Το "Πρόβλημα" της ρίζας

Η ρίζα έχει ανασηκώσει το πεζοδρόμιο.

        Η πρώτη σκέψη ήταν: το δέντρο πρέπει να κοπεί. Η πρώτη σκέψη είναι σχεδόν πάντα λανθασμένη.....Το απλό πριόνισμα δεν αποτελεί λύση. Η κοπή των ριζών ενός  δέντρου στην πόλη, χωρίς επαγγελματική αξιολόγηση αποσταθεροποιεί το δέντρο, δημιουργεί σημεία εισόδου για μύκητες και σήψη, και αυξάνει τον κίνδυνο πτώσης του —κατά τη διάρκεια της καταιγίδας— πάνω σε κάποιον πεζό.

            Η ρίζα που ανασηκώνει το πεζοδρόμιο είναι σχεδόν πάντα σύμπτωμα και όχι η αιτία.

Ένας πολύ μικρός λάκκος φύτευσης και το πλήρως σφραγισμένο έδαφος αναγκάζουν τις ρίζες να κατευθυνθούν προς τις μοναδικές χαραμάδες όπου μπορούν να διεισδύσουν αέρας και νερό: δηλαδή προς τα πάνω, κάτω από το πεζοδρόμιο.

Τι λειτουργεί αντ' αυτού —με την σειρά:

        Πρώτον: Καλέστε ειδικούς. Την υπηρεσία πρασίνου του Δήμου, έναν πιστοποιημένο δενδροκόμο (με πιστοποίηση ISA ή ΕΑΚ ή FLLή με σεμινάρια της ΠΕΕΓΕΠ ) ή έναν σύμβουλο - επιστήμονα διαχείρισης δέντρων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, υπάρχει λύση που επιτρέπει στο δέντρο να παραμείνει στη θέση του. Μεγαλώστε τον λάκκο του δέντρου.

    Το πιο κοινό και αποτελεσματικό μέτρο: η απελευθέρωση  και η επέκταση της σφραγισμένης επιφάνειας γύρω από τον κορμό. Αυτό παρέχει στις ρίζες αέρα και νερό ακριβώς στο σημείο που βρίσκονται, εξαλείφοντας την ανάγκη τους να συνεχίσουν να αναπτύσσονται κάτω από το πεζοδρόμιο.

        Αντικαταστήστε την επίστρωση. Αντικαταστήστε τα άκαμπτα πλακίδια σκυροδέματος ή την άσφαλτο με εύκαμπτα ή διαπερατά υλικά: κυψελωτά πλακίδια χλοοτάπητα, επιφάνειες σταθεροποιημένου χώματος, γέφυρες ριζών ή ελαστικούς αρμούς. Αυτές οι επιφάνειες υποχωρούν όταν αναπτύσσονται μια ρίζα, αντί να ραγίζουν και να έχουν κινδύνους πτώσης για τους πεζούς.

       Εγκαταστήστε συστήματα προστασίας από τις ρίζες. Διατάξεις εκτροπής ή φράγματα ριζών από φύλλα HDPE κατευθύνουν τη νέα ανάπτυξη των ριζών προς τα κάτω αντί για τα πλάγια —μια τυπική λύση στη γερμανική οδοποιία, που τόσο σε νέες κατασκευές όσο και σε αναπλάσεις.

    Ελεγχόμενο κλάδεμα ριζών. Εάν η παρέλευση στη ρίζα κρίνεται απαραίτητη: επιλέξτε επαγγελματική, στοχευμένη κοπή από πιστοποιημένο δενδροκόμο —και όχι από κάποιον εργάτη πρασίνου με αλυσοπρίονο.

    Η κοπή γίνεται καθαρά ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επιφάνεια της πληγής, ενώ αξιολογείται η δομική σταθερότητα του δέντρου τόσο πριν όσο και μετά τη διαδικασία.

        Αν το δέντρο βρίσκεται μόνο σε ακατάλληλη θέση: η μεταφύτευση αποτελεί επιλογή. Υπάρχουν μηχανήματα μετακίνησης και τεχνικές δέντρων που μπορούν να μεταφέρουν δέντρα με συγκεκριμένη περίμετρο  κορμού. Αν και η διαδικασία αυτή είναι ακριβότερη από την υλοτομία, ένα δέντρο 50 ετών δεν μπορεί απλώς να αγοραστεί σε ένα φυτώριο.

        Η κοπή και υλοτόμηση δέντρων που υπερβαίνουν μια ορισμένη περίμετρο κορμού —συχνά 60 ή 80 εκατοστά— δεν επιτρέπεται χωρίς άδεια. Η κοπή δέντρου χωρίς άδεια συνιστά διοικητική παράβαση που επισύρει πρόστιμο.   Η  Παράβαση μπορεί να συνιστά και η πρόκληση ζημιάς στις ρίζες εντός της ζώνης της κόμης του δέντρου (στην περιοχή όπου στάζει το νερό της βροχής από τα φύλλα στο έδαφος). Η χορήγηση άδειας εξαρτάται συχνά από την πραγματοποίηση αντισταθμισης  φύτευσης· ωστόσο, μια νεαρή αντικατάσταση χρειάζεται δεκαετίες για να εξισωθεί με τις ρυθμίσεις του κλίματος που παρείχε το δέντρο που κόπηκε για αυτό συνήθως το αντιστάθμισμα απαιτείται να είναι σε ανάλογη φυλλική επιφάνεία .

    Ένα πεζοδρόμιο μπορεί να επισκευαστεί, ενώ ένα ώριμο αστικό δέντρο όχι. Πριν καταφύγετε στην κοπή, εξαντλήστε κάθε πιθανή λύση που επιτρέπει στο δέντρο να παραμείνει ορθό και να προσφέρει τις εξαιρετικές υπηρεσίες του 

Απόδοση στα Ελληνικά : 

 

Μανώλης Καπάνταης
 Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος
  

Νέα και συμβουλές για τον κίνδυνο των δέντρων - Πτώση Δέντρου.

