Διαχειρίζεστε τα δέντρα χωρίς Χαρτογράφηση ... τότε δουλεύετε στα τυφλά

 

Μ. Καπάνταης Δασολόγος- Περιβαλλοντολόγος

τ. Δ/ντης Πρασίνου

Διαχειρίζεστε τα δέντρα χωρίς χαρτογράφηση...

τότε δουλεύετε στα τυφλά

Κλάδεμα Αστικών Δέντρων

        Στις μέρες υπάρχει μια έντονη αντιπαράθεση μεταξύ πολιτών και Δήμων για την κακομεταχείριση των δέντρων με το κλάδεμα. Οι πολίτες μέσα από ιστοσελίδες με ανάρτηση φωτογραφιών, επισημαίνουν την κακοδιαχείριση των αστικών δέντρων με άστοχο κλάδεμα.

    

Εικόνα. Από Καλλιρρόη Δέλλα ιστοσελίδα Cut it Right

Οι λόγοι για το κλάδεμα των Αστικών Δέντρων

    Το κλάδεμα των αστικών δέντρων είναι ένα πολύ συζητημένο θέμα μεταξύ των φορέων του κλάδου και μεταξύ των απλών χρηστών του αστικού  πρασίνου.

    Δύο αντιθετικές προσεγγίσεις είναι πολύ διαδεδομένες: από τη μια πλευρά, οι υποστηρικτές του δραστικού κλαδέματος (το λεγόμενο topping), στο οποίο αποδίδουν θαυματουργικές δυνατότητες ενίσχυσης του δέντρου, από την  άλλη, οι, ένθερμοι υποστηρικτές της «μη της κλάδευσης», της αυτορρύθμισης των δέντρων ακόμη και σε ανθρωπογενή περιβάλλοντα όπως πάρκα και  κήποι.

    Ο πρώτος ισχυρισμός, που δυστυχώς επικρατεί, μπορεί να έχει έναν κόκκο αλήθειας μόνο στην περίπτωση εκείνων των δέντρων που μπορούν να  καθορίσουν έναν πιθανό κίνδυνο για τους χρήστες της περιοχής ανάπτυξης του δέντρου, δηλαδή την επιφάνεια που καταλαμβάνει η προβολή σε ένα οριζόντιο επίπεδο. (και επομένως πρακτικά στο έδαφος, αν είναι επίπεδο) της κόμης ενός δέντρου.

Το κλάδεμα μπορεί να είναι μια από τις καλύτερες επεμβάσεις που μπορεί να κάνει ένας δενδροκόμος σε ένα δέντρο αλλά, ταυτόχρονα, μπορεί να είναι και μια από τις χειρότερες, αν δεν γίνει σωστά.

Τα θεμελιώδη αξιώματα που πρέπει να αποτελούν τη βάση του

σχεδιασμού των εργασιών κλαδέματος είναι ουσιαστικά πέντε:

1. Το κλάδεμα, όπως και να γίνει, προκαλεί στρες στο φυτό

2. Το καλύτερο κλάδεμα είναι αυτό που δεν διακρίνεται 

3. Τα πιο όμορφα φυτά είναι αυτά που δεν κλαδεύονται

4. Η εξάλειψη της κόμης κοστίζει περισσότερο από το σωστό κλάδεμα

5. Η αδιάκριτη αφαίρεση σχεδόν ολόκληρου του φυλλώματος μειώνει τα

οφέλη των δέντρων και ως εκ τούτου αποτελεί καταστροφή τόσο από

περιβαλλοντική όσο και από οικονομική άποψη.

    Οι παρεμβάσεις κλαδέματος θα πρέπει να προηγούνται από επαρκή

ανάλυση του φυτού και να βαθμονομούνται ανάλογα με το κάθε δέντρο.

Διαχειρίζεστε τα δέντρα χωρίς χαρτογράφηση ...

