ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΑΝ ΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΛΙΓΌΤΕΡΟΥΣ ΦΟΡΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΣ ΚΗΠΟΥ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΣΑΣ;

 

ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΑΝ ΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΛΙΓΌΤΕΡΟΥΣ ΦΟΡΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΣ ΚΗΠΟΥ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΣΑΣ;

Φωτογραφία από Το E-Commerce Studio

Τα αστικά περιβάλλοντα αντιπροσωπεύουν τα κυρίαρχα επίκεντρα των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και φιλοξενούν μεγάλες ποσότητες πυκνού πληθυσμού. Ως εκ τούτου, καθίσταται προτεραιότητα η ανάπτυξη και εφαρμογή στρατηγικών μετριασμού του κλίματος σε τοπικό επίπεδο, με στόχο τη μείωση του οικολογικού αποτυπώματός της πόλης και την ενίσχυση της ικανότητας προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Σε αυτό το πλαίσιο, η ενσωμάτωση των λύσεων (SbN) με βάση τη φύση στις πόλεις μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό εργαλείο για να συμβάλει στην ανθεκτικότητα των πόλεων, να βελτιώσει την ευημερία και την υγεία των πολιτών και να προστατεύσει το περιβάλλον.              

 Το παρόν κείμενο προτείνει ένα μοντέλο αστικών κινήτρων περιβαλλοντικού χαρακτήρα που βασίζεται σε μια θεμελιώδη προϋπόθεση: πώς να εμπλακούμε και να επιβραβεύσουμε αποτελεσματικά τους πολίτες και τους ιδιώτες, παράγοντες για την προώθηση της ενσωμάτωσης των λύσεων (NBS) Βασισμένες  τη φύση σε αστικά περιβάλλοντα;               

Για το σκοπό αυτό, προτείνουμε τη νομική και οικονομική αναγνώριση της περιβαλλοντικής αστικής χρήσης, ως δίκαιης αναγνώρισης στους πολίτες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη πιο βιώσιμων, υγιεινών και ανθεκτικών πόλεων, εξετάζοντας τα ακριβή νομικά θεμέλια προκειμένου να επικυρώσουν το προτεινόμενο κίνητρο.

Το παράδειγμα της Ισπανίας

Η ανάγκη για επείγουσα και συντονισμένη δράση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι αναμφισβήτητη, δεδομένου ότι το παράθυρο ευκαιρίας για αποτελεσματική παρέμβαση συρρικνώνεται δραματικά. Υπάρχει ευρεία επιστημονική συναίνεση και πολυάριθμοι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι οι αστικές περιοχές αποτελούν πηγές προτεραιότητας ρυπογόνων εκπομπών, δημιουργώντας σημαντικές περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις. Αυτές οι επιπτώσεις θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τη δημόσια υγεία και την ποιότητα ζωής του παγκόσμιου πληθυσμού, καθιστώντας την παρέμβαση στα αστικά περιβάλλοντα στρατηγική προτεραιότητα για τη βιωσιμότητα του πλανήτη.                                               

Κατά συνέπεια, ο αστικός ιστός πρέπει να μετασχηματιστεί σύμφωνα με τις νέες πραγματικότητες. Η καθιερωμένη πόλη είναι δυναμική και πρέπει να προσαρμοστεί στις απαιτούμενες αλλαγές, χρησιμεύοντας ως ένα αποτελεσματικό περιβάλλον για την εδραίωση και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, την αύξηση της συμμετοχής των πολιτών, την προώθηση της βιωσιμότητας και, φυσικά, την αντιμετώπιση της πρόκλησης της κλιματικής αλλαγής. Στην πραγματικότητα, «οι αστικές υποδομές, εγγενώς πυκνές και συμπαγείς, αυξάνουν την ευπάθεια των πόλεων στην κλιματική αλλαγή, η οποία μπορεί να διορθωθεί μόνο μέσω του εδαφικού και πολεοδομικού σχεδιασμού». (Olcina και Elorrieta, 2021: σελ. 74).                            