 

Νέα και συμβουλές για τον κίνδυνο των δέντρων

Πτώση Δέντρου. Προσοχή των ΜΜΕ. Είστε Έτοιμοι;

Ένας από τους Επικυρωτές μας κοινοποίησε αυτό το ΔΕΛΤΊΟ ΤΎΠΟΥ σχετικά με ένα μέλος του ΚEW garden  που αναφέρει ότι γνώριζε ότι ένα δέντρο στο Τσέλτεναμ ήταν «πολύ επικίνδυνο» εδώ και 6 χρόνια.

Έριξε ένα κλαδί τον Αύγουστο.

Κανείς δεν χτυπήθηκε.

Το δέντρο είχε αξιολογηθεί από το Συμβούλιο για τον κίνδυνο. Ο κίνδυνος ήταν Αποδεκτός.

https://validtreerisk.help/Cheltenham-Chicken-Little

Έτσι, η πρόσφατα ενημερωμένη Δήλωση στα ΜΜΕ για τον Κίνδυνο Δέντρων έχει τώρα μια τρίτη έκδοση για να προσθέσει...

Θάνατος/Σοβαρός Τραυματισμός

Μικρός Τραυματισμός ή Παραλίγο Ατύχημα

Δηλαδή...

Δημόσια Ανησυχία 

Πτώση κλάδου κατά την καλοκαιρινή περίοδο (SBD)

-  Θάνατος στους Κήπους Kew

    Καθώς η Καλοκαιρινή Πτώση Κλάδου (SBD) είναι ένα καυτό θέμα αυτήν την περίοδο, έχουμε δει & τον τραγικό θάνατο της Erena Wilson στους Κήπους Kew να αναφέρεται αρκετές φορές σαν να ήταν ένα παράδειγμα θανάτου από SBD.

Δεν είναι.

Η Erena Wilson δυστυχώς πέθανε στους Κήπους Kew στις 23 Σεπτεμβρίου 2012, όταν ένα κλαδί από έναν Κέδρο του Λιβάνου κατέρρευσε και την χτύπησε κατά τη διάρκεια υγρού και θυελλώδους καιρού.

Η έρευνα εξέτασε τη θεωρία του SBD.

Απέτυχε το τεστ.

       Το δικαστήριο έβγαλε την ετυμηγορία του τυχαίου θανάτου και διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για να διαπιστωθεί η αιτία της αποτυχίας του κλαδιού. Αυτό που ανησυχεί είναι ο ισχυρισμός ότι το SBD ήταν η αιτία θανάτου που οδήγησε σε έρευνα. Παρ'ότι το SBD και ο θάνατος της Erena Wilson αναφέρονται τακτικά σαν να είναι δεδομένο.

Να γιατί.

           Η ημερομηνία και μόνο θα πρέπει να κάνει οποιονδήποτε επιφυλακτικό. Τα τέλη Σεπτεμβρίου δεν είναι καλοκαίρι.  Τα στοιχεία για τον καιρό καθιστούν το SBD μια μη ικανοποιητική εξήγηση.  Τα στοιχεία της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας του Heathrow δείχνουν ότι ο Ιούνιος ήταν εξαιρετικά υγρός. Ο Ιούλιος ήταν υγρός.  Αν και ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος ήταν πιο ξηροί από τον μέσο όρο, το κλαδί κατέρρευσε σε μια ημέρα που αναφέρθηκε ως υγρή και θυελλώδης, με έντονες βροχές λίγο πριν την αποτυχία.

            Τα δεδομένα θερμοκρασίας δείχνουν θερμοκρασίες Ιουνίου και Ιουλίου κάτω από τον μέσο όρο. Ο Αύγουστος ήταν θερμότερος από τον μέσο όρο και υπήρξε μια σύντομη περίοδος ζέστης στα μέσα Αυγούστου. Πάνω από ένα μήνα πριν από την κατάρρευση του κλαδιού.

        Αυτά τα δεδομένα δεν υποστηρίζουν μια περίοδο «ζεστού, ξηρού καιρού» που προκάλεσε την κατάρρευση. Μια εικασία σχετικά με το SBD και την αποτροπή μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε ιστορία αμέλειας - ότι οι προειδοποιητικές πινακίδες, η περίφραξη ή το κλάδεμα θα είχαν σώσει την Erena Wilson.

        Αυτό είναι ένα τρομερό βάρος για να επιβληθεί σε μια πενθούσα οικογένεια με τόσο αξιοσημείωτα αδύναμα στοιχεία.  Τα στοιχεία ότι η Erena Wilson σκοτώθηκε από το SBD στους Κήπους Kew είναι αδύναμα. Δεν έπεισαν τους ενόρκους να αποδείξουν ότι το SBD είναι η αιτία & επομένως, δεν πρέπει τώρα να ανακυκλώνονται σαν να ήταν γεγονός.

        Έχουμε μια μονόπλευρη άποψη σχετικά με τη διαχείριση του κινδύνου από την πτώση του καλοκαιρινού κλαδιού.

Καλοκαιρινή Πτώση   Κλαδιών - Τι πρέπει να γνωρίζετε

         Βρισκόμαστε τώρα στην Αγγλία σε μια παρατεταμένη περίοδο ζεστού και ξηρού καιρού. Όταν συμβαίνει αυτό, οι ανήσυχοι Υπάλληλοι Υπηρεσιών συχνά επικοινωνούν μαζί  σχετικά με τη διαχείριση του κινδύνου από την Καλοκαιρινή Πτώση Κλαδιών (SBD) ή την Πτώση Καλοκαιρινών Κλαδιών (SLD) ή την Αιφνίδια Πτώση Κλαδιών (SBD) ή την Αιφνίδιως Πτώση Κλαδιών (SLD).

Τι να κάνετε;

Η αβεβαιότητα σχετικά με το πώς να ονομάσετε SBD ή SLD συχνά συνοδεύεται από παρόμοια αβεβαιότητα σχετικά με το πώς πρέπει να διαχειριστείτε τον κίνδυνο.

• Πρέπει να τοποθετήσετε πινακίδες;
• Να αφαιρέσετε τα δέντρα από φράχτες;
• Να τα κλαδέψετε;

Επαλήθευση του κινδύνου

Ο συνολικός κίνδυνος από την SBD είναι απίστευτα χαμηλός.