τότε δουλεύετε στα τυφλά

Ας έρθουμε στο σήμερα και με τη βοήθεια της Ένωσης Δενδροκόμων από τη μακρινή ΚΟΣΤΑ ΡΙΚΑ. Οι συνάδελφοι μας δίνουν οδηγίες για να μπορούμε να  κάνουμε σωστά τη δουλειά μετά αστικά δέντρα. Ξεκινούν με το ερώτημα:

• Ξέρουμε πραγματικά πόσα δέντρα υπάρχουν στους δρόμους του Δήμου μας;
• Σε τι κατάσταση αυτά βρίσκονται;
• Έχουμε υγιές αστικό πράσινο... ή αυτό είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης;

Χωρίς δεδομένα, δεν υπάρχει τρόπος να απαντήσουμε σε αυτές τις ερωτήσεις.

Χωρίς ενημέρωση, δεν μπορείς να βάλεις προτεραιότητες

Χωρίς ενημέρωση, δεν μπορείς να αποτρέψεις επικίνδυνες καταστάσεις

Χωρίς ενημέρωση δεν υπάρχει πραγματική διαχείριση

Και τότε συμβαίνει το συνηθισμένο:

Κλάδεμα χωρίς Τεχνικά κριτήρια

Καθυστερημένες Παρεμβάσεις

Λάθος Αποφάσεις

Το αποτέλεσμα είναι ένα αποτέλεσμα ντόμινο:

Αποδυναμωμένα δέντρα, κατεστραμμένες υποδομές και κυρίως ακόμα κίνδυνος για τους ανθρώπους.

Είναι ένα τεχνικό εργαλείο που επιτρέπει:

Να Γνωρίσετε την κατάσταση της δενδροκαλλιέργειας του Δήμου

Τον Εντοπισμό των πραγματικών κινδύνων από αυτά

Την Προτεραιότητα στις επείγουσες παρεμβάσεις

Να Σχεδιάσετε στρατηγικά τη φροντίδα των δέντρων

   Η σύγχρονη δενδροκαλλιέργεια στην πόλη δεν είναι αντίδραση...             

αλλά σχεδιασμός.

Επειδή υπάρχει ένας ξεκάθαρος κανόνας:

ό,τι δεν είναι γνωστό δεν μπορεί να διαχειριστεί ή να προστατευτεί.

•     Σε αυτή την ανάλυση, η διαχείριση των αστικών δέντρων χωρίς μια τεχνική καταγραφή και χαρτογράφηση είναι κυριολεκτικά σαν να περπατάς με δεμένα μάτια. Αυτό δημιουργεί καταρχάς ένα τεράστιο κενό πληροφόρησης, 
•      ξέρουμε πραγματικά πόσα δέντρα υπάρχουν στους δρόμους της πόλης;                                              
•     Και ακόμη χειρότερα, σε τι κατάσταση βρίσκονται;                                                           Έχουμε ένα υγιές αστικό πράσινο ή βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης;

Χωρίς δεδομένα, είναι αδύνατο να τεθούν προτεραιότητες.

• o  Ποια δέντρα χρειάζονται επείγον κλάδεμα, συνεχή παρακολούθηση ή άμεση παρέμβαση για να αποφευχθούν ατυχήματα;Το συμπέρασμα εδώ είναι απολύτως ξεκάθαρο: χωρίς πληροφορίες, δεν υπάρχει πραγματική διαχείριση. Όλα καταλήγουν να είναι απλές εικασίες. Και φυσικά, το να ενεργεί κανείς στα τυφλά πράγμα το οποίο φέρνει τις γνωστές συνέπειες.  
•     Αυτά τα λάθη επηρεάζουν τα πάντα: καταστρέφουν τα ίδια τα δέντρα, προκαλούν ζημιές στις υποδομές και, το πιο σοβαρό απ’ όλα, θέτουν ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο. 
•     Ας καταρρίψουμε τώρα έναν μεγάλο μύθο: μια Χαρτογράφηση (καταγραφή), δεν είναι απλώς μια λίστα, αλλά είναι ένα ζωτικής σημασίας τεχνικό εργαλείο διαχείρισης.  
•     Τα βήματά της είναι ξεκάθαρα: αξιολόγηση της κατάστασης, αναγνώριση κινδύνων, ιεράρχηση των επειγουσών εργασιών και σωστός προγραμματισμός της φροντίδας.
•     Πρέπει να αλλάξουμε νοοτροπία: από το να αντιδρούμε αφού εμφανιστεί το πρόβλημα, στο να χρησιμοποιούμε δεδομένα για τον σχεδιασμό και την απόλυτη πρόληψη. 