Για το λόγο αυτό, απαιτείται επειγόντως ένα βιώσιμο μοντέλο αστικής ανάπτυξης που είναι χωρίς αποκλεισμούς, πράσινο, ασφαλές, υγιές και ανθεκτικό. Αντιμέτωποι με αυτό το σενάριο, προτείνονται διάφορες στρατηγικές εναλλακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής από αστική άποψη. Η παρούσα μελέτη προτείνει την ενσωμάτωση Λύσεων Βασισμένων στη Φύση (NbS) (ΛΒΦ) ως βασικό εργαλείο για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και τη βελτίωση της περιβαλλοντικής ποιότητας του δομημένου περιβάλλοντος.                            

Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν αναπτυχθεί πολλαπλές στρατηγικές και κανονιστικά πλαίσια με στόχο την προώθηση της ορθολογικής και βιώσιμης χρήσης της γης, καθώς και την προώθηση της ενσωμάτωσης των (NbS) ΛΒΦ στο αστικό περιβάλλον, με κύριο στόχο τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου και την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας από τις χώρες μέλη έως το 2050.                                                          

Το ισπανικό κανονιστικό πλαίσιο ανταποκρίνεται στις συστάσεις και τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένου του Εθνικού Σχεδίου Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή 2021-2030, το οποίο αναγνωρίζει τις Λύσεις που Βασίζονται στη Φύση (NbS) ως θεμελιώδες μέσο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων στην κλιματική αλλαγή. Ενσωματώνοντας πράσινες υποδομές, οι NbS παρέχουν περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη και βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα, τη βιοποικιλότητα και την ευημερία των πολιτών.

Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να προτείνει ένα μοντέλο περιβαλλοντικών κινήτρων για την ενοποιημένη πόλη, κυρίως για την εφαρμογή οικολογικών παρεμβάσεων σε υπάρχοντα κτίρια, όπως πράσινες στέγες με γηγενή είδη που βοηθούν στη μείωση της θερμοκρασίας του αέρα, έξυπνες στέγες ως λύση πράσινης στέγης με σύστημα αποστράγγισης που συγκρατεί το νερό της βροχής, τη δημιουργία κάθετης βλάστησης κ.λπ.                     

Εν ολίγοις, στόχος είναι να ληφθούν μέτρα στο ισπανικό κτιριακό απόθεμα, με δυνατότητα παρέκτασης σε ολόκληρες γειτονιές ή ακόμα και βιομηχανικά πάρκα, αναγνωρίζοντας παράλληλα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.

·  Για τον σκοπό αυτό, βασιζόμαστε στη νομοθεσία περί πολεοδομίας και σε άλλες κανονιστικές διατάξεις, εγείροντας διάφορα ερωτήματα:                                  

·   Πώς αποτιμώνται οικονομικά οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε οικολογικές κατασκευές εντός του κτιριακού αποθέματος από κάθε ιδιοκτήτη ή κάτοικο;    

·         Πώς διαχειρίζεται η χορήγηση περιβαλλοντικού κινήτρου στην ενοποιημένη πόλη;    

·  Πώς ποσοτικοποιείται οικονομικά το κίνητρο ή το όφελος που χορηγείται για την εγκατάσταση Συστημάτων Βασισμένων στη Φύση (ΛΒΦ);

·         Ποιος οικονομικός παράγοντας θα πρέπει να αναγνωρίσει την εγκατάσταση;  

·  Ποιος οικονομικός παράγοντας θα πρέπει να αναλάβει το κόστος συντήρησης και διατήρησης των εγκατεστημένων ΛΒΦ;

·  Πώς αναγνωρίζεται, μετράται και αποτιμάται οικονομικά το προτεινόμενο περιβαλλοντικό όφελος από τη δημόσια  διοίκηση;                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

Αυτά είναι τα σημεία που εξετάζουμε σε αυτήν την εργασία.

