράχνων μεταξύ 0,17 και 0,63 φορές το μήκος του δρόμου (L). Αυτές οι διαμορφώσεις οδηγούν σε βελτίωση έως και 45,7% του δείκτη «οικονομικής ψύξης», που εξισορροπεί τη θερμική απόδοση και το κόστος διαχείρισης. 

        Εν ολίγοις, καλά σχεδιασμένες ζώνες πράσινων δρόμων όχι μόνο μετριάζουν τη θερμότητα της κυκλοφορίας, αλλά συμβάλλουν επίσης στην επίτευξη ουδετερότητας άνθρακα, βελτιώνοντας την αστική άνεση και την ανθεκτικότητα στο κλίμα

                Το έργο επιβεβαιώνει τον στρατηγικό ρόλο του εδάφους αστικής βλάστησης ως πολυλειτουργικής υποδομής. Οι ζώνες πράσινου δρόμου δεν είναι αισθητικοί διαχωριστές, αλλά συσκευές ρύθμισης μικροκλίματος που λειτουργούν σε πολλαπλές σκάλες: διαλύουν τη θερμότητα, μειώνουν την έκθεση πεζών και ποδηλατών και επηρεάζουν έμμεσα τις εκπομπές άνθρακα που σχετίζονται με τον κλιματισμό. Ενδιαφέρουσα η ποσοτική προσέγγιση που ενσωματώνει θερμική απόδοση και οικονομική βιωσιμότητα, παρέχοντας συγκεκριμένες παραμέτρους έργου. 

        Ωστόσο, το ζήτημα της οικολογικής ποιότητας του εδάφους παραμένει ανοιχτό: η ποικιλομορφία των φυτών, η διαπερατότητα και οι πρόσθετες υπηρεσίες πρασίνου δηλαδή του οικοσυστήματος θα πρέπει να συμπεριληφθούν για να μετατραπούν οι περιοχές πρασίνου σε πραγματικούς αστικούς οικολογικούς διαδρόμους, ικανούς να συνδυάζουν τον μετριασμό του κλίματος, τη βιοποικιλοτητα την αισθητική αναβαθμιση και την άνεση του πληθυσμού.

Περίληψη στα Έλληνικά

Κωνσταντίνος Τάτσης

ΜSc Γεωπονος

Ο ευρωπαϊκός κανονισμός για την αποκατάσταση της φύσης και του αστικού πρασίνου

 Ο ευρωπαϊκός κανονισμός για την αποκατάσταση

της φύσης και του αστικού πρασίνου

        Με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2024, για την αποκατάσταση της φύσης, το ευρωπαϊκό νομοθετικό σώμα εισήγαγε νέα παραδείγματα στον κανονισμό και την καθημερινή δράση των σχέσεων με το περιβάλλον και το οικοσύστημα.

        `Τα δάση, οι πράσινες περιοχές, τα δέντρα, αποτελούν εδώ και καιρό το επίκεντρο των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Με την πάροδο των ετών, τα δασικά μέτρα έχουν λάβει σταδιακά μια διάσταση που υπερβαίνει εκείνη των γεωργικών περιοχών και των κανόνων εξαίρεσης που συνδέονται με τις ζώνες ειδικής προστασίας, επενδύοντας ολόκληρο το σύνολο των δασικών πόρων, όπου και αν τεθεί, με προβολή προς το μέλλον, το οποίο από τα αμυντικά μέτρα κινείται προς τα ενεργά μέτρα αύξησης της βιοποικιλότητας και την αποκατάσταση των δασών, και όχι μόνο την προστασία των υφιστάμενων.

        Αυτό ανοίγει «νέα και σύνθετα σενάρια», τα οποία είχαν ήδη αναλυθεί στη συνάντηση σε χώρες της Ευρώπης όπως το παράδειγμα της  Ιταλίας από την Accademia dei Georgofili στις 2 Οκτωβρίου 2025(georgofili.it/eventi).

        Στο πλαίσιο αυτής της επεκτατικής προοπτικής, ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1991 επικεντρώνεται επίσης στα αστικά οικοσυστήματα, τονίζοντας στις εγκαταστάσεις ότι τα οικοσυστήματα αυτά «αντιπροσωπεύουν περίπου το 22 % της χερσαίας έκτασης της Ένωσης και αυτό όπου ζει η πλειονότητα των πολιτών της Ένωσης. ... και αποτελούν σημαντικούς οικοτόπους για τη βιοποικιλότητα, ιδίως για τα φυτά, τα πτηνά και τα έντομα, συμπεριλαμβανομένων των επικονιαστών».