        Είναι ένας αδιαμφισβήτητος χρυσός κανόνας: δεν μπορείς να

διαχειριστείς ούτε να προστατεύσεις σωστά κάτι που απλώς δεν

γνωρίζεις.

Διαχειριζόμαστε τη φύση ή απλώς μαντεύουμε;

Οι Ενέργειες  που απαιτούνται από τους Γεωτεχνικούς Πρασίνου και τους Αιρετούς είναι:

1. Οργάνωση των Υπηρεσιών Πρασίνου σε νέα πρότυπα, 
2. Στελέχωση των υπηρεσιών με Γεωτεχνικό και εργατοτεχνικό προσωπικό, 
3. Εξοπλισμός με προγράμματα για τη χαρτογράφηση των δέντρων του Δήμου. 

Αυτό αποφέρει οφέλη τόσο περιβαλλοντικά όσο και οικονομικά διότι δεν καταστρέφονται τα δέντρα από το αλόγιστο κλάδεμα και α δέντρα μεγιστοποιούν τα οφέλη που παρέχουν καθώς αποφεύγονται και συγκρούσεις με την κοινή γνώμη.

Επισυνάπτεται βίντεο της Asociación Costarricense de Arboricultura με ελληνικούς υπότιτλους

Πηγές :

Asociación Costarricense de Arboricultura

Alberi e ambiente urbano F. Ferrini

Βοτανικός κήπος του Τούλν Αυστρίας

Επισκεφτήκαμε τον Βοτανικό κήπο του Τουλν https://diegartentulln.at/en/.

Είναι ένας κήπος που βασίζεται αποκλειστικά στην οργανική Γεωργία οπότε δεν χρησιμοποιούν καθόλου χημικά αλλά και υλικά που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κηποτεχνια αλλά δεν είναι ανανεώσιμα όπως Τύρφη Ο χώρος έχει στόχο την. Έρευνα και δραστηριοποιείται πολύ στον έλεγχο « φυτών άλλων περιοχών που πιθανά να αντέχουν στο ηπειρωτικό κλίμα» αλλά έχει και ένα σημαντικό εκπαιδευτικό χαρακτήρα με περισσότερους από 550 χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο -κυρίως σχολεία- που μαθαίνουν λειτουργίες Περιλαμβάνει 70 μικρότερους κήπους που συχνά είναι προσφορές εταιρειών, συνδέσμων κλάδων κατασκευαστών κήπων ακόμη και τηλεοπτικών εκπομπών!!

Η επίσκεψη και η ξενάγηση ήταν όλη υπό βροχή αλλά αυτό δεν εμπόδισε να ανακαλύψεις την ομορφιά και την μαγεία του χώρου

Η είσοδος στους Κήπους 

 Κήπος της και των αγροστωδών Προσφορά καλλιτέχνη

Κήπος με της Παιωνιές (δυστυχώς μολις απανθισμένες )

Κήπος των αναρριχητικών -και όχι μόνο!! Είχε συνεχή επάλληλα στοιχεία αναρρίχησης όπου υπήρχουν διαφορετικά ήδη φυτών 

Κήπος του Ξύλου (χρημοτοδότηση από τον σύνδεσμο Βιομηχανιών Ξύλου )

Στον πίνακα (-έχει πολλούς) βλέπεις τις ποιότητες του ξύλου, τις χρήσεις και το deck που πατάμε είναι αντίστοιχο του άνω ξύλου με τα διαφορετικά είδη και κατεργασίες 

Κήπος υγείας

Χρηματοδοτήθηκε από τον σύνδεσμο  φαρμακοβιομηχανιών

Κήπος εκπαίδευσης για την Κλιματική  αλλαγή 

 

Μεσογειακός Κήπος 

Ο Αγγλικός Κήπος που χρηματοδοτήθηκε από την Αγγλική Πρεσβεία

Ο κήπος των νούφαρων 

Ο Άνυδρος κήπος 

Ο παιδικός Κήπος  όπου ελαχιιστα είναι τα πλαστικά σημεία και σχεδόν όλα είναι με φυσικά υλικά 

Ο κήπος δροσιάς από Οξυές ..