Η πυκνότητα κτιρίων, που μερικές φορές προτείνεται από τις δημόσιες διοικήσεις, δεδομένου ότι σε ένα τόσο ενοποιημένο και πυκνό περιβάλλον όπως οι αστικές περιοχές, πιστεύουμε ότι θα ήταν άστοχο, ειδικά όταν στοχεύουμε στην εισαγωγή περισσότερων πράσινων υποδομών σε αντίθεση με τις γκρίζες υποδομές, ένα χαρακτηριστικό των πόλεων.

Η παρούσα εργασία δομείται αναλύοντας, πρώτον, πώς οι πόλεις χρειάζονται έναν επαναπροσανατολισμό όσον αφορά τη βιωσιμότητα επειδή είναι ιδιαίτερα ρυπαίνουσες, ειδικά δεδομένου ότι συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο αριθμό του παγκόσμιου πληθυσμού.                              Δεύτερον, μελετάται το νομικό πλαίσιο που ρυθμίζει τις Λύσεις που Βασίζονται στη Φύση (NbS), τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, ώστε να μπορεί να χρησιμεύσει ως αναφορά για την πρότασή μας.

Επιπλέον, κατανοούμε ότι χωρίς τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους είναι αδύνατο να εφαρμοστούν διαδικασίες αναμόρφωσης στο αστικό περιβάλλον, αναλύοντας τις πηγές χρηματοδότησης που σχετίζονται άμεσα με την ενσωμάτωση της φύσης στις πόλεις.            

Τέλος, προτείνουμε ένα μοντέλο κινήτρων για τον περιβαλλοντικό αστικό σχεδιασμό που δεν στοχεύει στην αύξηση της πυκνότητας κτιρίων σε αστικά περιβάλλοντα. Για τον σκοπό αυτό, λαμβάνουμε ως σημείο αναφοράς τα νομικά θεμέλια της εμπορικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, προκειμένου να επαληθεύσουμε τη νομική και οικονομική βιωσιμότητα του προτεινόμενου μοντέλου.

Οι πράσινες στέγες και προσόψεις φέρνουν περιβαλλοντικά οφέλη   σε ολόκληρη τη γειτονιά.

Οι πράσινες στέγες και προσόψεις φέρνουν περιβαλλοντικά οφέλη σε ολόκληρη τη γειτονιά. Ως εκ τούτου, η πόλη επιστρέφει μέρος αυτής της αξίας μέσω φορολογικών μειώσεων. Με αυτόν τον τρόπο, η πόλη αναγνωρίζει και ανταμείβει όσους συμβάλλουν σε ένα υγιέστερο και βιώσιμο αστικό περιβάλλον.                                                                                                                   

Οι πόλεις είναι οι κύριες πηγές εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παγκοσμίως και συγκεντρώνουν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Σε αυτό το σενάριο, οι λύσεις που βασίζονται στη φύση (NΒS) αναδεικνύονται ως βασική στρατηγική για την ενίσχυση της αστικής ανθεκτικότητας, τη βελτίωση της υγείας και της ευημερίας των ανθρώπων και την προστασία του περιβάλλοντος.

Οι Λύσεις που Βασίζονται στη Φύση (NbS) όπως οι πράσινες στέγες και οι προσόψεις, χρησιμεύουν για τη θερμική μόνωση κτιρίων, τη διαχείριση  του νερού της βροχής, την απορρόφηση άνθρακα από την ατμόσφαιρα και τη βελτίωση της αστικής θερμοκρασίας, μειώνοντας το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας.

Τόσο οι δημόσιες διοικήσεις, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, όσο και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα οδηγούν σε συγκεκριμένα έργα για τη χρηματοδότηση αυτών των μετασχηματισμών. Το κύριο μήνυμα δεν αφήνει καμία αμφιβολία: χωρίς επαρκείς πόρους, δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί η επαναφορά της φύσης στις γειτονιές και τις πόλεις.

Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να σχεδιαστούν μηχανισμοί που ενθαρρύνουν την ενσωμάτωση πράσινων υποδομών σε αστικά περιβάλλοντα.

                Φυτεύσεις σε δώμα στην Θεσσαλονίκη(φωτογραφία ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ) 

Βάζοντας αξία στο πράσινο: μια νέα αστική πρόκληση

Σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε αναπτύξει ένα νέο μοντέλο περιβαλλοντικών φορολογικών κινήτρων με βάση τις μειώσεις του φόρου ακίνητης περιουσίας (IBI) για εκείνες τις κοινότητες των ιδιοκτητών που εγκαθιστούν και διατηρούν πράσινες υποδομές σε ιδιωτικά κτίρια.

Η πρότασή μας χρειάζεται τη συμμετοχή των πολιτών και των τοπικών διοικήσεων με στόχο την προώθηση πιο βιώσιμων αστικών δημόσιων πολιτικών.

Η ιδέα είναι σαφής αλλά αποτελεσματική: να ενθαρρυνθούν και να επιβραβευτούν οι γείτονες και οι εταιρείες να ενσωματώσουν λύσεις που βασίζονται στη φύση στις γειτονιές και τα κτίριά τους.

Αυτό το μοντέλο αναγνωρίζει μια νομική και οικονομική αστική χρήση της κοινότητας των ιδιοκτητών που εγκαθιστούν πράσινες στέγες ή πράσινους κάθετους κήπους. Αυτό συνεπάγεται ένα κίνητρο ανάλογο με την περιοχή του πράσινου και την επένδυση που πραγματοποιεί κάθε ένας από τους γείτονες.            

Για παράδειγμα, εάν οι πράσινες υποδομές ενσωματωθούν στο 50 % των κοινών περιοχών των κτιρίων, η IBI για κάθε γείτονα μπορεί να μειωθεί κατά 50%. Το σύστημα κινήτρων δεν στοχεύει στην αύξηση του δείκτη δομήσιμης επιφάνειας· δηλαδή, δεν επιτρέπει την κατασκευή δωματίων για ποδήλατα ή πατίνια στους κοινόχρηστους χώρους των κτιρίων για να αντισταθμιστεί θετικά η εγκατάσταση SbN, όπως προβλέπει ο Δήμος Μαδρίτης. Πιστεύουμε ότι σε πυκνοκατοικημένα αστικά περιβάλλοντα αυτή η επιλογή είναι μάλλον ανέφικτη. 

Δίνουμε προτεραιότητα στην ενσωμάτωση των πράσινων υποδομών έναντι του παραδοσιακού γκρίζου μοντέλου υποδομής, που είναι κοινό σε πολλές πόλεις.

 Φυτεύσεις σε δώμα στην Εύβοια (φωτογραφία ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ) 

Μια τοπική διοίκηση που σερβίρει αστικό πράσινο

Οι τοπικές κυβερνήσεις (Τοπική Αυτοδιοίκηση) έχουν ως βασικό ρόλο να διαδραματίσουν στη μετάβαση προς πιο βιώσιμα αστικά μοντέλα.   Η δημοτική περιοχή είναι η πλησιέστερη στους πολίτες. Είναι επομένως η πιο αποτελεσματική στην προώθηση πρωτοβουλιών των οποίων τα αποτελέσματα γίνονται αντιληπτά άμεσα και γρήγορα στην καθημερινή ζωή.

Η τοπική διοίκηση είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή του προτεινόμενου μοντέλου και ενεργεί ως εγγυήτρια. Θα διεξαγάγει περιοδικούς ελέγχους για να ελέγξει ότι οι διευκολύνσεις διατηρούνται σωστά και θα αποσύρει τα φορολογικά οφέλη όταν δεν είναι.

