Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2026

Ημέρα Ποταμών

Κωνσταντίνος Τάτσης 

 ΜSc Γεωπόνος 

        Ο τεχνικός κόσμος  για  δεκαετίες μαθαίνει  και σχεδιάζει τους τρόπους να απομακρυνθεί το νερό από τις πόλεις μας όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

 Τώρα πλέον καταλάβαμε ότι το σημαντικό είναι ότι  πρέπει να μάθουμε πώς να το συγκρατούμε όπως κάνουν οι πρόγονοι μας για χιλιετίες.

    Η αλήθεια είναι ότι οι γεωτεχνικοί και κύρια οι δασολόγοι για πρόληψη των πλημμυρών έχουν γεμίσει με φράγματα  και λίμνες ηρεμίας τα βουνά, που σε πολλές περιπτώσεις έχουν εγκαταληφθεί  παρόλη την αναγκαιότητα τουw και γεμίσει φέρτα υλικά(το παράδειγμα της εγκατάλειψης των φραγμάτων στα ορεινά του Μουζακίυ εξηγεί τις ζημιές από τις πλημμύρες τα προηγούμενα ετη).

    Παράλληλα οι Γεωπόνοι θεωρούμε  το νερό απαραίτητο πόρο και προσπαθούμε να τον συγκρατήσουμε στον χώρο... 

Όμως κυρίως οι κατα νόμο υπεύθυνοι  λειτουργούν ανάποδα....

  • Τα ποτάμια από μαιανδρικές διαδρομές τα ευθυγραμμίζουν....πχ Ιλισσός 
  • Οι χώροι εκτόνωσης στις πεδιάδες όπου εμπλουτιζόταν και η γη από τα φέρτα πλέον έχουν περιοριστεί σε συγκεκριμένο ρού..Αυτοί οι χώροι ήταν η ασφάλεια της γης  από τις  πλημμύρες
  • Σφραγίζουν το έδαφος και τις όχθες όποτε το νερό αποκτά μεγαλύτερη κινητική ενεργεία, και μεγαλύτερη ταχύτητα, και ευκολότερα δημιουργεί ζημιές πέρα από την μείωση των οικοτόπων και το τεράστιο κόστος κατασκευών 
  • Κατασκευάζουν όλο και περισσότερο αδιαπέρατες επιφάνειες όποτε το νερό πάει κατευθείαν στους αποδέκτες και δεν εμπλουτίζει τον υδροφόρο ορίζοντα 
  • Διοχετεύουν το νερό σε σωληνώσεις 

Έπειτα  από όλα αυτά υπάρχουν άνθρωποι που αναρωτιούνται γιατί δεν έχουν νερό τα πηγάδια και οι γεωτρήσεις ..... 

Αναρωτιόμαστε γιατί αντιμετωπίζουμε ταυτόχρονα πλημμύρες και ξηρασία, 

Αναρωτιόμαστε γιατί υπάρχει υπερθέρμανση και απώλεια βιοποικιλότητας.

Η κλιματική αλλαγή καθιστά αυτή την αντίφαση όλο και πιο δύσκολο να την αγνοήσουμε ως επιστήμονες 

    Είναι πολύ κρίσιμο  να κατανοήσουμε ότι το κάθε ποτάμι είναι ένα πολύπλοκο σύστημα  που συνδέεται με την Γεωλογία, της ποιότητα των πετρωμάτων, των εδαφών, τις κλίσεις, των λεκανών απορροής, της βλάστησης, των ρεμάτων, ρυακιών, πηγών, παραποτάμων, υπογείων υδάτων,  λιμνών και υγροτόπων και σε πολλές περιπτώσεις των ανθρώπων και των κατασκευών τους όπως φράγματα, διευθετήσεις , κατασκευές που περιορίζουν αλλάζουν ροές ή μειώνουν χώρους ανάπτυξης διήθησης ... 

    Η ανθεκτικότητα στα νέα δεδομένα κλιματικής κρίσης δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιπλημμυρικά έργα στο ίδιο το ποτάμι χωρίς να εξετάσει και να συμπεριλάβει όλους τους παραπάνω  παράγοντες και πιθανά και άλλους .