Κήπος που χρηματοδοτεί τηλεοπτική εκμπομπη και αποτελεί συχνά στούντιο !

Σπύρος Γεραβέλης: Οι Αρχαιολογικοί χώροι ως Κιβωτοί βιοποικιλότητας καιη διαχείρισή τους

 Γράφει ο Σπύρος Γεραβέλης

Γεωπόνος
Προϊστάμενος Διεύθυνσης Περιβάλλοντος
και Πρασίνου δήμου Ρόδου

Η βιοποικιλότητα - ο πλούτος της ζωής στη Γη - σήμερα δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε. Τα οικοσυστήματα, που για χιλιάδες χρόνια στήριζαν την ανθρώπινη ευημερία και την ισορροπία του πλανήτη, βρίσκονται υπό έντονη πίεση. Η απώλεια φυσικών ενδιαιτημάτων, η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση και η υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων οδηγούν σε έναν πρωτοφανή ρυθμό εξαφάνισης ειδών, επηρεάζοντας άμεσα την ποιότητα της ζωής μας, την υγεία, την τροφή και την οικονομία.

Η βιοποικιλότητα περιλαμβάνει τη γενετική ποικιλότητα εντός των ειδών, την ποικιλότητα μεταξύ των ειδών και την ποικιλότητα των οικοσυστημάτων. Η διατήρησή της αποτελεί προϋπόθεση για τη λειτουργία των οικοσυστημάτων, που παρέχουν καθαρό αέρα, γόνιμα εδάφη, νερό, τροφή και ρυθμίζουν το κλίμα. Η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει αλλοιώσει περίπου το 75% της επιφάνειας της Γης, με μείωση των πληθυσμών σπονδυλωτών κατά 73% από το 1970, ενώ σχεδόν το ένα πέμπτο των ειδών των φυτών απειλούνται με εξαφάνιση. Στην Ελλάδα, το 21% των ειδών κινδυνεύει, κυρίως λόγω αλλαγών στη χρήση γης, πυρκαγιών, πλημμυρών και κατακερματισμού των βιότοπων.

Στο πλαίσιο αυτό, το αστικό πράσινο και ιδιαίτερα οι αρχαιολογικοί χώροι αποκτούν κρίσιμο ρόλο. Αν και οι πόλεις δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα φυσικά οικοσυστήματα μεγάλης κλίμακας, μπορούν να λειτουργήσουν ως συμπληρωματικά καταφύγια βιοποικιλότητας, φιλοξενώντας απειλούμενα ή σπάνια είδη. Πάρκα με φυσική βλάστηση, ρέματα, πράσινες στέγες και εγκαταλελειμμένα οικόπεδα δημιουργούν μικρά αλλά ζωτικά ενδιαιτήματα. Ιδιαίτερα στα νησιά, όπου η έκταση άγριας φύσης είναι περιορισμένηκαι ιδιαίτερα επιβαρυμένη, ενώ υπάρχουν και πολλά ενδημικά είδη, οι αρχαιολογικοί χώροι συχνά λειτουργούν ως κρίσιμες «νησίδες» φύσης.

Οι ελληνικοί αρχαιολογικοί χώροι καλύπτουν συνήθως μεγάλες εκτάσεις στον αστικό ιστό,σε σχέση με το υπόλοιπο αστικό πράσινο. Επίσης,σε αντίθεση με το διαμορφωμένο αστικό πράσινο πουκυριαρχείται από ξενικά φυτά και χλοοτάπητες και είναι οικολογικά φτωχό, οι αρχαιολογικοί χώροι διατηρούνται φυσικοίγια δεκαετίες ή αιώνες, προστατεύοντας ταυτόχρονα τη φυσική χλωρίδα και πανίδα. Οι διαχειριστές τους συχνά επιδιώκουν να διατηρούν ένα φυσικό τοπίο, καθιστώντας τους χώρους φιλόξενους για φυτά και ζώα.

Έρευνες όπως το έργο ΒΙΑΣ του υπουργείου Πολιτισμού με το ΕΚΠΑ και συνεργάτες κατέγραψαν σε 20 Αρχαιολογικούς χώρους 4.403 είδη σε έκταση μόλις 0,08% της ελληνικής επικράτειας, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και μικρές εκτάσεις μπορούν να λειτουργούν ως καταφύγια βιοποικιλότητας.

«Οι αρχαιολογικοί χώροι μετατρέπονται σε κιβωτούς για τη διάσωση και προστασία της βιοποικιλότητας», λέει σε άρθρο του BBC[1] σχετικά το έργο ΒΙΑΣ η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Η μελέτη έδειξε ότι σε χώρους όπως ο Μυστράς και η Φαιστός, οι πληθυσμοί ζώων είναι συχνά πυκνότεροι από ό,τι στις γύρω περιοχές, ενώ φυτά που μεταφέρθηκαν από άλλες περιοχές κατά τη Ρωμαϊκή ή Βυζαντινή εποχή συνυπάρχουν με αυτοφυή είδη, δημιουργώντας ένα πολιτιστικό τοπίο όπου η φύση και ο άνθρωπος συνυπάρχουν. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Παναγιώτης Παφίλης: «Η φύση είναι λειτουργικό μέρος του αρχαιολογικού τοπίου. Η λέξη-κλειδί εδώ είναι το τοπίο, όχι απλώς ένας αρχαιολογικός χώρος ή ένα οικοσύστημα».

Η έννοια του «πολιτιστικού τοπίου», όπως έχει αναδειχθεί και από την UNESCO, προσφέρει μια βαθύτερη και πιο ουσιαστική εμπειρία στον επισκέπτη, καθώς τον καλεί να αντιληφθεί τον αρχαιολογικό χώρο όχι ως ένα απομονωμένο μνημείο, αλλά ως ένα ζωντανό περιβάλλον όπου η φύση και η ανθρώπινη ιστορία συνυφαίνονται. Η παρουσία της βλάστησης, των ήχων, των αρωμάτων, των εποχικών μεταβολών και της πανίδας ενισχύει την αίσθηση του «τόπου» και δημιουργεί μια πολυαισθητηριακή εμπειρία, που ευνοεί τη σύνδεση, τη μάθηση και τη συναισθηματική εμπλοκή.

Στη πόλη της Ρόδου, οι αρχαιολογικοί χώροι όπως το Ροδίνι, το Αρχαίο Στάδιο και η Τάφρος, αλλά και οι δεκάδες μικρότεροι διάσπαρτοι στην πόλη, φιλοξενούν πληθώρα οικοτόπων: δάση, λιβάδια, φρύγανα, υγροτόπους και βραχώδεις περιοχές. Αυτοί οι χώροι αποτελούν μικρές αλλά σημαντικές νησίδες βιοποικιλότητας μέσα στον αστικό ιστό, φιλοξενώντας σπάνια προστατευόμενα είδη όπως η νεροχελώνα, το χέλι και το ενδημικό γκιζάνι της Ρόδου, ενώ ταυτόχρονα παρέχουν καταφύγιο για πουλιά, μικρά θηλαστικά και έντομα.

Η προστασία της βιοποικιλότητας δεν είναι κάτι που χρειάζεται μόνο μεγάλα έργα και χρηματοδοτήσεις. Ξεκινά από τις καθημερινές μας πρακτικές μέσα στις πόλεις μας.Η διαχείριση του πρασίνου στους αρχαιολογικούς χώρους θαπρέπει να ακολουθεί οικολογικά υπεύθυνες πρακτικές σεβόμενη τους ρυθμούς της φύσης.

Το πιο κρίσιμο χρονικόσημείο είναι η Άνοιξη, όταν φυτά ανθίζουν, έντομα αναπαράγονται και αποδημητικά πουλιά επιστρέφουν. Η συνήθης πρώιμη και εκτεταμένη κοπή της βλάστησης καταστρέφει αυτά τα οικοσυστήματα, οδηγώντας σε απώλεια τροφής και καταφυγίωνκαι μείωση ειδών. Οι διεθνείςσυστάσεις για τη διαχείριση της βλάστησης στους αρχαιολογικούς χώρους, εστιάζουν σε πρακτικές που αποσκοπούν τόσο στην προστασία και ανάδειξη των μνημείων όσο και στην προστασία της βιοποικιλότητας:

• Καθυστέρηση του κουρέματος έως τέλη Μαΐου ή μέσα Ιουνίου, για να ολοκληρωθεί η ανθοφορία.
• Επιλεκτική κοπή μόνο για λόγους ασφαλείας ή προσβασιμότητας.
• Διαρκής φροντίδα.
• Διατήρηση τμημάτων άθικτης φυσικής βλάστησης ως μικροκαταφύγια.
• Φυτεύσεις ιθαγενών φυτών,τα οποία προσφέρουν τροφή και καταφύγιο.
• Απομάκρυνση χωροκατακτητικών ειδών.
• Μείωση φωτορύπανσης για προστασία της πανίδας.

Η οικολογική διαχείριση δεν είναι μόνο πράξη ευθύνης για τη φύση αλλά και πολιτιστικής συνείδησης και συμμόρφωση με τις σύγχρονες κατευθύνσεις της περιβαλλοντικής πολιτικής,ενσωματώνοντας την προστασία της βιοποικιλότητας στην κύρια αποστολή των αρχαιολογικών χώρων. Οι πολιτικές της Ε.Ε., όπως η Στρατηγική Βιοποικιλότητας 2030, καθώς και η ελληνική νομοθεσία, προωθούν την ανάγκη διατήρησης των οικοτόπων, ειδικά κατά την περίοδο αναπαραγωγής.

Η αντίληψη των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων, τόσο από το κράτος όσο και από τους πολίτες, ως ζωντανών πολιτιστικών τοπίων - όχι αποστειρωμένων, αλλά άρρηκτα συνδεδεμένων με το φυσικό περιβάλλον και τον άνθρωπο - αποτελεί τον μόνο τρόπο για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των παραπάνω μέτρων.

Οι αρχαιολογικοί χώροι, μικροί ή μεγάλοι, δεν αποτελούν μόνο φορείς ιστορίας αλλά και ζωντανά οικοσυστήματα. Η φροντίδα τους με σεβασμό στους φυσικούς κύκλους σημαίνει: προστασία της βιοποικιλότητας, σεβασμό στην πολιτιστική κληρονομιά βασισμένη στις αρχές του «πολιτιστικού τοπίου», αλλά και συμμόρφωση με τις σύγχρονες περιβαλλοντικές πολιτικές.

---

[1]https://www.bbc.com/future/article/20260107-the-ancient-greek-ruins-harbouring-rare-animals

Αναδημοσίευση από :https://www.rodiaki.gr/article/546241/spyros-gerabelhs-oi-arxaiologikoi-xwroi-ws-kibwtoi-biopoikilothtas-kaih-diaxeirish-toys?fbclid=IwY2xjawRayW9leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAA

ANAΛΟΓΑ ΑΡΘΡΑ:

• Η βιοποικιλότητα γύρω από την Ακρόπολη
• Προστασία των κοινοχρήστων χώρων πρασίνου κατά το δίκαιο

ANAEe0YixP8cEuh2JNPfVaD1goY8ZttOmbyq61EMbuk1dMjkD0ubzL1YsatBThRk_aem_EBkb79-SM3cI3HERIQJEoQ