        Ως εκ τούτου, ο νέος κανονισμός σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό βήμα προς μια αποφασιστική μετατόπιση του παραδείγματος, η οποία από μια εδαφικά τοποθετημένη αμυντική λογική κινείται προς έναν προληπτικό σχεδιασμό ανακατασκευής των πόρων, σε μια διάσταση, η οποία υπερβαίνει κατά πολύ τα πολιτικά όρια και τον προορισμό των επιμέρους δασικών επιφανειών, για να επενδύσει το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα οπουδήποτε τοποθετημένη.

        Αυτό οδηγεί επίσης στην προσοχή που δίνεται στις αστικές περιοχές, σε έναν Κανονισμό αφιερωμένο στην «αποκατάσταση της φύσης». Πώς επηρεάζει αυτός ο κανονισμός τον πολεοδομικό σχεδιασμό;

         Ο πολεοδομικός σχεδιασμός και οι πολιτικές αστικού πράσινου συνδέονται στενά για έναν κρίσιμο λόγο, ο οποίος αφορά τη δομή των ακινήτων. Πέρα από τα δημόσια περιουσιακά στοιχεία, η κατανομή ιδιωτικών ακινήτων για τη φυσική και περιβαλλοντική διατήρησή τους μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μέσω των διατάξεων του πολεοδομικού σχεδιασμού.

           Στην Ιταλία θα γίνει συνάντηση, που διοργανώνεται από την Accademia dei

Georgofili, με συνεισφορές από ακαδημαϊκούς από διάφορους κλάδους, συνεχίζει τον προβληματισμό που ξεκίνησε στη συνάντηση στις 2 Οκτωβρίου 2025. Στόχος της είναι να διερευνήσει την ανάδυση μιας νέας διάστασης του γεωργικού δικαίου ως δικαίου του κύκλου ζωής, που υπερβαίνει τα όρια της γης και επηρεάζει ολόκληρη την επικράτεια, συμπεριλαμβανομένων των αστικών χώρων, με σημαντικές συνέπειες για τις καθημερινές αποφάσεις των πολιτών και των δημόσιων διοικήσεων.

Ερώτημα:

Προς το ΓΕΩΤΕΕ ως σύμβουλο του κράτους, τους ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ και σε κάθε άλλο παράγοντα επιστημονικό η επαγγελματικό

Γιατί δεν γίνονται ανάλογες κινήσεις και στη χώρα μας;

Μανώλης Καπάνταης Δασολόγος- Περιβαλλοντολόγος

https://www.georgofili.info Il Regolamento Europeo su ripristino della natura e il verde urbano

Αστικό Πράσινο 3-30-300

 Αστικό Πράσινο 3-30-300

Μέτρηση 

Ποια η  Σημασία του

            Ο κανόνας 3-30-300 παρέχει στο Αστικό Πράσινο έναν σαφή τρόπο για να απεικονίσει την πρόσβαση σε δέντρα και χώρο πρασίνου για κάθε μεμονωμένο σπίτι μέσα σε μια πόλη, πόλη ή νομό. Έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τις τοπικές αρχές να δουν ακριβώς πού θα έχουν ο μεγαλύτερος αντίκτυπος για τους ανθρώπους που ζουν εκεί.

        Το 3-30-300 είναι ένας απλός αλλά μετασχηματιστικός κανόνας, που προτάθηκε από τον Δρ Cecil Konijnendijk, έναν διάσημο ερευνητή στο αστικό πράσινο από την Ολλανδία (www.nbsi.eu). Βασίζεται στην ιδέα ότι η πρόσβαση στη φύση, ιδιαίτερα στα δέντρα και τους χώρους πρασίνου, προσφέρει πολλά οφέλη, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της ψυχικής και σωματικής υγείας, της αυξημένης βιοποικιλότητας και της καλύτερης κλιματικής ανθεκτικότητας.

Βασίζεται σε τρεις έννοιες:

 

Φύτευση με τον κανόνα 3-30-300

        Γνωρίζοντας πώς βαθμολογούνται  και έχουν αξία τα κτίρια και οι κατοικημένες γειτονιές σας, θα είστε σε θέση να δείτε καθαρά τις περιοχές στις οποίες χρειάζονται περισσότερο δεντροφύτευση και άλλες προσπάθειες οικοτεχνίας.   Οι χάρτες μας θα σας επιτρέψουν να δείτε κενά συγκόμωσης  και τις  ανάγκες φύτευσης στο επίπεδο του δρόμου.