        Από τα δεδομένα, ο κίνδυνος είναι τόσο χαμηλός, που ο κίνδυνος θανάτου μας από την οδήγηση για τα λίγα λεπτά που χρειάζονται για να καλύψουμε περίπου 5 χλμ./3 μίλια είναι υψηλότερος από ό,τι από την SBD σε ένα ολόκληρο έτος. Αντιστοιχο με το να βρεις  μια μικροσκοπική βελόνα χρώματος άχυρου σε ένα γιγάντια σωρό από άχυρα

    Παρά τον εκπληκτικά χαμηλό κίνδυνο, η εκφοβιστική εκστρατεία από τους Risk Entrepreneurs*(Επιχειρηματίες υψηλού Ρισκου ή Κινδυνολόγους), ισχυριζόμενοι ότι η ανάληψη νομικής δράσης είναι πιθανή σε περίπτωση που ο κίνδυνος συμβεί και δεν διαχειριστεί ή αξιολογηθεί, έχει κάνει ορισμένους ανήσυχους υπεύθυνους να τοποθετούν μπερδεμένες και αναποτελεσματικές πινακίδες.

Τι γνωρίζουμε?

    Γνωρίζουμε ότι το συνολικό επίπεδο κινδύνου από το SBD είναι τόσο χαμηλό που είναι Αποδεκτό.Γνωρίζουμε επίσης ότι οι δενδροκόμοι δεν μπορούν να διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ κλάδων που έχουν υψηλή πιθανότητα βλάβης από το SBD και εκείνων που έχουν χαμηλή πιθανότητα βλάβης.

    Αυτό σημαίνει ότι οι προειδοποιητικές πινακίδες δεν μειώνουν μετρήσιμα έναν κίνδυνο που είναι ήδη Αποδεκτός. Στην πραγματικότητα, το κόστος ανάθεσης και διαχείρισης αυτών των πινακίδων είναι δυσανάλογο σε σχέση με οποιαδήποτε ισχυριζόμενη μείωση του κινδύνου.

Παραμένετε κοντά σε δέντρα με δική σας ευθύνη!! Στο δασος στο Πάρκο παντου ...

 (Φωτογραφία - Paul Barton)

Εκθέτοντας τον εαυτό μας σε δημόσιο χώρο  

        Το χειρότερο είναι ότι η αναποτελεσματικότητα αυτών των πινακίδων μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ και να δημιουργήσει την ευκαιρία σε έναν Επιχειρηματία Κινδύνου να ενεργήσει ως ειδικός μάρτυρας στην εξαιρετικά απίθανη περίπτωση που κάποιος σκοτωθεί ή τραυματιστεί από SBD. Θα ήταν πολύ εύκολο για αυτόν να ισχυριστεί ότι δεν είχατε διαχειριστεί τον κίνδυνο αρκετά καλά και θα μπορούσατε να κάνετε περισσότερα.

Γιατί δεν τοποθετήσατε περισσότερες πινακίδες;

Γιατί δεν περιφράξατε το δέντρο;

Γιατί δεν κλαδέψατε το δέντρο;

Ή, αν ο επισκέπτης δεν μιλούσε αγγλικά, γιατί δεν μεταφράσατε την πινακίδα σε άλλες κοινές γλώσσες;

Αν είστε Υπεύθυνος  πχ Δημόσιος Λειτουργός  ή συμβουλεύετε κάποιον, μην ανησυχείτε. Σας στηρίζουμε σε αυτό με τον Οδηγό Καλοκαιρινής Πτώσης  Κλάδιών .

Ένα αντίδοτο στους επιχειρηματίες κινδύνου!!

Εν ολίγοις, δεν χρειάζεται να κάνετε τίποτα για να διαχειριστείτε τον κίνδυνο, εκτός αν έχετε έναν δέντρο που επανειλημένα έχει προβλήματα .

Έχουμε επίσης μια ολόκληρη σειρά οδηγιών στη σελίδα Διαχείρισης Κινδύνου μας

*Επιχειρηματίας Κινδύνου  "Επαγγελματίες φροντίδας δέντρων που ευδοκιμούν στη μεγιστοποίηση της αντίληψης του κινδύνου,-κινδυνολογία- προκειμένου να δημιουργήσουν πρότυπα για τα οποία είναι στην ιδανική θέση να παρέχουν κερδοφόρες λύσεις για αυτούς" Rick Haythornthwaite, Συμβουλευτικό Συμβούλιο Κινδύνου & Ρύθμισης

Ζώνες Πολύ Χαμηλής Πληρότητας*   = Αποδεκτός Κίνδυνος

        Ενημερώνουμε τα πρότυπα Στρατηγικής Διαχείρισης Κινδύνου-Οφέλους Δέντρων ελεύθερης πρόσβασης για να εξηγήσουμε καλύτερα γιατί όταν η Πιθανότητα χαμηλής  Πληρότητας η  Επικινδυνότητας είναι Πολύ Χαμηλή, ο κίνδυνος από την αποτυχία δέντρων και κλαδιών είναι Αποδεκτός.

Αυτό έρχεται μετά την ενημέρωση του Χάρτη-Σχέδιο Διαδικασιών μας με τη νέα κατηγορία Πληρότητας  - Πολύ Χαμηλή που υποδεικνύει τον Αποδεκτό Κίνδυνο.

    Ενημερώνουμε τα πρότυπα Στρατηγικής Διαχείρισης Κινδύνου-Οφέλους Δέντρων ανοιχτής πρόσβασης για να εξηγήσουμε καλύτερα γιατί όταν η Πιθανότητα Πληρότητας  είναι Πολύ Χαμηλή, ο κίνδυνος από την αποτυχία δέντρων και κλαδιών είναι Αποδεκτός.

Αυτό έρχεται μετά την ενημέρωση του Χάρτη Διαδικασιών μας με τη νέα κατηγορία Πληρότητας - Πολύ Χαμηλή που υποδεικνύει τον Αποδεκτό Κίνδυνο.

         Η  Ομάδα Ασφάλειας Επισκεπτών (VSG) και η Kerry Kirkpatrick,  ευγενικά μοιράστηκε μια έκδοση pdf της  ανω έκδοσής  η οποία είναι διαθέσιμη από τον ιστότοπό τους. Η VSG βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της εξέτασης των οφελών που αποκομίζει το κοινό  από τους κινδύνους στο φυσικό περιβάλλον και του τρόπου με τον οποίο οι Υπεύθυνοι  μπορούν να διαχειριστούν αυτούς τους κινδύνους σε αποδεκτά επίπεδα.