Η κοινότητα των ιδιοκτητών κατοικίας φέρει το κόστος της πράσινης εγκατάστασης, συντήρησης και διατήρησης. Δεν πρέπει να δούμε αυτή την επένδυση ως δαπάνη αλλά ως βελτίωση της κληρονομιάς για τις κοινότητες της γειτονιάς, δεδομένου ότι δημιουργεί ένα κοινό καλό: καθαρότερο αέρα, χαμηλότερη αστική θερμοκρασία και μεγαλύτερη συλλογική ευημερία.

Οι πράσινες στέγες και προσόψεις φέρνουν περιβαλλοντικά οφέλη σε ολόκληρη τη γειτονιά. Ως εκ τούτου, η πόλη επιστρέφει μέρος αυτής της αξίας μέσω φορολογικών μειώσεων. Με αυτόν τον τρόπο, η πόλη αναγνωρίζει και ανταμείβει όσους συμβάλλουν σε ένα υγιέστερο και βιώσιμο αστικό περιβάλλον.

Αυτό το μοντέλο είναι απλό να εφαρμοστεί για τους Δήμους και αναγνωρίζει τη συμβολή των ιδιοκτητών που ενσωματώνουν διαδικασίες πράσινης αναβάθμισης στα κτίριά τους, συμβάλλοντας στην οικοδόμηση πιο πράσινων, πιο βιώσιμων και ευχάριστων πόλεων για να ζήσουν.

ΠΗΓΕΣ:

1.    Y SI PAGARA MENOS IMPUESTOS POR INSTALAR UN JARDÍN EN SU EDIFICIO?

https://amja.es/y-si-pagara-menos-impuestos-por-instalar-un-jardin-en-su-edificio/?fbclid=IwY2xjawPqmahleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBsYXRIRmFBenVyUXhxMVgyc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHjV74uExBf3OG7y_kROGO67ZfBZ94EASHOfkxKrWEzwsoaMMHxlqN62T1B-c_aem_NgRQZu2qVYKDudU7dSg0Zg

 

2.    https://accedacris.ulpgc.es/bitstream/10553/150655/1/2025-10-22-Falcon-Ciudad.pdf

Απόδοση στα Ελληνικά

Μ. Καπάνταης  Δασολόγος- Περιβαλλοντολόγος                                                     

τ. Δ/ντης Πρασίνου

Δεν φυτεύεις ένα δέντρο, μεγαλώνεις τη σκιά των παιδιών σου

 «ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΔΑ?»

        Η φύτευση δέντρων είναι μια πράξη που απαιτεί σχεδιασμό αλλά κυρίως προσήλωση στο μέλλον. Η ενέργεια αυτή είναι ικανή να ξεπεράσει την επιτακτική ανάγκη του παρόντος και τη λογική του άμεσου αποτελέσματος της ωφελιμιστικής λογικής "και τι θα κερδίσω εγώ τώρα?". 

        Τα δέντρα που φυτεύουμε σήμερα θα μεγαλώνουν αργά, σιωπηλά, μέσα στις απίστευτες δυσκολίες του αστικού περιβάλλοντός, κάποια δεν θα επιβιώσουν από βανδαλισμούς, έλλειψη άρδευσης. Παράλληλα  η ζωή μας θα ακολουθεί διαφορετικούς ρυθμούς, ενδιαφέροντα  και διαφορετικές ώρες.  

    Τα δέντρα θα είναι εκεί και θα  δώσουν σκιά σε ανθρώπους που δεν γνωρίζουμε, θα μετριάσουν το κλίμα της πόλης, βελτιώνοντας την ζωή ανθρώπων που δεν γνωρίζουμε και δεν θα γνωρίσουμε ποτέ …μία άδηλη αλληλεγγύη επιβίωσης της κοινωνίας μας   που δεν θα δούμε εντελώς να αλλάζει, θα φιλοξενήσουν έντομα, πουλιά,  που εμείς που δεν θα μπορούμε να παρατηρήσουμε ή να ακούσουμε το κελάηδημα τους .