        Η αύξηση της ορατότητας των δέντρων, η κάλυψη της συγκόμωσης και η πρόσβαση στον χώρο πρασίνου έχουν αποδειχθεί ότι βελτιώνουν την ευημερία, μειώνουν το άγχος και ενισχύουν τις συνδέσεις μεταξύ των ανθρώπων και της φύσης.  Με την πάροδο του χρόνου, ακολουθώντας το concept 3-30-300 θα οδηγήσει σε έναν πιο υγιή, πιο ευτυχισμένο πληθυσμό.

    Ο κανόνας 3-30-300 υιοθετείται γρήγορα ως το πρότυπο για την πράσινη υποδομή από πόλεις και κωμοπόλεις σε όλο τον κόσμο. Με την υιοθέτησή του σε τοπικό επίπεδο, η εξουσία σας μπορεί να κάνει τις κατοικημένες περιοχές της πιο βιώσιμες.

ΠΏΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ

Θα παρέχουμε βαθμολογίες σε επίπεδο κτιρίου για:

• 3 δέντρα ορατά από κάθε ιδιοκτησία 
• 30% κάλυμμα θόλου σε κάθε διαδρομή,ή  χωρική ενότητα 
• 300μ περπάτημα στον πλησιέστερο χώρο πρασίνου 

Αναφέρει ο Δρ Cecil Konijnendijk

«Χαίρομαι που βλέπω οργανισμούς του Ηνωμένου Βασιλείου να υιοθετούν την αρχή 3-30-300. Ο κανόνας έχει σκοπό να είναι πρακτικός και εφαρμόσιμος, βοηθώντας τις πόλεις να βελτιώσουν την υγεία, την ευημερία, τη βιοποικιλότητα και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή. Εργαλεία όπως ο κανόνας 3-30-300 διευκολύνουν τις τοπικές αρχές να κατανοήσουν στο Αστικό Πράσινο πού βρίσκονται και πού είναι ο στοχευμένος οικολογικός προσανατολισμός που μπορεί να έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο.»  

ΤΑ ΟΦΕΛΗ 

    Δείχνοντας πώς τα κτίρια και οι γειτονιές σας βαθμολογούνται με βάση το κριτήριο αξιολόγησης 3-30-300, οι χάρτες της περιοχής σας διευκολύνουν την κατανόηση των περιοχών όπου χρειάζονται περισσότερο περισσότερα δέντρα και χώροι πρασίνου.                                                                                                                                 

    Θα μπορείτε να εντοπίσετε κενά στα δέντρα και να προσδιορίσετε τους δρόμους και τις περιοχές που θα ωφεληθούν περισσότερο από τη νέα φύτευση. Τα δεδομένα 3-30-300 σας παρέχουν επίσης αδιάσειστα στοιχεία για να υποστηρίξετε τις αιτήσεις χρηματοδότησης και να υποστηρίξετε την επένδυση.                                                                                                                                            

        Οι σαφείς, οπτικοί χάρτες και οι αναφορές μας μετατρέπουν τις σύνθετες πληροφορίες σε κάτι που ο καθένας μπορεί να καταλάβει - ιδανικό για κοινή χρήση με δημοτικούς συμβούλους, κοινοτικές ομάδες ή ανώτερους συναδέλφους που θέλουν να δουν τη συνολική εικόνα με μια ματιά.                                     

        Με αυτές τις πληροφορίες, μπορουν να σχεδιάστουν με σιγουριά και να πραγμτοποιηθούν τα επόμενα βήματα για τη δημιουργία πιο πράσινων, πιο υγιεινών και πιο βιώσιμων χώρων.

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΕΤΕ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΑ 3-30-300  ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΡΑΣΙΝΟ  ΑΝΤΙ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΛΥΨΗΣ ΣΥΓΚΟΜΩΣΗΣ (CANOPY) ΔΕΝΤΡΟΚΑΛΥΨΗΣ; 

        Μια Έρευνα Κάλυψης της συγκόμωσης (canopy) των Δέντρων προσφέρει μια σαφή, χαρτογραφημένη εικόνα για το πόση δενδροκάλυψη υπάρχει, πού βρίσκεται και πώς ποικίλλει σε έναν δήμο ή την περιφέρεια.Επιτρέπει π.χ. σε ένα Δημοτικό συμβούλιο να δει κενά, να θέσει στόχους για την κάλυψη της συγκόμωσης (canopy)  και να ιεραρχήσει τις περιοχές για φύτευση δέντρων.                                                                                                   

        Η κάλυψη της συγκόμωσης (canopy) των δέντρων, είναι ένας από τους πιο σημαντικούς δείκτες μιας βιώσιμης και ανθεκτικής πόλης ή κωμόπολης.           