        Οι Ζώνες Πολύ Χαμηλής Πληρότητας θα εμφανίζονται στα παραρτήματα των προτύπων Στρατηγικής για την Κυβέρνηση, τους Ιδιοκτήτες και τα Σχολεία, καθώς θα τα αναβαθμίζουν συχνά.

Έτσι μοιάζει το έγγραφο « Ζώνες πολύ χαμηλής πυκνότητας Κινδύνου » .

Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε αυτό για να δημιουργήσετε αντίγραφα ασφαλείας της χωροταξικής κατανομής και σε αλλους χώρους 

    Ένας από τους ρόλους του είναι να βοηθά τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων, όπως τους Δικαστές, τους Ιατροδικαστές και τους Επιβλέποντες, να κατανοήσουν την ισορροπία κινδύνου-οφέλους σε περιπτώσεις όπου η Πληρότητα του χωρου από κοινό είναι πολύ χαμηλή.

Περιλαμβάνει επίσης ορισμένες σημαντικές οδηγίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι Επικυρωτές λαμβάνουν αποφάσεις και πότε διεξάγουν Λεπτομερείς Αξιολογήσεις.

Αν θέλετε να μάθετε πώς το κάνουν, να συμμετάσχετε  σε ένα από τα Εργαστήρια Εκπαίδευσης Κινδύνων Δέντρων.

Οι ημερομηνίες για το υπόλοιπο του έτους στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστραλία και τη Βόρεια Αμερική είναι όλες στο Ημερολόγιο Εκπαίδευσης.

 TRAQ - Τι ακριβώς είναι ένας Μέτριος Κίνδυνος?

Είναι η πιθανότητα θανάτου 1 στις 2 ή 50% απλώς ένας «Μέτριος Κίνδυνος»;

Σύμφωνα με τους Πίνακες TRAQ (Πιστοποίηση Αξιολόγησης Κινδύνου Δέντρων) της Διεθνούς Εταιρείας Δενδροκομίας. Η απάντηση είναι, Ναι!   Αν έχετε φτάσει στον Γύρο 5 σε ένα παιχνίδι Ρωσικής Ρουλέτας, παίζοντας τους κανόνες της ταινίας  «ΕΛΑΦΟΚΥΝΗΓΟΣ» (δεν περιστρέφετε το μύλο του πιστολιού μεταξύ των γύρων). Η πιθανότητα θανάτου σας είναι 1 στις 2, ή 50%.

Το TRAQ το αξιολογεί ως Μέτριο Κίνδυνο...!!)

Ναι, σοβαρά. Μια πιθανότητα θανάτου 50% δεν είναι αρκετά υψηλή για να την ταξινομήσει το TRAQ ως  Υψηλό ή  Ακραίο Κίνδυνο .

Τι στο καλό συμβαίνει εδώ;

Πώς μπορεί κάτι τόσο ακραίο όσο  ο θάνατος του μισού πληθυσμού της πόλης  από πτώση δέντρων τον επόμενο χρόνο να αποτελεί απλώς Μέτριο Κίνδυνο;

Απαντήσεις;

Ελάτε σε ένα από τα  εργαστήρια Εκπαίδευσης Εκτιμητών  , όπου θα εξερευνήσετε αυτά και πολλά άλλα.

        Το πρωί της 1ης ημέρας, θα εμβαθύνουμε στον  τρόπο μέτρησης του κινδύνου των δέντρων. Πώς έχει γίνει ιστορικά και πώς θα έπρεπε να γίνεται. Θα βελτιώσετε τις δεξιότητες κριτικής σκέψης σας και θα κατανοήσουμε πλήρως τι είναι η αξιολόγηση κινδύνου δέντρων. Θα κάνουμε πρακτική εξάσκηση και θα εξετάσουμε πώς μετράται ο κίνδυνος δέντρων με το TRAQ, χρησιμοποιώντας λέξεις  - και ναι, ακόμη και τακτικούς αριθμούς .

Εν τω μεταξύ, μπορείτε εύκολα να υπολογίσετε πώς το TRAQ αξιολογεί μια πιθανότητα θανάτου 50% ως μέτριο κίνδυνο, εξετάζοντας τον Πίνακα Πιθανοτητας

Στον 5ο Γύρο, σε ένα παιχνίδι Ρωσικής Ρουλέτας, με τους κανόνες του Ελαφοκυνηγού. Υπάρχουν 2 θάλαμοι και 1 σφαίρα.

Οι πιθανότητες να πυροβολήσει η σφαίρα στον 5ο Γύρο είναι 1 στις 2, ή 50%.

Μια πιθανότητα 1 στις 2 ή 50% δεν είναι αρκετά υψηλή για να χαρακτηριστεί εύλογα ως Πιθανή .

Σχεδόν όλοι πιστεύουν ότι το "πιθανό" σημαίνει περισσότερο πιθανό παρά όχι .

Με άλλα λόγια, Πιθανό σημαίνει ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ από 1 στις 2 ή 50%

Η λέξη πιθανότητας TRAQ που ταιριάζει καλύτερα σε μια πιθανότητα 1 στις 2 ή 50% είναι η λέξη «Πιθανότητα» .

Η πιθανότητα επηρεασμού του στόχου είναι  υψηλή .

Η πιθανότητα η σφαίρα να εκτοξευθεί ΚΑΙ να επηρεάσει τον στόχο είναι  κάπως πιθανή

Οι συνέπειες είναι  σοβαρές .

Έτσι, μια πιθανότητα 1 στις 2 ή 50% για θάνατο ΠΡΕΠΕΙ να είναι μέτριος κίνδυνος .

Αποφυγή Αποφάσεων - Προσοχή στις «Νυφίτσες» στην Εκτίμηση Κινδύνου Δέντρων 

         Αν δείτε το podcast Risk Business, με παρουσιαστές τη Maria Konnikova και τον Nate Silver.Στα 24 λεπτά, η Maria και ο Nate έχουν μια αποκαλυπτική συζήτηση για το τι πραγματικά σημαίνουν λέξεις όπως Πιθανό, Δυνατό και Πιθανό.Είναι το θαυμάσιο άρθρο του Adam Kucharski στο Substack, με τίτλο "Ενδεχομένως μια Σοβαρή Πιθανότητα", που πυροδότησε τη συζήτηση.

    Στο άρθρο, ο Kucharski εξερευνά το έργο του Sherman Kent. Ο Kent είναι ένας θρυλικός αναλυτής της CIA, πρωτοπόρος στην κριτική σκέψη και την ανάλυση αποφάσεων. Είναι διάσημος για την επισήμανση του θεμελιώδους λάθους στη χρήση αόριστης γλώσσας όταν εκφράζετε την αβεβαιότητά σας σε μια πρόβλεψη κινδύνου.

        Ο Kent ονόμασε αυτούς τους αόριστους όρους "Νυφίτσες που παραμονέυουν-"lurking weasels"Είναι λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται για να ακούγονται οριστικές και έγκυρες. Αλλά όταν τις κοιτάξετε προσεκτικά, είναι τρόποι αποφυγής αποφάσεων και ευθύνης.

"Αυτό που συνειδητά ή υποσυνείδητα αναζητούμε είναι μια έκφραση που μεταφέρει ένα συγκεκριμένο νόημα, αλλά ταυτόχρονα είτε μας απαλλάσσει πλήρως από την ευθύνη είτε κάνει την εκτίμηση αρκετά μακριά από εμάς ώστε να μην μας εμπλέξει."

    Ο κόσμος της διαχείρισης και αξιολόγησης κινδύνου δέντρων είναι γεμάτος με "lurking weasels" - ή αυτό που ονομάζουμε "Bafflegab".Αυτό που ο Philip Tetlock (ο τύπος με τους Superforecasters) αποκαλεί «ψευδαίσθηση της επικοινωνίας». Ή «ασαφή λεξιλόγιο».

    Μια πρόσφατη ξεχωριστή «νυφίτσα που παραμονεύει» που ανεβαίνει στα διαγράμματα Baflegab του κινδύνου δέντρων μας είναι η «Χαμηλή Πληρότητα» της Εθνικής Ομάδας Ασφάλειας Δέντρων, στο Common Sense Risk Management of Trees (2η Έκδοση).

Εν τω μεταξύ - ποιες "νυφίτσες" που παραμονεύουν κίνδυνο δέντρων έχετε συναντήσει;

Σκιά, Καταφύγιο και πολλά άλλα οφέλη 

 Γιατί τα αστικά δέντρα έχουν σημασία. 

Η έναρξη της πολιτικής στις Στρατηγικές Διαχείρισης Κινδύνου-Οφέλους των Δέντρων εξηγεί...

Τα δέντρα μας δίνουν πολλά οφέλη που χρειαζόμαστε απόλυτα ως κοινωνία 

Τα πρότυπα κυβερνητικής στρατηγικής μας έχουν μια ενότητα εισαγωγής για το κοινό.. Στην εισαγωγή, υπάρχει ένας σύνδεσμος για το υπέροχο σύντομο βίντεο 5 μέτρων του Περιφερειακού Δήμου του Χάλιφαξ.  Δέντρα όλων των επαγγελμάτων.

https://www.youtube.com/watch?v=kyXDjOamDj8

Το Tree of All Trades είναι ένα διασκεδαστικό και ενδιαφέρον βίντεο σχετικά με τα οφέλη των αστικών δέντρων.Δεν το έχουμε ξαναδεί καλύτερο.

VALID v TRAQ - Τι είναι μια Βασική Εκτίμηση Κινδύνου Δέντρου;

Τι είναι μια Βασική Εκτίμηση Κινδύνου Δέντρου;

Αυτό το ερώτημα προέκυψε στο Συνέδριο  του ISA στην Ατλάντα.

Μια Βασική Εκτίμηση Κινδύνου-Οφέλους Δέντρου με VALID είναι πολύ διαφορετική από τη Βασική Εκτίμηση Κινδύνου Δέντρου της ISA με TRAQ.

Γι' αυτό...VALID

Πραγματοποιείτε όλες τις εκτιμήσεις κινδύνου σας υπό την προστατευτική ομπρέλα μιας Στρατηγικής Διαχείρισης Κινδύνου-Οφέλους Δέντρου.(Tree Risk-Benefit Management Strategy.)

Έχουμε 2 τύπους Εκτίμησης Κινδύνου-Οφέλους Δέντρου, που επισημαίνονται στη Στρατηγική .

Παθητική Αξιολόγηση

Είναι απλώς η ανίχνευση Προφανών Χαρακτηριστικών Κινδύνου Δέντρου που δεν μπορείτε παρά να παρατηρήσετε, καθώς ασχολείστε με την καθημερινή σας ρουτίνα.

Οποιοσδήποτε μπορεί να πραγματοποιήσει Παθητική Αξιολόγηση.

    Η Παθητική Αξιολόγηση είναι το πιο πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο κινδύνου δέντρων ενός Κατόχου Υπηρεσιών. Αυτό συμβαίνει επειδή αυτή η αξιολόγηση κινδύνου υψηλού όγκου, χαμηλής προσπάθειας, καθημερινής επιστήμης των πολιτών είναι πιο πιθανό να εντοπίσει ένα "κόκκινο δέντρο" κινδύνου - πολύ πριν το βρει ένας Δενδροκόμος με την Ενεργητική Αξιολόγηση.

 

Ενεργητική Αξιολόγηση

Αναζητά κινδύνους που μπορεί να μην είναι Αποδεκτοί ή Ανεκτοί.  Έχει 3 επίπεδα που αυξάνουν το βάθος της αξιολόγησης. 

Βασική > Λεπτομερής > Προχωρημένη

 Δεν δίνετε ανάλυση  αυτά τα επίπεδα αριθμών αξιολόγησης επειδή δεν προσθέτουν τίποτα χρήσιμο στο νόημά τους.  

Βασικοί Εκτιμητές (μη Δενδροκόμοι εκπαιδευμένοι να αναγνωρίζουν Προφανή Χαρακτηριστικά Κινδύνου Δέντρου) και οι 

Εκτιμητές που πραγματοποιούν Βασικές Αξιολογήσεις.