Υπό την έννοια αυτή, το να φυτεύουμε συνεχώς στις πόλεις μας , στα βουνά μας, είναι άσκηση ευθύνης μεταξύ των γενεών. Δεν απαντά στην ερώτηση "τι κερδίζουμε τώρα; ”, αλλά σε μια πιο άβολη και απαραίτητη: “ποια πόλη αφήνουμε πίσω μας ; ”.

Είναι μια επιλογή που απορρίπτει την ψευδαίσθηση των γρήγορων διορθώσεων, μια λαϊκίστική λειτουργεία συχνά των πολιτικών μας και σχεδιάζει και δημιουργεί την υπομονή ως αξία έργου, αναγνωρίζοντας ότι ο βιολογικός χρόνος δεν μπορεί να λυγίσει σε πολιτικούς ή οικονομικούς κύκλους.

Η φύτευση δέντρων στην πόλη επομένως δεν αποτελεί συμβολική κίνηση, ούτε καλλωπισμό. Πρόκειται για μια ηθική, πολιτιστική και οικολογική επένδυση, που απαιτεί εμπιστοσύνη στο μέλλον και σεβασμό στις φυσικές διαδικασίες. Σημαίνει να αποδεχτούμε ότι δουλειά μας δεν είναι να συγκεντρώνουμε τα πάντα, αλλά να προετοιμάζουμε το έδαφος για μία καλύτερη ζωή για τα παιδιά μας για ένα καλύτερο μέλλον, είναι ενέργειές όπου εκπαιδεύουμε την κοινωνία παρά όλες τις δυσκολίες για να το κάνουν και άλλοι αύριο.

Υπάρχει ελπίδα ακριβώς επειδή η φύτευση ενός δέντρου είναι η απόλυτη ανιδιοτελής χειρονομία. Όπως αναφέρουν οι αρχές της Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (από το WWF), η μετάβαση από το «εγώ» του παρόντος στο «εμείς» του μέλλοντος είναι η μόνη οδός επιβίωσης για τις πόλεις μας.

Η ελπίδα εντοπίζεται στα εξής σημεία:

 Ηθική Αντίσταση: Σε έναν κόσμο που κυνηγά το "instant gratification" (άμεση ικανοποίηση που ειναι η απαύγεια του ατομισμού), το να περιμένεις ένα δέντρο να μεγαλώσει είναι μια πράξη πνευματικής επανάστασης.

Οικολογική Νοημοσύνη: Η κατανόηση ότι ο βιολογικός χρόνος υπερέχει του εκλογικού και του οικονομικού  κύκλου και είναι η ίδια μας η ζωή. Η WWF Ελλάς συχνά τονίζει ότι η αποκατάσταση του φυσικού κεφαλαίου είναι η μόνη πραγματική κληρονομιά. 

 

Κοινωνική Παιδεία: Όταν φυτεύεις, «εκπαιδεύεις» το βλέμμα των γύρω σου να κοιτάζει ψηλά και μακριά, όχι μόνο χαμηλά στο πορτοφόλι ή στο ρολόι. 

Είναι αυτή η «άβολη ερώτηση» που θέτουμε συνεχώς  —«ποια πόλη αφήνουμε πίσω στα παιδιά μας»— που μπορεί να κινητοποιήσει την κοινωνία. Όσο υπάρχουν άνθρωποι που σκέφτονται τη σκιά που θα απολαύσουν οι επόμενοι, η απάντηση στο ερώτημά είναι ναι, υπάρχει…… 

Σίγουρα όλοι μπορούμε να διανθίσουμε αυτήν την κουβέντα δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα, ποιότητα και αξιοπρέπεια στο επαγγελμά μας 

            

Για να γίνει η εργασία μας περισσότερο αποτελεσματική, μπορούμε να στηριχθούμε σε τρεις πυλώνες προβολής : 

Συναισθηματική Σύνδεση: Χρήση της «κληρονομιάς» των φυτών και των δέντρων. Το σύνθημα θα μπορούσε να είναι: «Δεν φυτεύεις ένα δέντρο, μεγαλώνεις τη σκιά των παιδιών σου». 