        O κανόνας 3-30-300 στο Αστικό Πράσινο πηγαίνει μερικά βήματα παραπέρα, δείχνοντας τη συσχέτιση δέντρων και ανθρώπων. Ενώ η κάλυψη της συγκόμωσης  είναι ένας πραγματικά χρήσιμος δείκτης της εξάπλωσης του Αστικού Πράσινου, μπορεί να είναι ένας αφηρημένος δείκτης για μη ειδικούς. Η φράση "3 δέντρα που μπορείτε να δείτε, 30% η φυτοκάλυψη στην περιοχή σας, 300 μέτρα με τα πόδια από ένα πάρκο" είναι απλή, σχετική και ουσιαστική. Πέρα από αυτό, μια έρευνα κάλυψης της συγκόμωσης (canopy)  των δέντρων δίνει ένα συνολικό ποσοστό για μια περιφέρεια, πόλη ή δήμο, ενώ το 3-30-300 δίνει βαθμολογίες σε επίπεδο κτιρίου.                                                                                                                          

        Αυτό είναι χρήσιμο στην πράξη, καθώς επιτρέπει στις τοπικές αρχές να εντοπίζουν ακριβείς δρόμους, σχολεία και οικισμούς που χρειάζονται τη μεγαλύτερη προσοχή.                                                                                                                

        Όσον αφορά τη συμβολή τους στην πολιτική, οι μετρήσεις 3-30-300 μπορούν να υποστηρίξουν πολλαπλούς στόχους ταυτόχρονα, καθώς συνδέονται άμεσα με τη δημόσια υγεία, την ισότητα, τη βιοποικιλότητα και την πρόσβαση στη φύση.                                                                                                                                   

        Αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα είναι σημαντικά όχι μόνο για τους υπεύθυνους για τα δέντρα η για το Πράσινο, αλλά και για τις μελετητικές  ομάδες σχεδιασμού, τη δημόσια υγεία, τις μεταφορές και τους αιρετούς δημοτικούς συμβούλους κ.λ.π..      

Εν ολίγοις, το 3-30-300 προσφέρει μια απλή, ανθρωποκεντρική ιστορία: 

3 δέντρα,   30% φυτοκάλυψη,    300 μέτρα με τα πόδια από ένα πάρκο.                                               

        Προσφέρει περισσότερα από τα συνολικά ποσοστά που παρέχονται σε μια έρευνα συγκόμωσης (canopy)  των δέντρων, αν και αυτά εξακολουθούν να είναι πολύτιμα μετρήσεις.

Μεθοδολογία

Κάθε κτίριο αξιολογείται με τρία κριτήρια, το αποτέλεσμα είναι ένας οπτικός χάρτης βαθμολόγησης.

• Για τα κριτήρια των 3 Δέντρων, αναλαμβάνουμε ένα ελάχιστο μέγεθος κόμης δέντρων 28m ².
• Για τα κριτήρια φυτοκάλυψης 30%, χρησιμοποιούμε έναν κύκλο 1χλμ. που επικεντρώνεται σε ένα ακίνητο ως κεντρικό σημείο για τη γειτονιά. 
• Για τα κριτήρια των 300 μέτρων, χρησιμοποιούμε την απόσταση μετακίνησης πραγματικά στο έδαφος, παρά μια ευθεία γραμμή. 

Αρχικός τίτλος του άρθρου : 

Urban Forest 3-30-300

Measure What Matters

https://treeconomics.co.uk/our-services/3-30-300-rule/?fbclid=IwY2xjawOuBglleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEefCtPF1hhXo_ulkIDXKxhldSaIWrgxQb3Z-MNELcJ4cOUDQoOJc29cTw2Bmk_aem_FUAC-lzEVfT_3esdl8satQ

 

Απόδοση στα Ελληνικά

Μ. Καπάνταης Δασολόγος- Περιβαλλοντολόγος