    Ο νέος σχεδιασμός λοιπόν όχι μόνο απαιτείται να αξιολογεί όλα τα παραπάνω αλλά να έχουμε ώς σημαντικότερο ότι το νερό είναι ΠΟΡΟΣ....πολύ πολύτιμος  και σημαντικός για την επιβίωση και ανάπτυξη του ανθρώπινου είδους ... όπου συχνά καταστρέφουμε, μολύνουμε και μετά έχουμε πολύ σημαντικό κόστος μεταφοράς καθαρού νερού και βελτίωσης για πόσιμο ή για την παραγωγή τροφής 

Πλέον οι υδάτινοι πόροι  και ο σχεδιασμός διαχείρισης των ομβρίων βασίζεται στις Λύσεις  Βασισμένες στην Φύση και το Οικοσύστημα . Ακόμα και σήμερα στον ελαιώνα της Άμφισσας το νερό από τα βουνά διοχετεύεται στις λεκάνες που δημιουργούν τα κτήματα του ελαιώνα δημιουργώντας ασφάλεια για τα κατάντι ... 



από τον ιστότοπο  IMM


Ας σκεφτούμε την πιθανότητα να δώσουμε στα ποτάμια χώρο...και να μην τα μετατρέπουμε σε περιορισμένους χώρους

  • Την Πιθανότητα να να απλώνονται στις πεδιάδες δημιουργώντας λίμνες ηρεμίας 
  • Να ξανά δημιουργούσαμε κρίσιμους υγρότοπους  και έτσι θα δούμε τα νερά πίσω να ξαναγεμίζουν τον υδροφόρο ορίζοντα ...
  • Να κάνουμε διαπερατά τα πεζοδρόμια μας, το νερό να μαζεύεται στα παρτέρια και στις δεντροδόχους, να δημιουργήσουμε παρτέρια διήθησης και  κήπους βροχής, 
  • Να μην τσιμεντώνουμε τα πάντα και στις Παιδικές Χαρές αντί για μπετό και ελαστικό να έχουμε φυσικά υλικά 
  • Να σπάσουμε μέρος των Σχολικών αυλών και από παντού άσφαλτο να έχουμε χώρους με φυτά, δροσιά  και σκιά, όπου θα μαζεύουν το νερό και της υπόλοιπης αυλής 
  • Οι χώροι στάθμευσης  να είναι με διαπερατά υλικά 
  • Να αφαιρούσαμε  μέρος από τις αδιαπέραστες αστικές επιστρώσεις,-πλακάκια,  μπετό και να  αναγεννούσαμε τα εδάφη 
  • Να  σχεδιάζουμε  τους δημόσιους  και ιδιωτικούς  χώρους  να συγκρατούν προσωρινά το νερό και ίσως να το επαναχρησιμοποιούμε.
    Πόσος ομορφότερες θα ήταν οι πόλεις μας ... πόσο καλύτεροι δεν θα ήταν όλοι οι δείκτες υγείας μας....πόσο περισσότερη ασφάλεια  και ανθεκτικότητα θα είχαμε σε καύσωνες, ξηρασία  αλλά και σε πλημμύρες 
από τον ιστότοπο Sustainable cities

    Το ενδιαφέρον είναι ότι πολλές από αυτές τις παρεμβάσεις επιτελούν ταυτόχρονα πολλές λειτουργία βιοκλιματικές, οικοσυστημικές κτλ περισσότερα έργα πέρα ​​από τη διαχείριση του νερού. Είναι παράλληλα οι περισσότερες πολύ οικονομικότερες  από τις συμβατικές.

Συγκεντρωτικά  οι Λύσεις Βασισμένες στην Φύση  :

Μειώνουν τον κίνδυνο πλημμύρας.

Ενισχύουν  τη βιοποικιλότητα.

Εμπλουτίζουν τον υδροφόρο ορίζοντα και γεμίζουν τα υπόγεια ύδατα 

Δροσίζουν και μειώνουν την Θερμοκρασία.

Βελτιώνουν αισθητικά τις περιοχές παρέμβασης .

Με λίγα λόγια κάνουν ανθεκτικότερες τις πόλεις και  βελτιώνουν την ζωή μας 

Είναι απαραίτητο σχεδιαστικά και κατασκευαστικά να μην αντιμετωπίζουμε το νερό ως απόβλητο αλλά ως απαραίτητο  Πόρο 


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου