Σχεδιασμός ασφαλών και προσβάσιμων δημόσιων χώρων πρασίνου

Σχεδιασμός ασφαλών και προσβάσιμων δημόσιων χώρων πρασίνου 

     Στην Ελλάδα, οι χώροι αστικού πρασίνου είναι αρκετά υποβαθμισμένοι, αλλά τα πάρκα, οι κήποι και οι παιδικές χαρές προσδίδουν σημαντικά οφέλη στη σωματική και ψυχική υγεία των ανθρώπων. 

   Oi αρχιτέκτονες τοπίου έχουν την δυνατότητα με τον σχεδιασμό προσβάσιμων και ασφαλών δημόσιων χώρων πρασίνου να αναβαθμίσουν την ζωή των κατοίκων. 

     Εξαιτίας της καθημερινότητας και του άγχους που προκαλείται συνήθως στην εργασία, οι άνθρωποι επιδιώκουν πιο συχνά την αλλαγή περιβάλλοντος, με αποτέλεσμα η επίσκεψή τους σε χώρους πρασίνου να θεωρείται απαραίτητη ανάγκη. 

    Όπως έχει διαπιστωθεί και από μία έρευνα στην Ιαπωνία, τονίζεται πως το σωστά σχεδιασμένο αστικό περιβάλλον έχει βελτιώσει το προσδόκιμο ζωής. Παρ’ όλα αυτά όμως λόγω έλλειψης επενδύσεων ή λανθασμένου σχεδιασμού οι περιοχές αυτές υποβιβάζονται και ιδιαίτερα σε εκείνες με υψηλή πυκνότητα κατοικιών.     

        Επομένως, οι χώροι πρασίνου λόγω της σημασίας που έχουν στη καθημερινότητα και στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής, οι αρχιτέκτονες τοπιού κρίνονται απαραίτητοι για των ορθό σχεδιασμό και την κατασκευή τους. 

Η σημασία του συμπεριληπτικού σχεδιασμού δημόσιου χώρου πρασίνου στα αστικά κέντρα

     Οι χώροι πρασίνου λειτουργούν και ως σημεία για εκδηλώσεις και κοινωνικές δραστηριότητες που δίνουν το έναυσμα για την κοινωνικοποίηση των ατόμων, τη δημιουργία της συλλογικής ευθύνης και ασφάλειας, ενώ παράλληλα εξαλείφουν τις διακρίσεις και τον κοινωνικό αποκλεισμό. 

        Επίσης, συμβάλουν και στην εξέλιξη της συνεργασίας, σημαντικό για το περιορισμό της τοπικής εγκληματικότητας. Ο συμπεριληπτικός σχεδιασμός από τους αρχιτέκτονες τοπίου προσφέρει ένα χώρο ασφαλή και φιλόξενο, δηλαδή όλοι οι χώροι να  είναι σχεδιασμένοι κατάλληλά ώστε να είναι επισκέψιμοι από όλα τα άτομα της κοινότητας. 

Δημιουργία προσβάσιμων δημόσιων χώρων 

    Βασικό κομμάτι του σχεδιασμού των χώρων πρασίνου είναι η εξασφάλιση της προσβασιμότητας και της ασφάλειας όλων των επισκεπτών και ιδιαίτερα των ατόμων με αναπηρία. Γι’ αυτό τον λόγο οι αρχιτέκτονες τοπίου για το σχεδιασμό βασίζονται στον Νόμο περί Ισότητας του 2010. 

    Ακόμα, με την κατασκευή προσβάσιμων αστικών περιοχών δίνεται η ευκαιρία σε όλες τις διαφορετικές ηλικίες να τους επισκεφτούν και να συμμετέχουν ενεργά σε κοινωνικές δραστηριότητες. 

    Η προσβασιμότητα μπορεί να επιτευχθεί με διαδρόμους χωρίς σκαλοπάτια ή και με μικρές κλίσεις στην πλακόστρωση, ώστε να ελαττωθούν οι κίνδυνοι τραυματισμού και να επικρατεί ένα αίσθημα ασφάλειας. 

Ο ρόλος των ορίων στον σχεδιασμό προσβάσιμων περιοχών 

    Τα σαφή φυσικά και οπτικά όρια σε μονοπάτια, φράκτες αλλά και περιοχές με φυτεύσεις συμβάλουν στον σχηματισμό ασφαλών και προσβάσιμων χώρων, σε οπτικό επίπεδο. 

    Επιπλέον, η χρήση βιώσιμων υλικών όπως είναι ο χάλυβας και το αλουμίνιο, βοηθάει στην ανάπτυξη των φυτών και  αναβαθμίζει σημαντικά  τη εικόνα του τοπίου. 

Βελτιωμένη  ασφάλεια 

    Μπορεί να επιτευχθεί με την δημιουργία επιπέδων με ξεκάθαρες μεταβάσεις, ή με την χρήση χλοοτάπητα για τον διαχωρισμό από τα μονοπάτια όπου αποτελεί λύση για διαχείριση του ανώμαλου εδάφους.         Επίσης, τα εφαρμοσμένα όρια με μονοπάτια ή άλλες περιοχές για πεζούς προστατεύουν από πιθανή μεταφορά βράχων ή χαλικιών στους διαδρόμους. 

        Ιδιαίτερα, στις παιδικές χαρές που η ασφάλεια των παιδιών είναι η προτεραιότητα, η χρήση  όριων χάλυβα όπως είναι η σειρά Urban της Kinley ή και σε άλλες επιφάνειες ενισχύει την προστασία από χτυπήματα. 

 Βελτιωμένη μετακίνηση 

        Oι αστικοί χώροι θα πρέπει να είναι προσβάσιμοι από όλους, όπως και για τα άτομα σε αναπηρικό αμαξίδιο ή γενικά δυσκολία στη μετακίνηση να μπορούν να τους επισκεφτούν. 

        Επιπρόσθετα, η χρήση μεταλλικών ορίων, τύπου Fort από την Kinley στα μονοπάτια συνεισφέρουν στην καθοδήγηση των πεζών στα ασφαλή μονοπάτια. 

Σαφέστερη ορατότητα για βελτίωση της άνεσης και μείωση τη εγκληματικότητας

     Με τον διαχωρισμό σε διαφορετικές ζώνες επιδιώκεται η οργάνωση και ενισχύεται η ασφάλεια των δημόσιων χώρων πρασίνου. Με την δημιουργία καθορισμένων ορίων με χαλύβδινα κράσπεδα συνδράμουν στην βέλτιστη αισθητική εικόνα του τοπίου. 

Μειωμένη συντήρηση με ανθεκτικά υλικά 

            Με την επιλογή ποιοτικών και ανθεκτικών υλικών όπως είναι το αλουμίνιο και ο χάλυβας όπου διακρίνονται από την αντοχή τους στον χρόνο μειώνουν την φθορά και την πιθανότητα κινδύνου της ασφάλειας των επισκεπτών, ενώ ταυτόχρονα δεν απαιτούν συχνή συντήρηση. 

    Παράδειγμα η μπορντούρα AlyExcel είναι η κορυφαία επιλογή από την Kinley που κατασκευάζεται από ανακυκλωμένο αλουμίνιο 6005Α, το οποίο δεν σκουριάζει και έχει αυξημένη αντοχή στο πέρας του χρόνου. 

        Η Kinley αποτελεί ένα πρότυπο στον σχεδιασμό αστικών χώρο πρασίνου και στη χρήση μπορντούρων που πληρούν τις προϋποθέσεις και τα πρωτότυπα(όπως το Βρεττανικό BS 8300). 

    Επομένως, τα προϊόντα της χρησιμοποιούνται σε κήπους, πάρκα και παιδικές χάρες προσφέροντας ανθεκτικές και βιώσιμες κατασκευές για την δημιουργία προσβάσιμων χώρων πρασίνου.

Βασισμένο στο άρθρο: https://www.kinley.co.uk/news/designing-safe-and-accessible-public-realm-landscapes

Απόδοση στα Ελληνικά : Δέσποινα Σκουρή  Γεωπόνος 

Κήποι βροχής

             Οι κήποι βροχής αποτελούν μια εξαιρετική λύση για τα στάσιμα νερά σε υγρά κλίματα ή χώρους επιρρεπείς σε προσωρινές πλημμύρες. Οι κήποι βροχής αξιοποιούν αυτή την προσωρινή αύξηση του νερού διοχετεύοντάς την ως πολύτιμο πόρο εμπλουτιζοντας τον υδροφόρο οριζοντα, για την καλλιέργεια  φυτών και τη μείωση του κινδύνου επικίνδυνης συσσώρευσης νερού στα δίκτυα ομβρίων. Σε περίοχές όπου δεν υπάρχει αποχέτευση ομβρίων είναι εξαιρετική λύση σημαντικής μείωσης του νερού ωστε να αποφευχθουν πλημμυρικά φαινόμενα.  Οι κήποι βροχής είναι δημοφιλείς και αποτελεσματικοί  σε μέρη  όπου οι υποδομές δεν μπορούν να αντέξουν ξαφνικές νεροποντές κοντά σε δρόμους.  Οι κήποι βροχής μειώνούν την ανάγκη για άρδευση και δημιουργούν μικροοικοτόπους που υποστηρίζουν τη μικροπανίδα ενώ παράλληλα  χρησιμεύουν ως πηγή νερού για πουλιά και ωφέλιμα είδη.

    Παίζουν κρίσιμο ρόλο στην κλιματική ανθεκτικότητα της κάθε γειτονιάς. Ειδικά κατά τη διάρκεια ισχυρών καταιγίδων, με τη πλήρωση τους  και τη συγκράτηση των βρόχινών υδάτων. Με αυτόν τον τρόπο βοηθούν στη μείωση του κινδύνου πλημμύρας κάνοντας τις γειτονιές ασφαλείς και βιώσιμες.

Καθώς αντιμετωπίζουμε τις αυξανόμενες προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, η επένδυση σε πράσινες υποδομές όπως οι κήποι της βροχής γίνεται ολοένα και πιο σημαντική. Όχι μόνο προστατεύουν τους δρόμους μας από τις πλημμύρες, αλλά ενισχύουν όπως αναφέρουμε παραπάνω παράλληλα και την αστική βιοποικιλότητα και βελτιώνουν την ποιότητα του νερού.

Οι κήποι βροχής ωφελούν  αυξάνουν   την αξία των ακινήτων που βρισκονται κοντά, αποτρέποντας  ζημιές σε υποδομές & στο έδαφος και παρέχοντας χώρο αυξανοντας πάρα πολύ την επιφάνεια διήθησης για τη συλλογή νερού στον υδροφόρο ορίζοντα. Αυτό ελαχιστοποιεί τα στάσιμα νερά σε πεζοδρόμια, δρόμους και δημόσιους χώρους. Πολλοί  επιλέγουν να τους εγκαταστήσουν κοντά σε χώρους στάθμευσης, οχι μόνο για αισθητικους λόγους  αλλά  για να δημιουργηθεί ένας λειτουργικός φράχτης  που διοχετεύεται το νερό για πρόσθετη ασφάλεια.

Οι κήποι βροχής βοηθούν σε:

• Μείωση  των όμβριων  ύδατων
• Παράταση της διάρκειας ζωής των υποδομών
• Δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης ομβρίων 
• Αύξηση της βιοποικιλότητας 
• Βελτίωση της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης
• Υποστήριξη  επαγγελματικών πιστοποιήσεων βιωσιμότητας σε εμπορικά και βιομηχανικά κτήρια 
• Είναι η οικονομικότερη λύση και μετατρέπουν το πρόβλημα των ομβρίων  σε λύση στην έλλειψη νερού την "στεγνή" περίοδο  του έτους  
• Αυξάνουν την  αξία γειτονικών ακινήτων 

        Η ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ  είναι εταιρεία που εχει κατασκευάσει ήδη αρκετά   επιτυχημένα έργα Λύσεων Βασισμένων στην Φύση. Έχει κατασκευάσει  & μπορεί να σχεδιάσει και να κατασκευάσει κήπους βροχής με  συγκεκριμένο σκοπό και αποτέλεσμα. Επικοινωνήστε μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής αυτού του ωφέλιμου συστήματος στον χώρο σας,  στην ιδιοκτησία σας.

Κωνσταντίνος Τάτσης 

MSc Γεωπόνος 

kt@topiodomi.gr

ΑΝΑΛΟΓΑ ΑΡΘΡΑ :

• Οι κήποι της βροχής. Οι χώροι πρασίνου συμβάλλουν στην αντιπλημμυρική προστασία της πόλης 
• Ο Κήπος Βροχής

• Βρόχινο νερό και πλατείες -Σφουγγάρι

• Η κλιματική κρίση, οι πλημμύρες, η πόλη σφουγγάρι και οι κήποι βροχής
• Μόλυνση λιμνών και θαλασσών από τα Όμβρια και λύσεισ
• Όταν το νερό δεν είναι απόβλητο αλλα χρήσιμος πόρος

Τι είναι η Πράσινη υποδομή για διαχείριση νερού;

Τι είναι το SuDS και πώς λειτουργούν; Sustainable Drainage Systems

Η κλιματική κρίση, οι πλημμύρες, η πόλη σφουγγάρι και οι κήποι βροχής

• Παρτέρια -Ζαρτινιέρες Απορροής και συλλογής νερού Βioswales
• Τι είναι η Πράσινη υποδομή για διαχείριση νερού;
• ΣΥΛΛΟΓΉ ΒΡΌΧΙΝΟΥ ΝΕΡΟΎ
• ΤΑ ΠΑΡΚΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΜΒΡΙΩΝ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ;
• DRAINAGE at landscape- ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ
• ΕΡΓΑ ΜΕ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΑ
• ΓΙΑΤΙ ΠΛΗΜΜΥΡΙΖΕΙ Η ΑΘΗΝΑ ;
• Συλλογή και χρήσεις νερού
• Προληψη για τις πλημμύρες που θα ερθουν....
• Ανοιχτή επιστολή ενός γυρίνου προς την Περιφερειάρχη Αττικής κα Δούρου
• Τι είναι η Πράσινη υποδομή για διαχείριση νερού;
• Η Μαδρίτη πρασινίζει για να γλιτώσει από τους καύσωνες
• Δημιουργήσετε μια λίμνη με υδρόβια φυτά σε εσωτερικό χώρo
• Πανέμορφοι κήποι με νερό

ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΑΝ ΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΛΙΓΌΤΕΡΟΥΣ ΦΟΡΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΣ ΚΗΠΟΥ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΣΑΣ;

 

ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΑΝ ΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΛΙΓΌΤΕΡΟΥΣ ΦΟΡΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΣ ΚΗΠΟΥ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΣΑΣ;

Φωτογραφία από Το E-Commerce Studio

Τα αστικά περιβάλλοντα αντιπροσωπεύουν τα κυρίαρχα επίκεντρα των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και φιλοξενούν μεγάλες ποσότητες πυκνού πληθυσμού. Ως εκ τούτου, καθίσταται προτεραιότητα η ανάπτυξη και εφαρμογή στρατηγικών μετριασμού του κλίματος σε τοπικό επίπεδο, με στόχο τη μείωση του οικολογικού αποτυπώματός της πόλης και την ενίσχυση της ικανότητας προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Σε αυτό το πλαίσιο, η ενσωμάτωση των λύσεων (SbN) με βάση τη φύση στις πόλεις μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό εργαλείο για να συμβάλει στην ανθεκτικότητα των πόλεων, να βελτιώσει την ευημερία και την υγεία των πολιτών και να προστατεύσει το περιβάλλον.              