Ψηφιακά Εργαλεία: Δημιουργία ενός χάρτη  -δεντρολόγιο όπου θεωρητικά όλοι οι Δήμοι θα έπρεπε να έχουν για την διαχείριση των δέντρων-   (π.χ. μέσω Google My Maps) και να ανοίγουν  όπου οι κάτοικοι θα σημειώνουν τα σημεία που λείπει το πράσινο. 

Δράσεις Μικρο-κλίμακας: Δημιουργία δράσεων στο πεδίο με συμμετοχή της γειτονιάς πχΟργάνωση μιας ημέρας «Ανοιχτής Γειτονιάς» με τη στήριξη φορέων της περιοχής, για την φυτευση των χώρων της γειτονιάς η ακόμα και  ανταλλαγή σπόρων και τη δημιουργία «βοτανικών γωνιών» στα μπαλκόνια 

Κώστας Τάτσης 

Γεωπόνος 

 

 

 

ΔΕΝΤΡΑ, ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΚΑΙ CO2:

 ΔΕΝΤΡΑ, ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΚΑΙ CO2: 

Η ΦΥΤΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ ΕΙΝΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΡΚΕΤΗ

26 Ιανουαρίου 2026

 

Η ύπαρξη η διαχείριση και φύτευση νέων δέντρων είναι σήμερα ένα από τα πιο προκλητικά και αποτελεσματικά μέσα στην περιβαλλοντική και κλιματική πολιτική. Τα δέντρα διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στην παροχή πολλαπλών οικοσυστημικών υπηρεσιών: δέσμευση άνθρακα, άμβλυνση των νησιών θερμότητας, υδρολογική ρύθμιση, βελτίωση της ποιότητας του αέρα, υποστήριξη της βιοποικιλότητας και οφέλη για την ανθρώπινη υγεία και ευημερία. Ωστόσο, εάν στόχος είναι η μείωση του ατμοσφαιρικού CO2, τα δεδομένα δείχνουν σαφώς ότι η φύτευση  από μόνη της δεν μπορεί να αντισταθμίσει τα υψηλά επίπεδα εκπομπών, ειδικά εκείνα που σχετίζονται με την ιδιωτική κινητικότητα.

 

Πόσο απορροφά ένα δέντρο;

Η απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα από ένα δέντρο ποικίλλει ΑΡΚΕΤΑ ανάλογα με το είδος, την ηλικία, το μέγεθος, το κλιματικό πλαίσιο και την κατάσταση της υγείας. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε δύο ευρέως χρησιμοποιούμενες τιμές αναφοράς:

• συνετή εκτίμηση περίπου 10 kg CO2 ανά δέντρο ετησίως, τυπική των νεαρών δέντρων ή μεσαίου μεγέθους

• υψηλότερη εκτίμηση για ώριμα δέντρα, άνω των 22 kg CO2/έτος.

Μεταφρασμένες σε καθημερινές τιμές, αυτές οι τάξεις μεγέθους αντιστοιχούν σε περίπου 30-60 g CO2 ανά ημέρα ανά δέντρο, με πολύ μεγάλη πραγματική μεταβλητότητα.

Αυτοί οι αριθμοί επιβεβαιώνουν τη σημασία των δέντρων ως φρεάτια άνθρακα, αλλά βοηθούν επίσης στην αλλαγή μεγέθους μη ρεαλιστικών προσδοκιών.