 

Μόνο οι Εκτιμητές μπορούν να πραγματοποιήσουν Λεπτομερείς και Προχωρημένες Αξιολογήσεις. Εδώ χρησιμοποιούν την εφαρμογή Tree Risk App ή άλλο λογισμικό Safety Factor, για να διαπιστώσουν εάν ο κίνδυνος είναι 

Αποδεκτός, 

Ανεκτός, 

Μη Ανεκτός ή Μη Αποδεκτός. 

Μέχρι αυτά τα επίπεδα, η Στρατηγική κάνει την αξιολόγηση. Ο κίνδυνος είναι Αποδεκτός, εκτός εάν υπάρχει προφανής επείγουσα εργασία.

TRAQ

Έχει 3 επίπεδα Αξιολόγησης

Επίπεδο 1 Περιορισμένη Οπτική

Επίπεδο 2 Βασική

Επίπεδο 3 Προχωρημένη

Κατά τη σύνταξη του VALID, θέλαμε να ευθυγραμμίσουμε τα επίπεδα της Ενεργητικής Αξιολόγησης (Active Assessment) με το TRAQ, για προφανείς λόγους.

Αλλά, με την καλύτερη θέληση στον κόσμο, δεν μπορούσαμε να δούμε τίποτα Βασικό στη Βασική Φόρμα Κινδύνου Δέντρου TRAQ.

Εν ολίγοις...

Μια ΕΓΚΥΡΗ Λεπτομερής Αξιολόγηση(VALID) είναι περίπου στο ίδιο επίπεδο με μια Βασική Αξιολόγηση TRAQ. 

Το Συμβούλιο της Κομητείας του Ντάραμ γίνεται Πλήρως ΕΓΚΥΡΟ

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Συμβούλιο της Κομητείας του Ντάραμ (DCC) είναι ο τελευταίος Δημόσιοςφορέας σημαντικών υποχρεώσεων που υιοθέτησε μια ΕΓΚΥΡΗ (VALID) προσέγγιση για τη διαχείριση και την αξιολόγηση του κινδύνου των δέντρων.

Ακολουθεί η Πολιτική Διαχείρισης Δέντρων του DCC

https://www.durham.gov.uk/treemanagement

Το DCC έχει ενσωματώσει το πρότυπο μοντέλου Στρατηγικής Διαχείρισης Κινδύνου-Οφέλους για τα Δέντρα της Κυβέρνησης της VALID στην πολιτική του. 

        Όλες οι αξιολογήσεις κινδύνου-οφέλους του DCC γίνονται υπό την προστατευτική ομπρέλα της Πολιτικής τους. Δείτε πώς έχουν χωρίσει την κατοχή τους σε ζώνες και πώς διεξάγουν τις αξιολογήσεις τους στη Διαδικασία Επιθεώρησης Δέντρων.

      Το σημαντικότερο εκτίμησης  κινδύνου του DCC για τα δέντρα είναι η πολιτική και η διαδικασία του. 

        Μετά την πολιτική και τη διαδικασία, το πιο πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο κινδύνου του DCC δεν είναι οι 4 Εκτιμητές του (εκπαιδευμένοι  Δενδροκόμοι). Είναι οι σχεδόν 60 Βασικοί & Επικυρωτές που έχουν εκπαιδεύσει.

    Οι Βασικοί Εκτιμητές είναι εκπαιδευμένοι να εντοπίζουν τα Προφανή Χαρακτηριστικά Κινδύνου Δέντρων που δεν μπορούν παρά να παρατηρήσουν κατά την καθημερινή τους εργασία.

        Οι Βασικοί Εκτιμητές μπορούν επίσης να πραγματοποιήσουν Ενεργητική Αξιολόγηση σε Βασικό επίπεδο, κάθε φορά που εκτελούν γενικές διαδικασίες «επιθεώρησης» ως μέρος της εργασίας τους.

        Εάν υπάρχει ένα δέντρο κόκκινου κινδύνου στην Κομητεία Ντάραμ, είναι ένας Βασικός Εκτιμητής που είναι πιο πιθανό να το εντοπίσει πολύ πριν το κάνει ένας Εκτιμητής.

*Συχνά δεν  αρέσει η λέξη «επιθεώρηση» όταν πρόκειται για εκτίμηση κίνδυνου δέντρων. Η επιθεώρηση υπονοεί ένα επίπεδο λεπτομέρειας που σπάνια είναι απαραίτητο εάν είμαστε λογικοί, αναλογικοί και εύλογα προσεκτικοί σχετικά με τη διαχείριση του κινδύνου.

        Στην περίπτωση του DCC, η λέξη «επιθεώρηση» είναι ενσωματωμένη στην περιγραφή πολλών διαδικασιών που εκτελούνται από τους Αξιωματικούς Αυτοκινητοδρόμων, τους Δασκάλους επομένως την έχουν διατηρήσει.

Πηγή:

https://www.validtreerisk.com/tree-risk-management-&-tree-risk-assessment-news/13677701?fbclid=IwY2xjawUNCmNwZG9mBWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRME1PVDF4RzU2bWpCb3V0YTNzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEedqmjnO9Xjq-pDcbbkx_TvpQBAkXnFdNhNpL39eDMwnwEPFpIy2_X6itz2uk_aem_VW8n5xPdtdnconD_FsbSiw

 Απόδοση στα Ελληνικά : 

 

Μανώλης Καπάνταης
 Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος
  

* Η διαπίστωση «Ζώνες Πολύ Χαμηλής Πληρότητας = Αποδεκτός Κίνδυνος» αποτελεί θεμελιώδη αρχή στη διαχείριση κινδύνων, τη μηχανική ασφάλειας και τον πολεοδομικό σχεδιασμό. Σημαίνει ότι, όταν σε μια περιοχή βρίσκονται ελάχιστα ή καθόλου άτομα, οι πιθανές ανθρώπινες απώλειες από έναν κίνδυνο μειώνονται σημαντικά, καθιστώντας συχνά τον συνολικό κίνδυνο ανεκτό. 

    Στην εκτίμηση κινδύνου, ο κίνδυνος υπολογίζεται γενικά ως εξής: \(\text{Κίνδυνος} = \text{Σοβαρότητα Κινδύνου} \times \text{Πιθανότητα Εμφάνισης} \times \text{Έκθεση (Πληρότητα)}\). Επειδή η έκθεση είναι σχεδόν μηδενική σε ζώνες χαμηλής πληρότητας, ο υπολογισμός του συνολικού κινδύνου μειώνεται, ακόμη και αν ο ίδιος ο κίνδυνος είναι σοβαρός. Βασικές Κατηγοριοποιήσεις & Εφαρμογές: Βιομηχανικές & Χημικές Εγκαταστάσεις: Εξοπλισμός υψηλού κινδύνου (όπως δεξαμενές υψηλής πίεσης ή χώροι αποθήκευσης τοξικών ουσιών) τοποθετείται σκόπιμα σε απομακρυσμένους τομείς χαμηλής πληρότητας μιας εγκατάστασης. Σε περίπτωση διαρροής ή έκρηξης, ο κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή ελαχιστοποιείται. Αεροπορία & Αεροδιαστημική: Οι διαδρομές πτήσης για πειραματικά αεροσκάφη, δοκιμές μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) ή την επανείσοδο διαστημικών συντριμμιών στην ατμόσφαιρα καθορίζονται αυστηρά πάνω από ωκεανούς ή ερήμους —ζώνες σχεδόν μηδενικής πληρότητας— ώστε ο κίνδυνος για το κοινό να διατηρείται σε αποδεκτά επίπεδα. Πολιτική Μηχανική & Δομικές Κατασκευές: Οι οικοδομικοί κανονισμοί διαφέρουν ανάλογα με την πληρότητα. Μια απομακρυσμένη αγροτική αποθήκη (πολύ χαμηλή πληρότητα) έχει πολύ χαμηλότερες απαιτήσεις δομικής αντοχής και πυροπροστασίας σε σχέση με ένα πολυώροφο κτίριο γραφείων ή ένα σχολείο (υψηλή πληρότητα). Πυρηνικές & Ενεργειακές Υποδομές: 

    Οι ζώνες ασφαλείας ή οι «ζώνες αποκλεισμού» γύρω από πυρηνικούς αντιδραστήρες διασφαλίζουν ότι οι περιοχές που είναι πιο ευάλωτες σε ακτινοβολία ή ατυχήματα παραμένουν εντελώς ακατοίκητες. Σημαντικές Εξαιρέσεις στον Κανόνα: Αν και ο κίνδυνος για τον άνθρωπο μπορεί να είναι αποδεκτός, μια ζώνη χαμηλής πληρότητας δεν εξαλείφει πλήρως τον κίνδυνο. Παράγοντες που πρέπει επίσης να αξιολογηθούν περιλαμβάνουν: Απώλεια Περιουσιακών Στοιχείων & Οικονομική Ζημία: Μια μεγάλη πυρκαγιά σε μια αυτοματοποιημένη, μη επανδρωμένη μονάδα διακομιστών (server farm) ή αποθήκη ενέχει χαμηλό κίνδυνο για τον άνθρωπο, αλλά οδηγεί σε καταστροφική οικονομική ζημία. Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις: Μια διαρροή τοξικών χημικών σε έναν απομακρυσμένο υγροβιότοπο αφορά περιοχή μηδενικής ανθρώπινης παρουσίας, αλλά προκαλεί σοβαρή και μακροχρόνια οικολογική ζημιά. 

 

Ο φυτευτικός λάκκος της Στοκχόλμης, μια τεχνική που ενισχύει την ανάπτυξη του αστικού δέντρου

 

Ο  φυτευτικός λάκκος της Στοκχόλμης, μια τεχνική που ενισχύει την ανάπτυξη του αστικού δέντρου

        Αναπτυγμένη μόλις πριν από περίπου δέκα χρόνια, η λεκάνη διήθησης της Στοκχόλμης είναι μια τεχνική που σίγουρα θα ενδιαφέρει τις τοπικές αρχές και τους αρχιτέκτονες τοπίου.

        Αναπτυγμένη μόλις πριν από περίπου δέκα χρόνια, η λεκάνη διήθησης της Στοκχόλμης είναι μια τεχνική που σίγουρα θα ενδιαφέρει τις τοπικές αρχές και τους αρχιτέκτονες τοπίου. Και για καλό λόγο: συνδυάζει μειωμένη απορροή και βελτιωμένη ανάπτυξη δέντρων, διατηρώντας παράλληλα τη σταθερότητα των αστικών εδαφών. Ας ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά σε αυτήν την καινοτόμο τεχνική, η οποία έχει τις ρίζες της στην άσφαλτο και τα σιδηροδρομικά αναχώματα.

Όταν η διαχείριση των όμβριων υδάτων γίνεται πονοκέφαλος

    Τα προβλήματα απορροής των όμβριων υδάτων είναι γνωστά στις τοπικές αρχές: στην Ελβετία, οι πλημμύρες προκαλούν 270 εκατομμύρια ελβετικά φράγκα ετησίως και το 30 έως 50% αυτής της ζημιάς προκαλείται από την απορροή (1). Χωρίς βλάστηση και διαπερατό έδαφος, οι αστικές περιοχές δεν μπορούν να διεισδύσουν στην απορροή, αυξάνοντας τον κίνδυνο αστικών θερμικών νησίδων, βλάπτοντας τη βιοποικιλότητά τους και καθιστώντας τις ακόμη πιο ευάλωτες στην ατμοσφαιρική ρύπανση.

        Η φύτευση δέντρων βοηθά στην αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, αλλά χωρίς κατάλληλο περιβάλλον, στερούνται οξυγόνου και νερού και τελικά μαραίνονται. Το κρίσιμο ερώτημα λοιπόν γίνεται: πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι αυτά τα φυτά ευδοκιμούν σε αστικά περιβάλλοντα;

Ο Erik Dahlbergsallén, ένας από τους πρώτους δρόμους στη Στοκχόλμη που διαθέτει καινοτόμους λάκκους φύτευσης © Google Maps

    Ένα απλό σύστημα φύτευσης εμπνευσμένο από την άσφαλτο και τα σιδηροδρομικά αναχώματα

    Όπως υποδηλώνει και το όνομά του, η ιδέα του λάκκου της Στοκχόλμης προήλθε από τη Σουηδία, χάρη στον Björn Embrén. Ανησυχώντας από την παρακμή των δέντρων της Στοκχόλμης που προκαλείται από τη σφράγιση του εδάφους, εμπνεύστηκε από τα σιδηροδρομικά αναχώματα, όπου χρειάζεται μόνο μια μικρή ποσότητα οργανικής ύλης για την υγιή ανάπτυξη των δέντρων. Χρησιμοποίησε ένα μείγμα εδάφους-πέτρας που αερίζει και λιπαίνει το έδαφος. Ο στόχος είναι διττός:

• να βελτιώσει την ανάπτυξη των δέντρων·
• να προωθήσει τη διείσδυση του βρόχινου νερού.

    Στην πράξη, το λάκκο της Στοκχόλμης χρησιμοποιεί ένα μείγμα θρυμματισμένου βράχου ποικίλων διαμέτρων (όπως άσφαλτος) και ανθρακούχου υλικού (βιοκάρβουνο ή terra preta), ένα πλαίσιο από σκυρόδεμα, μεταλλικά φρεάτια και γεωύφασμα. Αυτό το σύστημα προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα:

• Δεν είναι κατοχυρωμένο με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας·
• Υψηλός ρυθμός ανάπτυξης των φυτεμένων δέντρων·
• Μπορεί να εγκατασταθεί & σε ένα υπάρχον δέντρο·
• Καλές ιδιότητες μηχανικής αντοχής, ακόμη και όταν περνούν από πάνω του βαρέα οχήματα·
• Εύκολο στην εγκατάσταση από κατασκευαστικές εταιρείες·
• Απαιτεί λίγο επιφανειακό έδαφος, έναν πόρο που γίνεται ολοένα και πιο σπάνιο·
• Βελτιώνει την αστική βιοποικιλότητα·
• Εξοικονομεί νερό άρδευσης.

    Ωστόσο, εκτός από την έλλειψη εμπειρίας μεταξύ των επαγγελματιών τοπίου, το σύστημα έχει και ορισμένα μειονεκτήματα: το κόστος εγκατάστασης μπορεί να είναι υψηλό και είναι αδύνατο να επαναχρησιμοποιηθεί το υπάρχον έδαφος.

Διάγραμμα από τον οδηγό "Φύτευση φυτών στην πόλη της Στοκχόλμης", 2009

 

Στη Στοκχόλμη, αυτό το  πιλοτικό έργο που χρησιμοποιεί λάκκους φύτευσης έχει γίνει ο κανόνας.

        Μια μελέτη που διεξήχθη τη δεκαετία του 2000 αποκάλυψε ότι μόνο το ένα τρίτο των δέντρων της πρωτεύουσας ήταν υγιή. Υπό την καθοδήγηση του Björn Embrén, 2.000 φυτεύσεις υποβλήθηκαν σε επεξεργασία διαπερατότητας εδάφους: ένα μείγμα εδάφους-πέτρας που επικαλύφθηκε με ένα στρώμα αερισμού ξερολιθιάς, ενισχυμένο με φρεάτια για να διευκολύνει την ανταλλαγή αερίων και τη συλλογή όμβριων υδάτων. Οι υδρορροές κατευθύνουν την απορροή από τα πεζοδρόμια σε αυτά τα φρεάτια.

        Στην πιλοτική οδό Erik Dahlbergsallén, η περιφέρεια των φυτευμένων δέντρων αυξήθηκε από 30-35 cm σε 70-83 cm σε 10 χρόνια, ξεπερνώντας ακόμη και εκείνη των δέντρων που ήταν εκεί για πάνω από 80 χρόνια. Πιο συγκεκριμένα:

• 2,3 εκατομμύρια λίτρα βρόχινου νερού ετησίως διαχειρίζονται από τα ριζικά συστήματα των δέντρων.
• Ως αποτέλεσμα, 4.600 τ.μ. επιφάνειας στέγης και πεζοδρομίου έχουν αποσυνδεθεί από το αποχετευτικό σύστημα.
• Εξοικονομούνται 2.600 ευρώ ετησίως στην επεξεργασία λυμάτων.

Ένα επιτυχημένο παράδειγμα αστικού πρασίνου, σε τέτοιο βαθμό που αυτή η τεχνική έχει γίνει το πρότυπο για όλα τα άλλα έργα φύτευσης στους δημόσιους χώρους της Στοκχόλμης.

Πηγή:

La fosse de Stockholm, une technique qui booste la croissance de l'arbre urbain

https://www.paysalia.com/fr/actualites/ville-verte/fosse-de-stockholm-technique-arbre-urbain-innovante

Απόδοση στα ελληνικά

Μανώλης Καπάνταης Δασολόγος – Περιβαλλοντολόγος

  

Παρατήρηση 

Έχω δει ανάλογες κατασκευές όπως το έδαφος του Άμστερνταμ Αυτές οι χώρες έχουν εντελώς διαφορετικά προβλήματα από εμάς . 

1ο τα εδάφη είναι με χαμηλά ΡΗ -προσχώσεις- και ανησυχία  για υποχώρηση  λόγω κοκκομετρίας οπότε απαίτηση είναι  δόμηση εδάφους. Τα σκύρα εδώ θα ανεβάσουν ακόμα περισσότερο το ΡΗ του εδάφους σε οριακό για τα δέντρα σημείο. Είμαστε μια χώρα όπου τα χώματα μας είναι γεμάτα λίθους και με πολύ υψηλό ΡΗ λόγω του συνήθως κυρίαρχου ασβεστόλιθου 

2ο  Η τεχνική αυτή θέλει μια προϋπόθεση  που στην Ελλάδα το ξεχνάμε. ....ΧΩΡΟ ... όπου το φυτό δεν θα ανταγωνίζεται τα δεκάδες δίκτυο ΟΚΩ και ήδη παντού σκύρα και μπετό (κάτω από τα πεζοδρόμια μας ) και μετά από άλλες υποδομές  και τέλος να αναπνέει με δεντροδόχο ικανή για το κάθε δέντρο.... Τέλος σύστημα Αποστράγγισης -άρδευσης που φαίνεται στο σχεδιάγραμμα και σπάνια  βάζουμε εδώ 

3ο Όλες οι παλιές πόλεις έχουν πανταρροικό σύστημα όπου τα όμβρια είναι μαζί με τα λύμματα ενώ εδώ δεν είναι συχνό 

Κώστας Τάτσης