 Το παρόν κείμενο προτείνει ένα μοντέλο αστικών κινήτρων περιβαλλοντικού χαρακτήρα που βασίζεται σε μια θεμελιώδη προϋπόθεση: πώς να εμπλακούμε και να επιβραβεύσουμε αποτελεσματικά τους πολίτες και τους ιδιώτες, παράγοντες για την προώθηση της ενσωμάτωσης των λύσεων (NBS) Βασισμένες  τη φύση σε αστικά περιβάλλοντα;               

Για το σκοπό αυτό, προτείνουμε τη νομική και οικονομική αναγνώριση της περιβαλλοντικής αστικής χρήσης, ως δίκαιης αναγνώρισης στους πολίτες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη πιο βιώσιμων, υγιεινών και ανθεκτικών πόλεων, εξετάζοντας τα ακριβή νομικά θεμέλια προκειμένου να επικυρώσουν το προτεινόμενο κίνητρο.

Το παράδειγμα της Ισπανίας

Η ανάγκη για επείγουσα και συντονισμένη δράση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι αναμφισβήτητη, δεδομένου ότι το παράθυρο ευκαιρίας για αποτελεσματική παρέμβαση συρρικνώνεται δραματικά. Υπάρχει ευρεία επιστημονική συναίνεση και πολυάριθμοι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι οι αστικές περιοχές αποτελούν πηγές προτεραιότητας ρυπογόνων εκπομπών, δημιουργώντας σημαντικές περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις. Αυτές οι επιπτώσεις θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τη δημόσια υγεία και την ποιότητα ζωής του παγκόσμιου πληθυσμού, καθιστώντας την παρέμβαση στα αστικά περιβάλλοντα στρατηγική προτεραιότητα για τη βιωσιμότητα του πλανήτη.                                               

Κατά συνέπεια, ο αστικός ιστός πρέπει να μετασχηματιστεί σύμφωνα με τις νέες πραγματικότητες. Η καθιερωμένη πόλη είναι δυναμική και πρέπει να προσαρμοστεί στις απαιτούμενες αλλαγές, χρησιμεύοντας ως ένα αποτελεσματικό περιβάλλον για την εδραίωση και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, την αύξηση της συμμετοχής των πολιτών, την προώθηση της βιωσιμότητας και, φυσικά, την αντιμετώπιση της πρόκλησης της κλιματικής αλλαγής. Στην πραγματικότητα, «οι αστικές υποδομές, εγγενώς πυκνές και συμπαγείς, αυξάνουν την ευπάθεια των πόλεων στην κλιματική αλλαγή, η οποία μπορεί να διορθωθεί μόνο μέσω του εδαφικού και πολεοδομικού σχεδιασμού». (Olcina και Elorrieta, 2021: σελ. 74).                            

Για το λόγο αυτό, απαιτείται επειγόντως ένα βιώσιμο μοντέλο αστικής ανάπτυξης που είναι χωρίς αποκλεισμούς, πράσινο, ασφαλές, υγιές και ανθεκτικό. Αντιμέτωποι με αυτό το σενάριο, προτείνονται διάφορες στρατηγικές εναλλακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής από αστική άποψη. Η παρούσα μελέτη προτείνει την ενσωμάτωση Λύσεων Βασισμένων στη Φύση (NbS) (ΛΒΦ) ως βασικό εργαλείο για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και τη βελτίωση της περιβαλλοντικής ποιότητας του δομημένου περιβάλλοντος.                            

Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν αναπτυχθεί πολλαπλές στρατηγικές και κανονιστικά πλαίσια με στόχο την προώθηση της ορθολογικής και βιώσιμης χρήσης της γης, καθώς και την προώθηση της ενσωμάτωσης των (NbS) ΛΒΦ στο αστικό περιβάλλον, με κύριο στόχο τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου και την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας από τις χώρες μέλη έως το 2050.                                                          

Το ισπανικό κανονιστικό πλαίσιο ανταποκρίνεται στις συστάσεις και τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένου του Εθνικού Σχεδίου Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή 2021-2030, το οποίο αναγνωρίζει τις Λύσεις που Βασίζονται στη Φύση (NbS) ως θεμελιώδες μέσο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων στην κλιματική αλλαγή. Ενσωματώνοντας πράσινες υποδομές, οι NbS παρέχουν περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη και βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα, τη βιοποικιλότητα και την ευημερία των πολιτών.

Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να προτείνει ένα μοντέλο περιβαλλοντικών κινήτρων για την ενοποιημένη πόλη, κυρίως για την εφαρμογή οικολογικών παρεμβάσεων σε υπάρχοντα κτίρια, όπως πράσινες στέγες με γηγενή είδη που βοηθούν στη μείωση της θερμοκρασίας του αέρα, έξυπνες στέγες ως λύση πράσινης στέγης με σύστημα αποστράγγισης που συγκρατεί το νερό της βροχής, τη δημιουργία κάθετης βλάστησης κ.λπ.                     

Εν ολίγοις, στόχος είναι να ληφθούν μέτρα στο ισπανικό κτιριακό απόθεμα, με δυνατότητα παρέκτασης σε ολόκληρες γειτονιές ή ακόμα και βιομηχανικά πάρκα, αναγνωρίζοντας παράλληλα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.

·  Για τον σκοπό αυτό, βασιζόμαστε στη νομοθεσία περί πολεοδομίας και σε άλλες κανονιστικές διατάξεις, εγείροντας διάφορα ερωτήματα:                                  

·   Πώς αποτιμώνται οικονομικά οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε οικολογικές κατασκευές εντός του κτιριακού αποθέματος από κάθε ιδιοκτήτη ή κάτοικο;    

·         Πώς διαχειρίζεται η χορήγηση περιβαλλοντικού κινήτρου στην ενοποιημένη πόλη;    

·  Πώς ποσοτικοποιείται οικονομικά το κίνητρο ή το όφελος που χορηγείται για την εγκατάσταση Συστημάτων Βασισμένων στη Φύση (ΛΒΦ);

·         Ποιος οικονομικός παράγοντας θα πρέπει να αναγνωρίσει την εγκατάσταση;  

·  Ποιος οικονομικός παράγοντας θα πρέπει να αναλάβει το κόστος συντήρησης και διατήρησης των εγκατεστημένων ΛΒΦ;

·  Πώς αναγνωρίζεται, μετράται και αποτιμάται οικονομικά το προτεινόμενο περιβαλλοντικό όφελος από τη δημόσια  διοίκηση;                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

Αυτά είναι τα σημεία που εξετάζουμε σε αυτήν την εργασία.

Η πυκνότητα κτιρίων, που μερικές φορές προτείνεται από τις δημόσιες διοικήσεις, δεδομένου ότι σε ένα τόσο ενοποιημένο και πυκνό περιβάλλον όπως οι αστικές περιοχές, πιστεύουμε ότι θα ήταν άστοχο, ειδικά όταν στοχεύουμε στην εισαγωγή περισσότερων πράσινων υποδομών σε αντίθεση με τις γκρίζες υποδομές, ένα χαρακτηριστικό των πόλεων.

Η παρούσα εργασία δομείται αναλύοντας, πρώτον, πώς οι πόλεις χρειάζονται έναν επαναπροσανατολισμό όσον αφορά τη βιωσιμότητα επειδή είναι ιδιαίτερα ρυπαίνουσες, ειδικά δεδομένου ότι συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο αριθμό του παγκόσμιου πληθυσμού.                              Δεύτερον, μελετάται το νομικό πλαίσιο που ρυθμίζει τις Λύσεις που Βασίζονται στη Φύση (NbS), τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, ώστε να μπορεί να χρησιμεύσει ως αναφορά για την πρότασή μας.

Επιπλέον, κατανοούμε ότι χωρίς τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους είναι αδύνατο να εφαρμοστούν διαδικασίες αναμόρφωσης στο αστικό περιβάλλον, αναλύοντας τις πηγές χρηματοδότησης που σχετίζονται άμεσα με την ενσωμάτωση της φύσης στις πόλεις.            

Τέλος, προτείνουμε ένα μοντέλο κινήτρων για τον περιβαλλοντικό αστικό σχεδιασμό που δεν στοχεύει στην αύξηση της πυκνότητας κτιρίων σε αστικά περιβάλλοντα. Για τον σκοπό αυτό, λαμβάνουμε ως σημείο αναφοράς τα νομικά θεμέλια της εμπορικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, προκειμένου να επαληθεύσουμε τη νομική και οικονομική βιωσιμότητα του προτεινόμενου μοντέλου.

Οι πράσινες στέγες και προσόψεις φέρνουν περιβαλλοντικά οφέλη   σε ολόκληρη τη γειτονιά.

Οι πράσινες στέγες και προσόψεις φέρνουν περιβαλλοντικά οφέλη σε ολόκληρη τη γειτονιά. Ως εκ τούτου, η πόλη επιστρέφει μέρος αυτής της αξίας μέσω φορολογικών μειώσεων. Με αυτόν τον τρόπο, η πόλη αναγνωρίζει και ανταμείβει όσους συμβάλλουν σε ένα υγιέστερο και βιώσιμο αστικό περιβάλλον.                                                                                                                   

Οι πόλεις είναι οι κύριες πηγές εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παγκοσμίως και συγκεντρώνουν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Σε αυτό το σενάριο, οι λύσεις που βασίζονται στη φύση (NΒS) αναδεικνύονται ως βασική στρατηγική για την ενίσχυση της αστικής ανθεκτικότητας, τη βελτίωση της υγείας και της ευημερίας των ανθρώπων και την προστασία του περιβάλλοντος.

Οι Λύσεις που Βασίζονται στη Φύση (NbS) όπως οι πράσινες στέγες και οι προσόψεις, χρησιμεύουν για τη θερμική μόνωση κτιρίων, τη διαχείριση  του νερού της βροχής, την απορρόφηση άνθρακα από την ατμόσφαιρα και τη βελτίωση της αστικής θερμοκρασίας, μειώνοντας το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας.

Τόσο οι δημόσιες διοικήσεις, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, όσο και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα οδηγούν σε συγκεκριμένα έργα για τη χρηματοδότηση αυτών των μετασχηματισμών. Το κύριο μήνυμα δεν αφήνει καμία αμφιβολία: χωρίς επαρκείς πόρους, δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί η επαναφορά της φύσης στις γειτονιές και τις πόλεις.

Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να σχεδιαστούν μηχανισμοί που ενθαρρύνουν την ενσωμάτωση πράσινων υποδομών σε αστικά περιβάλλοντα.

                Φυτεύσεις σε δώμα στην Θεσσαλονίκη(φωτογραφία ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ) 

Βάζοντας αξία στο πράσινο: μια νέα αστική πρόκληση

Σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε αναπτύξει ένα νέο μοντέλο περιβαλλοντικών φορολογικών κινήτρων με βάση τις μειώσεις του φόρου ακίνητης περιουσίας (IBI) για εκείνες τις κοινότητες των ιδιοκτητών που εγκαθιστούν και διατηρούν πράσινες υποδομές σε ιδιωτικά κτίρια.

Η πρότασή μας χρειάζεται τη συμμετοχή των πολιτών και των τοπικών διοικήσεων με στόχο την προώθηση πιο βιώσιμων αστικών δημόσιων πολιτικών.

Η ιδέα είναι σαφής αλλά αποτελεσματική: να ενθαρρυνθούν και να επιβραβευτούν οι γείτονες και οι εταιρείες να ενσωματώσουν λύσεις που βασίζονται στη φύση στις γειτονιές και τα κτίριά τους.

Αυτό το μοντέλο αναγνωρίζει μια νομική και οικονομική αστική χρήση της κοινότητας των ιδιοκτητών που εγκαθιστούν πράσινες στέγες ή πράσινους κάθετους κήπους. Αυτό συνεπάγεται ένα κίνητρο ανάλογο με την περιοχή του πράσινου και την επένδυση που πραγματοποιεί κάθε ένας από τους γείτονες.            

Για παράδειγμα, εάν οι πράσινες υποδομές ενσωματωθούν στο 50 % των κοινών περιοχών των κτιρίων, η IBI για κάθε γείτονα μπορεί να μειωθεί κατά 50%. Το σύστημα κινήτρων δεν στοχεύει στην αύξηση του δείκτη δομήσιμης επιφάνειας· δηλαδή, δεν επιτρέπει την κατασκευή δωματίων για ποδήλατα ή πατίνια στους κοινόχρηστους χώρους των κτιρίων για να αντισταθμιστεί θετικά η εγκατάσταση SbN, όπως προβλέπει ο Δήμος Μαδρίτης. Πιστεύουμε ότι σε πυκνοκατοικημένα αστικά περιβάλλοντα αυτή η επιλογή είναι μάλλον ανέφικτη. 

Δίνουμε προτεραιότητα στην ενσωμάτωση των πράσινων υποδομών έναντι του παραδοσιακού γκρίζου μοντέλου υποδομής, που είναι κοινό σε πολλές πόλεις.

 Φυτεύσεις σε δώμα στην Εύβοια (φωτογραφία ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ) 

Μια τοπική διοίκηση που σερβίρει αστικό πράσινο

Οι τοπικές κυβερνήσεις (Τοπική Αυτοδιοίκηση) έχουν ως βασικό ρόλο να διαδραματίσουν στη μετάβαση προς πιο βιώσιμα αστικά μοντέλα.   Η δημοτική περιοχή είναι η πλησιέστερη στους πολίτες. Είναι επομένως η πιο αποτελεσματική στην προώθηση πρωτοβουλιών των οποίων τα αποτελέσματα γίνονται αντιληπτά άμεσα και γρήγορα στην καθημερινή ζωή.

Η τοπική διοίκηση είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή του προτεινόμενου μοντέλου και ενεργεί ως εγγυήτρια. Θα διεξαγάγει περιοδικούς ελέγχους για να ελέγξει ότι οι διευκολύνσεις διατηρούνται σωστά και θα αποσύρει τα φορολογικά οφέλη όταν δεν είναι.

Η κοινότητα των ιδιοκτητών κατοικίας φέρει το κόστος της πράσινης εγκατάστασης, συντήρησης και διατήρησης. Δεν πρέπει να δούμε αυτή την επένδυση ως δαπάνη αλλά ως βελτίωση της κληρονομιάς για τις κοινότητες της γειτονιάς, δεδομένου ότι δημιουργεί ένα κοινό καλό: καθαρότερο αέρα, χαμηλότερη αστική θερμοκρασία και μεγαλύτερη συλλογική ευημερία.

Οι πράσινες στέγες και προσόψεις φέρνουν περιβαλλοντικά οφέλη σε ολόκληρη τη γειτονιά. Ως εκ τούτου, η πόλη επιστρέφει μέρος αυτής της αξίας μέσω φορολογικών μειώσεων. Με αυτόν τον τρόπο, η πόλη αναγνωρίζει και ανταμείβει όσους συμβάλλουν σε ένα υγιέστερο και βιώσιμο αστικό περιβάλλον.

Αυτό το μοντέλο είναι απλό να εφαρμοστεί για τους Δήμους και αναγνωρίζει τη συμβολή των ιδιοκτητών που ενσωματώνουν διαδικασίες πράσινης αναβάθμισης στα κτίριά τους, συμβάλλοντας στην οικοδόμηση πιο πράσινων, πιο βιώσιμων και ευχάριστων πόλεων για να ζήσουν.

ΠΗΓΕΣ:

1.    Y SI PAGARA MENOS IMPUESTOS POR INSTALAR UN JARDÍN EN SU EDIFICIO?

https://amja.es/y-si-pagara-menos-impuestos-por-instalar-un-jardin-en-su-edificio/?fbclid=IwY2xjawPqmahleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBsYXRIRmFBenVyUXhxMVgyc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHjV74uExBf3OG7y_kROGO67ZfBZ94EASHOfkxKrWEzwsoaMMHxlqN62T1B-c_aem_NgRQZu2qVYKDudU7dSg0Zg

 

2.    https://accedacris.ulpgc.es/bitstream/10553/150655/1/2025-10-22-Falcon-Ciudad.pdf

Απόδοση στα Ελληνικά

Μ. Καπάνταης  Δασολόγος- Περιβαλλοντολόγος                                                     

τ. Δ/ντης Πρασίνου