 

Πόσο παράγει ένα αυτοκίνητο;

Οι εκπομπές ενός αυτοκινήτου εξαρτώνται από την τεχνολογία, τα καύσιμα και τις συνθήκες οδήγησης. Για λόγους σύγκρισης, ο φάκελος χρησιμοποιεί μια προσεκτική μέση τιμή περίπου 180 g CO2 ανά χιλιόμετρο για ένα αυτοκίνητο εσωτερικής καύσης.

Υπάρχουν περίπου 41,3 εκατομμύρια αυτοκίνητα στην Ιταλία, καθένα από τα οποία ταξιδεύει κατά μέσο όρο περίπου 10.000–10.300 χλμ ετησίως, ισοδυναμεί με 27–28 χλμ την ημέρα.

Αυτό σημαίνει ότι ένα μόνο αυτοκίνητο εκπέμπει κατά μέσο όρο περίπου 4,8-5 kg CO2 την ημέρα (27 km × 180 g/km), δηλαδή (και δυστυχώς) 100 φορές περισσότερο από το CO2 που απορροφάται από ένα δέντρο καθημερινά.

 

Σύγκριση δέντρων & αυτοκινήτων

Χρήση μέσων και προληπτικών τιμών:

• 1 αυτοκίνητο • 5.000 g CO2/ημέρα

• 1 δέντρο • 30–60 g CO2/ημέρα

Σημαίνει ότι δεκάδες ώριμα δέντρα θα χρειαστούν για να αντισταθμιστούν οι καθημερινές εκπομπές ενός και μόνο αυτοκινήτου. Ακόμα και αν σκεφτούμε την τεράστια εθνική δασική κληρονομιά της Ιταλίας (εκτιμάται σε περίπου 12 δισεκατομμύρια δέντρα, σχεδόν όλα εκτός αστικών πλαισίων), η σύγκριση υπογραμμίζει ένα κρίσιμο σημείο: η βιολογική αποζημίωση δεν μπορεί, μόνη της, να αντικαταστήσει τη μείωση των εκπομπών στην πηγή.

 

Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη βιωσιμότητα

Το παραπάνω συμπέρασμα  δεν σημαίνει ότι η φύτευση δέντρων είναι άχρηστη, το αντίθετο. Η αστική και περιαστική δασοκομία είναι απαραίτητη για:

• αύξηση της κλιματικής ανθεκτικότητας των πόλεων

• βελτίωση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής,

• παροχή υπηρεσιών οικοσυστήματος που ξεπερνούν κατά πολύ την κατάσχεση CO2.

Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν σαφώς ότι χωρίς διαρθρωτική μείωση των εκπομπών, ιδιαίτερα μέσω της μείωσης της χρήσης ιδιωτικών αυτοκινήτων, η κλιματική επίδραση των δεντρων , ακόμη και μαζική, παραμένει περιορισμένη.

Η φύτευση δέντρων και η μείωση της χρήσης των αυτοκινήτων δεν είναι εναλλακτικές, αλλά συμπληρωματικές στρατηγικές. Η πρώτη βελτιώνει την ποιότητα του περιβάλλοντος και ενισχύει την προσαρμογή· η δεύτερη ενεργεί άμεσα στην κύρια αιτία του προβλήματος, τη μείωση των εκπομπών. Ένα αξιόπιστο παγκόσμιο σχέδιο βιωσιμότητας πρέπει συνεπώς να διατηρεί και τις δύο διαστάσεις μαζί: αύξηση των φρεατίων άνθρακα και, πάνω απ' όλα, μείωση των εκπομπών (εκτός από τα αυτοκίνητα, η αποδοτικότητα των κτιρίων θα συνέβαλε σημαντικά). Στοχεύοντας μόνο στα δέντρα κινδυνεύει να δημιουργήσει μια ψευδαίσθηση μιας λύσης· η δράση επίσης στην κινητικότητα επιτρέπει, αντίθετα, να επιτύχουμε απτά και μετρήσιμα κλιματικά αποτελέσματα.

Άρθρο του Φ Φερρινι 

Καθηγητή Δεντροκομίας του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας