Περί Περιβαλλοντικής Δικαιοσύνης και Περιβαλλοντικής Ψυχολογίας

 

 

Μ. Καπάνταης Δασολόγος- Περιβαλλοντολόγος                                                      τ. Δ/ντης Πρασίνου

 

 Περί Περιβαλλοντικής Δικαιοσύνης και Περιβαλλοντικής Ψυχολογίας

Ο σχεδιασμός και η εκτέλεση έργων επιδρούν στην Περιβαλλοντική Δικαιοσύνη και στην  Περιβαλλοντική Ψυχολογία των πολιτών.                                                     

Α. Γιατί ο Πολεοδομικός Σχεδιασμός χρειάζεται περισσότερες ειδικότητες  μελετητών  για τον Αστικό δημόσιο χώρο

Ο σχεδιασμός του δημόσιου χώρου επηρεάζει τα αποτελέσματα της δημόσιας υγείας. Τα ζητήματα της ισότητας, δικαιοσύνης, της διακυβέρνησης και του ανήκειν επηρεάζουν κάθε απόφαση σχετικά με το δομημένο περιβάλλον. Αυτά δεν είναι προβλήματα που μπορούν να λυθούν εντός των ορίων ενός μόνο κλάδου.

Ο πολεοδομικός σχεδιασμός είναι μοναδικά τοποθετημένος για να ανταποκριθεί επειδή ποτέ δεν ανήκε εξ ολοκλήρου σε ένα επάγγελμα. Βρίσκεται στη διασταύρωση της αρχιτεκτονικής, της αρχιτεκτονικής τοπίου, του σχεδιασμού, της μηχανικής, της δημόσιας πολιτικής και των κοινωνικών επιστημών.

Η δύναμή του ήταν πάντα η ικανότητά του να συνθέτει προοπτικές σε ένα κοινό όραμα για τον τόπο. Η πρακτική του πολεοδομικού σχεδιασμού πρέπει να επεκτείνει όχι μόνο τις μεθόδους ή τις συνεργασίες μας, αλλά και την ταυτότητά μας.

 Έχει να κάνει με την αλλαγή του ποιος μπορεί νόμιμα να πει: «Συμμετέχω στο σχεδιασμό πόλεων».

 Το μέλλον του αστικού σχεδιασμού εξαρτάται τόσο από τους επαγγελματίες που είναι πρόθυμοι να μοιραστούν την εμπειρογνωμοσύνη τους, όσο και από τους πολίτες πολεοδόμους που είναι έτοιμοι να το εφαρμόσουν σε εφαρμογή.

 

Απόσπασμα από το άρθρο

Why Urban Design Needs More Urban Designers

Molly O’Neill Robinson

 

Β. Το Ψυχολογικό και Περιβαλλοντικό Κόστος                                  της Αποψίλωσης του Αστικού Πρασίνου

Εικόνα. Η Αποψίλωσης - Εκκαθάριση του Δάσους Μάτζου - Σιγκαπούρη

Η πρόσφατη δημόσια κατακραυγή γύρω από την προτεινόμενη αποψίλωση και αποδεκάτιση του Δάσους Μάτζου (Liew, I., 2026) υπογραμμίζει τα βαθιά ριζωμένα ελλείμματα στη διαχείριση του αστικού πρασίνου και τον βαθύ αντίκτυπό της στο άγχος και την ψυχική υγεία του κοινού. Αντί να έχουμε μεμονωμένα παράπονα για την αισθητική παρουσία των στοιχείων χώρων πρασίνου, αυτά τα παράπονα αντανακλούν συστημικές ελλείψεις στη διατήρηση της ενότητας και συνέχειας του αστικού πρασίνου.                                                        

Η απώλεια και η διάλυση αυτής της πράσινης υποδομής επιδεινώνει άμεσα τους καθημερινούς παράγοντες άγχους της ζωής λόγω της υψηλής πυκνότητας δόμησης στις πόλεις.

Οι βασικοί παράγοντες αυτής της δημόσιας ψυχολογικής δυσφορίας μπορούν να αναλυθούν μέσω επτά διακριτών αστικών και ψυχολογικών διαστάσεων:

1.  Η Ζούγκλα από Σκυρόδεμα και η Περιβαλλοντική Δυσφορία (Σολασταλγία)

Το αίσθημα της συντριπτικής «συγκεκριμένης» έκφρασης, αντιπροσωπεύει ένα τεκμηριωμένο ψυχολογικό φαινόμενο γνωστό ως σολασταλγία, την δυσφορία που προκαλείται από τον ανεπιθύμητο μετασχηματισμό και την υποβάθμιση του οικείου περιβάλλοντος κάποιου (Albrecht et al., 2007). Σε μια πόλη-κράτος (Σιγκαπούρη) υψηλής πυκνότητας δόμησης, η παρουσία της φύσης λειτουργεί ως ζωτικό ψυχολογικό προστατευτικό μέσο κατά της αστικής κλειστοφοβίας. Η απογύμνωση η καταστροφή αυτών των φυσικών χώρων, πυροδοτεί ένα αίσθημα χωρικής αποξένωσης, αφήνοντας τους κατοίκους να αισθάνονται παγιδευμένοι σε ένα αναπόφευκτο, τεχνητό πλέγμα.

2. Το τραύμα της οπτικής απώλειας

Το να παρακολουθούν υγιή, ώριμα, δέντρα της κοινότητας να κόβονται, αυτό είναι μια έντονη και δυσάρεστη εμπειρία για τους κατοίκους. Τα δέντρα δεν είναι απλώς λειτουργικά αντικείμενα. Είναι στηρίγματα της ταυτότητας της  κοινότητας και της ιστορικής της συνέχειας. Η έρευνα στην περιβαλλοντική ψυχολογία δείχνει ότι τα ώριμα αστικά δέντρα προκαλούν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς (Dwyer et al., 1991).

Το να βλέπει κανείς την απότομη αφαίρεσή τους, προκαλεί ένα αίσθημα συλλογικής θλίψης και αδυναμίας, σηματοδοτώντας στους κατοίκους ότι το άμεσο περιβάλλον τους και οι φυσικοί πράσινοι πνεύμονές τους, είναι ασταθή και υποτιμημένα από τις αρχές.

3. Αντικαταστάσεις Παραμελημένου Πρασίνου και η Ψευδαίσθηση της αλήθειας

Η πρακτική της αντικατάστασης ώριμων, σύνθετων αστικών δασικών οικοσυστημάτων (χώρων πρασίνου η ώριμων δέντρων) με δενδρύλλια, τα οποία στη συνέχεια συχνά παραμελούνται, δημιουργεί ένα οπτικό και  οικολογικό έλλειμμα. Από ψυχολογική άποψη, τα κακοσυντηρημένα δενδρύλλια σηματοδοτούν παραμέληση από τους θεσμούς, η οποία διαβρώνει την αμοιβαία εμπιστοσύνη των πολιτών.

Επιπλέον, η συνειδητοποίηση ότι τα νεαρά δενδρύλλια δεν μπορούν να ανταγωνιστούν την ψυχολογική ή οικολογική «ικανότητα αποκατάστασης» ενός θόλου ώριμων δέντρων (η αναπτυγμένη κόμη που δίνει μια πράσινη συνέχεια από την συγκόμωση των δέντρων), η οποία απαιτεί δεκαετίες προσεκτικής αστικής δενδροκομίας για να αναπτυχθεί (Wolf, 2008), υποκινεί περαιτέρω θυμό μεταξύ των κατοίκων που υπερηφανεύονται ότι ζουν σε μια «Πόλη στη Φύση».

Η ψυχολογική προδοσία είναι πραγματική για τους κατοίκους που εκτίθενται στο «φαινόμενο της ψευδαίσθησης της αλήθειας», στην «επιβεβαίωση προκατάληψης» ή στο «φαινόμενο τρίτου προσώπου», που μπορεί να επηρεάσει βαθιά, όταν τέτοιες «πεποιθήσεις» από την προπαγάνδα εσωτερικεύονται. Η αντίθεση και η διαφωνία από μια περισσότερη αποψίλωση των αστικών δασών είναι μια φυσική αντίδραση για τέτοια άτομα.

4. Σοβαρή Υποβάθμιση του Μικροκλίματος κατά τη Διάρκεια Ακραίων Καιρικών Φαινομένων

Η παράλειψη φροντίδας δέντρων ή απλώς η «απώλεια» δέντρων κατά μήκος των πεζοδρόμων (δενδροστοιχίες), αφαιρεί ζωτική προστασία από τα στοιχεία της φύσης, ένα πρόβλημα που αναδεικνύεται έντονα από το παρόν φαινόμενο «Γκοτζίλα» - Ελ Νίνιο.

 Η απώλεια της σκιάς, μεταφράζεται άμεσα σε σοβαρή θερμική δυσφορία. Σύμφωνα με τη Θεωρία Αποκατάστασης της Προσοχής (Kaplan, 1995), οι περιβαλλοντικοί παράγοντες στρες, όπως η ακραία ζέστη, εξαντλούν γρήγορα τις γνωστικές δυνατότητες, οδηγώντας σε αυξημένη ευερεθιστότητα, κούραση και αυξημένο ψυχικό στρες, προσθέτοντας τα επιπλέον στις απαιτήσεις της δουλειάς και κατά τις καθημερινές μετακινήσεις. Επίσης, πυροδοτεί μια καθοριστική στροφή αλλαγής ως προς την συνειδητοποίηση ότι το πράσινο έχει σημασία, ότι οι χώροι πρασίνου είναι ζωτικής σημασίας για τις θετικές γνωστικές λειτουργίες. Οι αντικαταστάσεις δέντρων αποτελούν μια κρίσιμη ευθύνη για την κοινότητα, καθώς και μια δημόσια δέσμευση του φορέα που είναι αρμόδιος για τα δέντρα στα αστικά οδικά τοπία.                                                               

Η Θεωρία Αποκατάστασης της Προσοχής (ART) υποδηλώνει ότι ο χρόνος που περνάει κανείς στη φύση ή η παρατήρηση φυσικών σκηνών,  αναπληρώνει την περιορισμένη ικανότητα του εγκεφάλου για κατευθυνόμενη προσοχή. Αντικαθιστώντας την απαιτητική, κοπιαστική εστίαση με «ήπια γοητεία» - μια απαλή, αβίαστη εμπλοκή με το περιβάλλον - τα κουρασμένα γνωστικά συστήματα μπορούν να ξεκουραστούν και να ανακάμψουν.

5. Θερμικό στρες σε κομβικά Σημεία Συγκέντρωσης (φανάρια σηματοδότησης)

Οι μεγάλοι, ανοιχτοί αστικοί χώροι όπως είναι και τα φανάρια στις διασταυρώσεις, όπου οι πεζοί αναγκάζονται να συγκεντρώνονται, γίνονται επικίνδυνες παγίδες θερμότητας όταν στερούνται τα δέντρα. Αυτές οι περιοχές επιδεινώνουν τις επιδράσεις από το φαινόμενο της Αστικής Θερμικής Νησίδας (UHI), μετατρέποντας τις περιόδους συνήθους αναμονής, σε εμπειρίες σωματικής εξάντλησης και ψυχολογικού άγχους (Gartland, 2012).

Η έλλειψη σκίασης σε αυτούς τους κρίσιμους κόμβους, αντανακλά την αποτυχία να δοθεί προτεραιότητα στις υποδομές που επικεντρώνονται φιλικά στους πεζούς. Όταν εκτίθενται σε ακραία ζέστη, οι άνθρωποι βιώνουν σωματική δυσφορία και αυξάνουν το γνωστικό στρες, το οποίο μεταβάλλει βαθιά την ψυχολογική τους σύνδεση με περιβαλλοντικά ζητήματα όπως η αποψίλωση των αστικών δασών (χώρων αστικού πρασίνου).

6. Δυσπιστία για τους  Θεσμούς και Οικολογική Ασυμφωνία

Υπάρχει μια αυξανόμενη δημόσια αντίληψη ότι οι αρχές (Η Διοίκηση, οι αρμόδιες υπηρεσίες διαχείρισης αστικού πρασίνου), δεν καταφέρνουν να μετριάσουν την επίδραση της Αστικής Θερμικής Νησίδας. Όταν οι πολίτες βιώνουν από πρώτο χέρι την αύξηση της θερμοκρασίας, οι ανακοινώσεις για περαιτέρω αποψίλωση των αστικών δασών (χώρων αστικού πρασίνου), δημιουργούν έντονη ψυχολογική ασυμφωνία η δυσαρμονία.                           Αυτή η περιβαλλοντική απώλεια μοιάζει με «πρόσθετο βάρος πάνω στον πόνο», επιβαρύνοντας την καθημερινή τριβή του προσανατολισμού για μετακίνηση σε πυκνοδομημένες περιοχές με κατοικίες, πολυσύχναστα μέσα μαζικής μεταφοράς και μια απογοήτευση από την αδυναμία να βρεθεί μια θέση σε γεμάτες χώρους εστίασης. Οι πράσινες οάσεις αποτελούν καταφύγιο από αυτούς τους στρεσογόνους παράγοντες, η απώλειά τους αφαιρεί την κύρια «βαλβίδα ασφαλείας» της πόλης για μείωση του στρες (Chua, 2022).     Η παραμέληση των αστικών δασών, η οποία εμφανίζεται με μη αντικατασταθέντα κομμένα δέντρα, κακοκλαδεμένες κόμες δέντρων και αβοήθητα νεκρά δέντρα ή νεαρά νεοφυτεμένα φυτά με έλλειψη νερού που φαίνονται σαν ξερά κοτσάνια, υποβαθμίζει την ποιότητα του περιβάλλοντος.                                                                  

Αυτή η αλλαγή στην αναλογία σκυροδέματος-πρασίνου κάνει τις κοινότητες να αισθάνονται την απτή απώλεια της φύσης καθημερινά. Όταν ανακοινώνονται ειδήσεις για αποψίλωση αστικών δασών ή εκχέρσωση γης, η απώλεια των εναπομενουσών τοπικών οικοσυστημικών υπηρεσιών γίνεται αυτή ακόμη πολύ πιο έντονη, καθώς υπάρχει ήδη μια αυξημένη αίσθηση έλλειψης στην παροχή κοινοτικού πρασίνου.

Επιπλέον, η τρέχουσα κακοδιαχείριση των αστικών δασών, όπως η άσκοπη, αδικαιολόγητη υλοτόμηση υγιών ώριμων δέντρων και η προαναφερθείσα μη φροντίδα αυτών, με αποτέλεσμα τον μαρασμό της κόμης από προσβολές η  ασθένειες μυκήτων στα δέντρα, κατά μήκος των αυτοκινητοδρόμων και η έλλειψη παρακολούθησης των δέντρων για φροντίδα, μετά από εκστρατείες δενδροφύτευσης ή μετά από τις σπάνιες εργασίες επαναφύτευσης, στερεί από τις κοινότητες ζωτικά οφέλη για τον δροσισμό και την ψυχική υγεία.                              

Αυτή η στέρηση συχνά πυροδοτεί ένα «πράσινο παράδοξο», ωθώντας τους κατοίκους να γίνουν έντονα προστατευτικοί απέναντι στους εναπομείναντες χώρους πρασίνου, λόγω βαθιάς δυσπιστίας στη διαχείριση των δέντρων από τον Δήμο, με αποτέλεσμα δημόσια διαμαρτυρία και περιττές, ανασταλτικές παρεμβάσεις σε κυβερνητικά έργα στέγασης.

7. Συστημική Απόκλιση στην Εθνική Διακυβέρνηση

Η ρίζα αυτής της κρίσης φαίνεται να βρίσκεται στην προφανή απόκλιση προτεραιοτήτων μεταξύ βασικών δημόσιων υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της Εθνικής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος (NEA), του Υπουργείου Βιωσιμότητας και Περιβάλλοντος (MSE) και του Υπουργείου Εθνικής Ανάπτυξης (MND) παράλληλα με την υπηρεσία του για τη διαχείριση των δέντρων.

    Αντί να παρουσιάζουν ένα ενιαίο μέτωπο δράσης για τη βιώσιμη ανάπτυξη, αυτοί οι θεσμοί συχνά λειτουργούν απομονωμένοι. Η προστασία του περιβάλλοντος συχνά παραμερίζεται υπέρ της οικονομικής ανάπτυξης ή της διοικητικής ευκολίας για την ανάπτυξη ή του διεθνούς διαλόγου για το κλίμα.                                       

 Ενώ γενικά τα νομοθετικά σχέδια χρήσης γης δίνουν προτεραιότητα στην ταχεία ανάπτυξη υποδομών, τείνουν όμως να υποτιμούν τα σύνθετα,  μακροπρόθεσμα οφέλη για την ψυχική υγεία που προσφέρουν τα άθικτα οικοσυστήματα (Tan, 2023).

    Αυτή η κατακερματισμένη διακυβέρνηση οδηγεί σε ασυνεπείς πολιτικές: ένας φορέας προωθεί την ανθεκτικότητα για το κλίμα, ενώ ένας άλλος επιβάλλει την ολοκληρωτική αποψίλωση των ίδιων των αστικών δασών που δροσίζουν την πόλη.

Χωρίς ένα δεσμευτικό πλαίσιο που αντιμετωπίζει το αστικό πράσινο ως ένα αναντικατάστατο πολυτομεακό περιουσιακό στοιχείο και όχι ως ένα αναλώσιμο αγαθό, η δημόσια δυσφορία θα συνεχίσει να κλιμακώνεται παράλληλα με την άνοδο των παγκόσμιων θερμοκρασιών.

Συμπέρασμα

Για να κατανοήσουμε γιατί η προτεινόμενη αποψίλωση και εκκαθάριση του δάσους Maju (χώρου πρασίνου), έχει προκαλέσει τόσο έντονη δημόσια  αντίδραση, γι’ αυτό πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος σε μια πυκνοδομημένη, άκρως οργανωμένη διαχειριζόμενη πόλη. Η Θεωρία Αποκατάστασης της Προσοχής (ΘΑΠ - ART), που αναπτύχθηκε από τη Rachel και τον Stephen Kaplan, παρέχει το τέλειο ψυχολογικό πλαίσιο για να το εξηγήσει αυτό.                                                         

Η ART υποστηρίζει ότι τα αστικά περιβάλλοντα εξαντλούν ενεργά την ψυχική μας ενέργεια, ενώ οι φυσικοί χώροι είναι ο κύριος μηχανισμός για την αποκατάστασή της. Όταν καταστρέφεις  ένα αστικό δάσος (χώρος πρασίνου) όπως το Maju, δεν αφαιρούνται απλώς τα δέντρα. Αφαιρείτε την υποδομή που απαιτείται για την αστική οικονομία και τη δημιουργία χώρου, για τις αξίες των ακινήτων, την παραγωγικότητα των εργαζομένων και την ψυχική υγεία.                                       

Η «οπτική δυσφορία» από το να βλέπεις υγιή ώριμα δέντρα να κόβονται και παράλληλα άλλα να είναι αφρόντιστα με τις κόμες τους προσβεβλημένες από ασθένειες μυκήτων, αυτό είναι η ξαφνική απώλεια της ήπιας γοητείας.                                      

Χωρίς αυτήν, το μάτι μένει με σκληρές, γεωμετρικές γραμμές από σκυρόδεμα, άσφαλτο και πινακίδες με σήματα κυκλοφορίας, τα οποία απαιτούν προσηλωμένη προσοχή στη διαδικασία για να τα επεξεργαστείς.                                              

Η κοινή γνώμη αντιδρά αρνητικά, επειδή το οπτικό τους τοπίο μετατοπίζεται από κάτι που χαλαρώνει τον εγκέφαλο σε κάτι που τον επιβαρύνει και τον καταπονεί ενεργά. Όταν το κοινό διαβάζει για την απώλεια πραγματικών οικοτόπων άγριας ζωής λόγω της αποψίλωσης του αστικού πρασίνου, η προτεινόμενη ρηχή η επιφανειακή φύση του βιοφιλικού σχεδιασμού της πόλης προφανώς γίνεται κραυγαλέα. Επιταχύνεται έτσι, αυτό που ο εξελικτικός βιολόγος Robert Pyle ονόμασε εξαφάνιση της εμπειρίας, την κυκλική απώλεια αυθεντικών αλληλεπιδράσεων με την άγρια ​​φύση.

Η συνειδητοποίηση ότι οι πολίτες εξευμενίζονται με ένα αποστειρωμένο, σχεδιασμένο πράσινο, στο οποίο λείπει η αυθεντική βιοποικιλότητα η   διαγράφεται, προκαλεί έντονο οικολογικό άγχος, καθώς οι άνθρωποι αισθάνονται ολοένα και πιο παγιδευμένοι σε έναν προσομοιωμένο κόσμο. Οι περιβαλλοντικοί εντεταλμένοι ενημέρωσης, χρησιμοποιούν τον όρο ισογένεση, για να υποστηρίξουν ότι οι προσιτοί μπλε-πράσινοι χώροι και το πράσινο που βρίσκεται στο επίπεδο του δρόμου, μετριάζουν τους τοξικούς κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες άγχους, όπως το υψηλό κόστος ζωής και τα χαμηλά εισοδήματα.

Οι κάτοικοι αναζητούν συνεχώς πράσινους χώρους για να έχουν ήσυχη περισυλλογή, θερμική ανακούφιση, κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και ένα διάλειμμα από τους θεσμικούς κανόνες η αλλιώς από την καθημερινότητα. Όταν οι υπηρεσίες αποψιλώνουν ένα χώρο αστικού πρασίνου για «διοικητική ευκολία», επειδή αυτή είναι η οδός της λιγότερης αντίστασης για γραφειοκρατικούς λόγους εργασίας, διαχείρισης προϋπολογισμού και το μετριασμό κινδύνου, αυτό στέλνει στο κοινό το μήνυμα ότι το περιβάλλον δεν είναι πλέον συμβατό με την ανθρώπινη ανάγκη για ευημερία, αλλά αντ' αυτού βελτιστοποιεί αυστηρά μια οικονομική ή γραφειοκρατική χρησιμότητα.

Όταν οι αποφάσεις μεταξύ των υπηρεσιών η φορέων δίνουν προτεραιότητα στην ευκολία και στο οικονομικό όφελος έναντι της διατήρησης άθικτων των χώρων αστικού πρασίνου, ακούσια ιδιωτικοποιούν τα οφέλη από την αποψίλωση των πράσινων εκτάσεων, ενώ ταυτόχρονα μετατοπίζουν στο κοινό ένα τεράστιο ψυχολογικό και δημόσιο υγειονομικό έλλειμμα.              

 Με τον αφανισμό τους οι φυσικοί πράσινοι χώροι που διευκολύνουν την απαλή γοητεία, απογυμνώνουν τους κατοίκους από τα θεσμικά πλαίσια, που γνωρίζουν και που είναι προστατευτικά, που τους είναι δε απαραίτητα για να επιβιώσουν σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, σε συνδυασμό με μια πραγματικότητα υψηλού στρες που αποφέρει σοβαρή ψυχολογική εξουθένωση.

Αναφορές:

• Albrecht, G., Sartore, G. M., Connor, L., Higginbotham, N., Freeman, S., Kelly, B., Stain, H., Tonna, A., & Pollard, G. (2007). Solastalgia: The distress caused by environmental change. Australasian Psychiatry, 15(sup1), S95-S98.

• Chua, B. H. (2022). Liberalism disavowed: Communitarianism and state capitalism in Singapore. NUS Press.

• Dwyer, J. F., Schroeder, H. W., & Gobster, P. H. (1991). The significance of urban trees and forests: Toward a deeper understanding of values. Journal of Arboriculture, 17(10), 276-284.

• Gartland, L. (2008). Heat islands: Understanding and mitigating heat in urban areas. Routledge.

• Guo, H, et al., (2025). Assessing the impact of street-level greenery on older adults’ emotional well-being: A longitudinal study of equigenic potential and socioeconomic disparities, Building and Environment, Vol 267, Part C.

• Kaplan, R., & Kaplan, S. (1989). The experience of nature: A psychological perspective. Cambridge University Press.

• Kaplan, S. (1995). The restorative benefits of nature: Toward an integrative framework. Journal of Environmental Psychology, 15(3), 169-182.

• Liew, I., (2026). Parts of Maju Forest to make way for New Public Housing Estate in Clementi, The Straits Times Press.

• Pyle, R. M. (1993). The Thunder Tree: Lessons from an Urban Wildland. Houghton Mifflin.

• Wolf, K. L. (2007). City trees and property values. Arborist News, 17(4), 34-36.

 

Παράρτημα όρων

Προκειμένου να διευκολύνω την ανάγνωση του άρθρου, προσπάθησα να βρω όρους Περιβαλλοντικής Ψυχολογίας που τους παρουσιάζω στο Παράρτημα.

Μανώλης Καπάνταης

1.     Η solastalgia (σολασταλγία) είναι ένας όρος που περιγράφει τη συναισθηματική ή υπαρξιακή θλίψη που προκαλείται από περιβαλλοντικές αλλαγές στο οικείο περιβάλλον κάποιου. Ουσιαστικά, είναι η αίσθηση του να νοσταλγείς το σπίτι σου (homesick) ενώ βρίσκεσαι ακόμα σπίτι σου, επειδή η περιοχή έχει αλλοιωθεί ανεπανόρθωτα. Είναι μια έννοια που επινοήθηκε από τον Αυστραλό φιλόσοφο Glenn Albrecht στις αρχές της δεκαετίας του 2000, συνδυάζοντας τις λέξεις solacium (παρηγοριά) και το ελληνικό -algia (άλγος/πόνος).   Σε αντίθεση με την απλή νοσταλγία, όπου φεύγεις εσύ μακριά από το σπίτι, εδώ το σπίτι μένει στη θέση του, αλλά το ίδιο το περιβάλλον (π.χ. λόγω κλιματικής αλλαγής, αποψίλωσης δασών ή εξόρυξης) αλλάζει τόσο πολύ που παύει να προσφέρει άεση και ασφάλεια.

2.     Το φαινόμενο της ψευδαίσθησης της αλήθειας είναι ένα ψυχολογικό φαινόμενο όπου η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε μια δήλωση κάνει τους ανθρώπους πιο πιθανό να την πιστέψουν, ανεξάρτητα από την πραγματική της ακρίβειά. Αυτό συμβαίνει επειδή οι οικείες πληροφορίες είναι πιο εύκολο να τις επεξεργαστεί ο εγκέφαλος, μια γνωστική συντόμευση γνωστή ως ευχέρεια επεξεργασίας. Επειδή ο εγκέφαλος ερμηνεύει ενστικτωδώς αυτή την οικειότητα ως εγκυρότητα, τα επαναλαμβανόμενα ψεύδη συχνά φαίνονται αληθινά. Αυτό το φαινόμενο είναι απίστευτα ισχυρό.

3.     Σύμφωνα με τους ιδρυτές Stephen και Rachel Kaplan, η ψυχική κόπωση εμφανίζεται όταν χρησιμοποιούμε συνεχώς την κατευθυνόμενη προσοχή για να επικεντρωθούμε σε εργασίες και να φιλτράρουμε τους καθημερινούς περισπασμούς. Για να ανακάμψουμε πραγματικά από αυτήν την εξάντληση, ένα περιβάλλον αποκατάστασης πρέπει να διαθέτει τέσσερα βασικά στοιχεία:

Απουσία: Μια ψυχολογική ή σωματική απόδραση από την καθημερινή σας ρουτίνα, τις υποχρεώσεις και τα αγχωτικά περιβάλλοντα.

Γοητεία: Χαρακτηριστικά που τραβούν την προσοχή αβίαστα (όπως το κινούμενο νερό, το θρόισμα των φύλλων ή το μεταβαλλόμενο φως), αφήνοντας νοητικό χώρο για στοχασμό.

Έκταση: Ένα περιβάλλον αρκετά πλούσιο ώστε να είναι καθηλωτικό και ελκυστικό, παρέχοντας μια αίσθηση εύρους και βάθους.

Συμβατότητα: Το περιβάλλον ταιριάζει με τις προσωπικές σας κλίσεις και αυτό που θέλετε να κάνετε, διασφαλίζοντας ότι το περιβάλλον δεν απαιτεί αναγκαστική προσπάθεια ή πίεση για πλοήγηση.

 Ο όρος equigenesis έχει τρεις κύριες σημασίες, ανάλογα με τον τομέα που σας ενδιαφέρει, για το άρθρο η παρακάτω:                                                                                                                                                            

Δημόσια Υγεία & Περιβάλλον: Το "equigenesis" (ή το equigenic effect) περιγράφει το φαινόμενο όπου τα άτομα από λιγότερο ευνοημένες κοινωνικοοικονομικές ομάδες επωφελούνται περισσότερο από την πρόσβαση σε χώρους πρασίνου ή τη φύση, συγκριτικά με τους πιο εύπορους. Αυτό βοηθά στη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία.

5.     Τι είναι η απαλή γοητεία; 

Η επιστήμη πίσω από την ανακούφιση της ψυχικής κόπωσης                                                                         

 Βασικά σημεία

    Η ήπια γοητεία μπορεί να περιγραφεί ως μια ήπια μορφή προσοχής που απαιτεί μικρή προσπάθεια, επιτρέποντας στον εγκέφαλο να ξεκουραστεί και να ανακάμψει.

    Μπορείτε να μειώσετε την κόπωση της προσοχής με απαλή γοητεία κάνοντας μια βόλτα στη φύση , ασχολούμενοι με υπαίθρια χόμπι και παρατηρώντας ήσυχα το εξωτερικό περιβάλλον.

    Η ψυχοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη αποτελεσματικό εργαλείο για τη διατήρηση ενός υγιούς εγκεφάλου.

Έρευνες δείχνουν ότι η έκθεση σε φυσικά τοπία, όπως δάση, ποτάμια ή ανοιχτό ουρανό, μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να ανακάμψει από τη γνωστική κόπωση, βελτιώνοντας τη χαλάρωση και τη νοητική διαύγεια. Αυτό μπορεί να συμβεί λόγω του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τέτοια περιβάλλοντα. Ενώ οι πολυάσχολες σκηνές της σύγχρονης ζωής μπορεί συχνά να καταπονούν τους γνωστικούς μας πόρους και να συμβάλλουν στην ψυχική κόπωση, η φύση μπορεί να αποτελέσει ένα αναζωογονητικό περιβάλλον όπου ο εγκέφαλος εισέρχεται σε μια κατάσταση αυτού που ονομάζεται απαλή γοητεία, κρατώντας απαλά την προσοχή μας χωρίς να απαιτείται έντονη εστίαση. Εδώ, θα μάθετε τι είναι η απαλή γοητεία, τη θεωρία και την έρευνα πίσω από αυτήν και πώς να την ενσωματώσετε στην καθημερινότητά σας.

6.     Τι είναι η απαλή γοητεία;

Η ήπια γοητεία αναφέρεται σε μια ήπια μορφή αβίαστης προσοχής που επιτρέπει στον εγκέφαλο να ξεκουραστεί και να ανακάμψει. Σε αντίθεση με την έντονη γοητεία —η οποία περιλαμβάνει δραστηριότητες υψηλής διέγερσης που απαιτούν εστιασμένη προσοχή— η ήπια γοητεία εμφανίζεται όταν ασχολούμαστε με ερεθίσματα που είναι ενδιαφέροντα αλλά όχι υπερβολικά, επιτρέποντας στο μυαλό να ξεκουραστεί.

Αυτός ο τύπος απαλής εμπλοκής συναντάται συχνά στη φύση, όπως το να παρακολουθούμε τα φύλλα να λικνίζονται στο αεράκι, να ακούμε τα πουλιά να κελαηδούν ή να παρατηρούμε τα κύματα στην παραλία. Η απαλή γοητεία είναι ένα συστατικό της Θεωρίας Αποκατάστασης της Προσοχής, η οποία υποδηλώνει ότι η έκθεση σε ορισμένα περιβάλλοντα -ιδιαίτερα στο φυσικό περιβάλλον- μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της συγκέντρωσης και στην αποκατάσταση της ψυχικής ενέργειας.

Η ήπια γοητεία λειτουργεί εμπλέκοντας το δίκτυο προεπιλεγμένης λειτουργίας (DMN) του εγκεφάλου , ένα δίκτυο περιοχών του εγκεφάλου που σχετίζονται με την περιπλάνηση του νου, την ακούσια προσοχή και την ψυχική ηρεμία.

Το να επιτρέψετε στο DMN να εμπλακεί μέσω της ήπιας γοητείας μπορεί να είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να βοηθήσετε τον εγκέφαλό σας:

    Διαδικασία συναισθημάτων

    Ενοποίηση αναμνήσεων

    Αποκατάσταση της γνωστικής ενέργειας

Κατανόηση της θεωρίας αποκατάστασης της προσοχής (ART) και της ψυχικής κόπωσης

Η Θεωρία Αποκατάστασης της Προσοχής (ART) υποδηλώνει ότι η έκθεση σε φυσικά περιβάλλοντα μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση των γνωστικών πόρων και στη μείωση της ψυχικής κόπωσης. Αναπτύχθηκε ως απάντηση στις αυξανόμενες γνωστικές απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής, όπου η κατευθυνόμενη προσοχή συχνά καταπονείται από οθόνες, αγχωτικά περιβάλλοντα και απαιτητικά προγράμματα.

https://www.oprahdaily.com/life/health/a64364906/what-is-soft-fascination/

Στις χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής χρησιμοποιείται ο όρος Αστικό Δάσος (Urban Forest), στη χώρα μας Αστικό Πράσινο.

Πηγή:

Τίτλος του άρθρου

The Psychological and Environmental Toll of Urban Deforestation: The Maju Forest Clearance

Kenny Khoo

Η δημιουργία «δροσερών νησίδων πρασίνου» μέσω του μικροκλίματος και του αστικού πρασίνου αποτελεί την πιο αποτελεσματική ασπίδα προστασίας απέναντι στους κινδύνους του καύσωνα.

 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΝΗΣΙΔΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑΤΑ ΔΡΟΣΙΣΜΟΥ ΜΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ-ΓΑΛΑΖΙΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

            Τα δέντρα, τα πάρκα και τα υδάτινα σώματα είναι κρίσιμα για τη μείωση της θερμότητας και τη διασφάλιση της υγείας και της ευημερίας των κατοίκων της πόλης. Οι έρευνες των Robert Brown, Johanna Deak Sjöman και Maria Ignatieva αναλύονται αι στο άρθρο της Teresia Borgman  "Creating cool islands in the city – how microclimates and urban greenery can reduce the dangers of heat" τις προοπτικές για τον τρόπο αντιμετώπισης της αστικής ζέστης σχεδιάζοντας και αναλύοντας μικροκλίματα δροσισμού και πράσινες-μπλε υποδομές, με παραδείγματα από όλο τον κόσμο.

       Η στρατηγική σκίαση και η φύτευση μπορούν να αποτρέψουν χιλιάδες πρόωρους θανάτους, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ολιστικό σχεδιασμό τοπίου. 

Με λίγα λόγια:

Αναλύουν τους Βασικούς Άξονες Δράσης στους παρακάτω:

• Συνδυασμός Πράσινου και Μπλε: Ο συνδυασμός  φυτών (πράσινο) και νερού (μπλε) δημιουργεί τις πιο ισχυρές φυσικές ασπίδες δροσιάς.
• Ολιστική προοπτική τοπίου: Η αρχιτεκτονική τοπίου δεν είναι διακοσμητική. Πρέπει να εντάσσεται από το πρώτο στάδιο της αστικής ανάπτυξης.
• Ανθεκτική βλάστηση: Επιλογή ενδημικών φυτών που αντέχουν σε καύσωνες, μειώνοντας παράλληλα την ανάγκη για πότισμα.
• Διατομεακή συνεργασία: Πολεοδόμοι, οικολόγοι, μηχανικοί και γιατροί δημόσιας υγείας πρέπει να συνεργάζονται στενά.

Αυτό απαιτεί :

• Σχεδιασμό αναζωογονητικών μικροκλιμάτων και πράσινων και μπλε χώρων που αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο για τον μετριασμό της θερμότητας στις πόλεις.

• Μια προοπτική τοπίου πρέπει να εφαρμοστεί καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας αστικής ανάπτυξης για την προσαρμογή του κλίματος και τον μετριασμό της θερμότητας.

• Τα φυτά που ανέχονται υψηλές θερμοκρασίες και ξηρασία και πολύπλοκες οικοσυστημικές κοινότητες φυτών είναι απαραίτητα σε ένα αστικό περιβάλλον σε κλίμα συνεχούς θέρμανσης.

• Χρειάζεται μεγαλύτερη διατομεακή συνεργασία στον πολεοδομικό σχεδιασμό και τη διαχείριση για ευεργετικές λύσεις για όλους.

• Τα αποδεδειγμένα τοπικά έργα μπορούν να λειτουργήσουν αρχικά ως εργαλείο μάθησης και να εμπνεύσουν την αλλαγή αλλά απαιτούν συνδυασμό με γειτονικούς χώρους

Η κλιματική αλλαγή στις πόλεις

        Η προσαρμογή στο κλίμα στις πόλεις είναι ολοένα και πιο σημαντική λόγω των επικίνδυνων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην υγεία. Ο σχεδιασμός βελτίωσης του μικροκλίματος με χρήση των πράσινων-μπλε υποδομών για τη διαχείριση των ακραία θερμών συνθηκών στις πόλεις αποτελεί σημαντικό μέτρο προσαρμογής στο κλίμα. Τα μικροκλίματα είναι μικρές περιοχές όπου οι ατμοσφαιρικές συνθήκες διαφέρουν από τις γύρω περιοχές. Πράσινες-μπλε υποδομές, όπως πάρκα, χλοοτάπητες(θέλετε ειλικρινά και αλλά πλαστικά γήπεδα με τόσους νεκρούς στην Ευρώπη? ) και στοιχεία νερού μπορούν να βοηθήσουν στη δημιουργία μικροκλίματος δροσισμού.

Μικροκλιματικοί παράγοντες

        Στο Τέξας, ο Robert Brown, καθηγητής αρχιτεκτονικής τοπίου και πολεοδομίας στο Πανεπιστήμιο A&M του Τέξας, μελετά πώς να σχεδιάζονται θερμικά άνετα μικροκλίματα για εξωτερικούς χώρους. Η ερευνητική του ομάδα συνδυάζει γνώσεις από τη μικρομετεωρολογία, την αρχιτεκτονική και τον πολεοδομικό σχεδιασμό, μετρώντας διαφορετικούς μικροκλιματικούς παράγοντες σε αστικό περιβάλλον, όπως η θερμοκρασία του αέρα, η σχετική υγρασία, η ταχύτητα του ανέμου, ηλιακή ακτινοβολία και η ποσότητα θερμότητας που εκπέμπεται από τις επιφάνειες, η λεγόμενη ακτινοβολία μακρών κυμάτων.

     Όταν σχεδιάζουν μικροκλίματα δροσισμού, προσπαθούν να μειώσουν την ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας και της ακτινοβολίας μακρών κυμάτων, αυξάνοντας τον άνεμο στο σχεδιασμό. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω προσανατολισμού, ύψη κτιρίου, κατάλληλων δέντρων και διαφορετικών επιφανειακών υλικών.

        Τα έργα εξωραϊσμού και Πρασίνου μπορούν να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στο πόσο επηρεάζει ηλιακή ακτινοβολία ένα άτομο ή την επιφάνεια. Με επιφάνειες σκίασης, σε υλικά όπως άσφαλτο και μπετόν, μπορείτε να διατηρηθούν σε χαμηλότερες θερμοκρασίες και να μειωθεί η ακτινοβολία μακρών κυμάτων αλλιώς λειτουργούν ώς θερμάστρες.

        Ο άνεμος μπορεί να διοχετευθεί σε περιοχές για να τους δροσίσει, για παράδειγμα προσανατολίζοντας τους δρόμους προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Στο Τέξας, ο άνεμος που επικρατεί έρχεται από νότια ή νοτιοανατολικά κατά τη διάρκεια της ζέστης, οπότε είναι σημαντικό να μην τον μπλοκάρουμε.

    Ένα άλλο σημαντικό χαρακτηριστικό για την μικροκλιμάτων "ψύξης" στις πόλεις είναι το νερό. Μόνο το νερό έχει μικρή επίδραση στη θερμοκρασία του αέρα, αλλά σε συνδυασμό με τη βλάστηση μπορεί να έχει μετρήσιμη δροσιστική επίδραση.

Οι τουρίστες ανακουφίζονται από τη ζέστη δίπλα σε ένα σιντριβάνι στην Plaza de Espana στη Σεβίλλη κατά τη διάρκεια του καύσωνα Lucifer το 2017. «Το νερό που ψεκάζεται στον αέρα, σαν μια λεπτή ομίχλη ή ένα σιντριβάνι, έχει πολύ θετική επίδραση στην ψύξη του αέρα και των ανθρώπων», λέει ο Robert Brown, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Texas A&M. Φωτογραφία: Teresia Borgman

Τα οφέλη των δέντρων

        Τα δέντρα είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση των θανάτων που σχετίζονται με τη θερμότητα. Η υψηλή κάλυψη της κόμης των δέντρων μπορεί να μειώσει σημαντικά τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα που σχετίζεται με τη θερμότητα. Τα δέντρα μπορούν να επηρεάσουν ακινήτων να βελτίωσουν τη θερμική άνεση των ανθρώπων κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου και να βελτιώσουν τη φυσική τους ευεξία σκιάζοντας και μετριαζοντας την ακτινοβολία μακρών κυμάτων.

Ωστόσο, οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ δέντρων, συνολικής βλάστησης και δομημένων κατασκευών είναι πολύπλοκες και πρέπει να σχεδιάζονται διαφορετικά σε διαφορετικές περιοχές. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε αυτές τις διαφορές για να σχεδιάσουμε καλές καιρικές συνθήκες.

        Για να επιτευχθεί εύρωστη κλιματική προσαρμογή, απαιτείται διατομεακή συνεργασία. Αυτή η συνεργασία θα πρέπει να ξεκινήσει τόσο σε εκπαιδευτικά όσο και σε επαγγελματικά προγράμματα, όπου οι σπουδαστές Αρχιτεκτονικής Τοπίου, Αρχιτεκτονικής, Γεωπονικής Πολιτικού Μηχανικού και άλλων σχετικών κλάδων μπορούν γρήγορα να μάθουν πώς να χτίζουν ισχυρές συνεργασίες.

        Η προσαρμογή των πόλεων για τη διαχείριση τόσο των ακραίων ροών νερού όσο και της ξηρασίας στον ίδιο χώρο αποτελεί πρόκληση. Αυτές οι κλιματικές ακρότητες δεν μπορούν να σχεδιαστούν ξεχωριστά, αλλά πρέπει να προγραμματιστούν μαζί για να καταστούν δυνατή η συνέργεια. Η διατομεακή συνεργασία στα πρώιμα στάδια σχεδιασμού θα αυξήσει τις πιθανότητες προσαρμογής των πόλεών μας στην κλιματική αλλαγή.

    Χρειάζεται αυξημένη ευαισθητοποίηση για τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής και τη σημασία του σχεδιασμού αστικών περιβαλλόντων ως δροσερών νησιών και όχι νησιών θερμότητας. Ξεκινώντας να εργάζεστε τοπικά, δημιουργώντας άνετα μικρά μικροκλίματα, μπορεί να εμπνεύσει μεγάλες αλλαγές σε κοινότητες και γειτονιές.

Διαφορετικά είδη δέντρων επηρεάζουν τη θερμική άνεση με διαφορετικούς τρόπους. Ποια δέντρα χρειαζόμαστε το καλοκαίρι και τον χειμώνα και ποια μπορούν να επιβιώσουν σε ένα μελλοντικό κλίμα; Φωτογραφία: ryasick

Αντιμετώπιση της Αστικής Ζέστης με δημιουργία Μικροκλίματων Ψύξης και Πράσινες -μπλέ Υποδομές

Κύρια σημεία:

• Ο σχεδιασμός μικροκλιμάτων ψύξης και η ενσωμάτωση μπλε και πράσινων χώρων είναι ζωτικής σημασίας για τον μετριασμό της αστικής θερμότητας.

• Μια ολιστική προοπτική τοπίου θα πρέπει να καθοδηγεί ολόκληρη τη διαδικασία αστικής ανάπτυξης για την αντιμετώπιση της κλιματικής προσαρμογής και της μείωσης της θερμότητας.

• Η αξιοποίηση φυτών ανεκτικής στη θερμότητα και την ξηρασία μαζί με διάφορες κοινότητες φυτών είναι απαραίτητη για την υπερθέρμανση του αστικού περιβάλλοντος.

• Η διαεπιστημονική συνεργασία είναι απαραίτητη για αποτελεσματικό πολεοδομικό σχεδιασμό και διαχείριση.

• Τα τοπικά πρωτοπόρα έργα μπορούν να χρησιμεύσουν ως εκπαιδευτικά εργαλεία και να εμπνεύσουν ευρύτερες αλλαγές.

Επισκόπηση: Καθώς οι πόλεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενες θερμοκρασίες λόγω της κλιματικής αλλαγής, κινδυνεύει η υγεία και η ευημερία των κατοίκων των πόλεων. Τα μικροκλίματα ψύξης-δροσιμού και οι πράσινες-μπλε υποδομές, όπως πάρκα, γκαζόν και υδάτινα σώματα, αποτελούν αποτελεσματικές στρατηγικές για την κλιματική προσαρμογή. Αυτές οι υποδομές δημιουργούν μικρές περιοχές όπου οι ατμοσφαιρικές συνθήκες είναι πιο δροσερές από τις γύρω περιοχές, ωφελώντας το αστικό περιβάλλον.

Μικροκλιματολογικοί Παράγοντες: Ο Robert Brown από το Πανεπιστήμιο A&M του Τέξας τονίζει τη σημασία του σχεδιασμού θερμικά άνετων μικροκλιμάτων. Βασικοί παράγοντες είναι η θερμοκρασία του αέρα, η υγρασία, η ταχύτητα του ανέμου, ηλιακή ακτινοβολία και η επιφανειακή θερμότητα (ακτινοβολία μακρών κυμάτων). Αποτελεσματικοί σχεδιασμοί μειώνουν την ηλιακή και την ακτινοβολία μακρών κυμάτων ενώ αυξάνουν τη ροή του ανέμου, που συχνά επιτυγχάνεται μέσω στρατηγικής τοποθέτησης δέντρων, κτιριακών προσανατολισμών

Εναλλακτικοί χλοοτάπητες , όπως τα λιβάδια, μπορούν να είναι πιο ανθεκτικά στη θερμότητα από τα παραδοσιακά. Πειραματικό γκαζόν χωρίς γρασίδι στην πανεπ/πολη SLU Ultuna, που αναπτύχθηκε από την ερευνητική ομάδα της Maria Ignatieva. Φωτογραφία: Maria Ignatieva

Επιπτώσεις της βλάστησης: Η βλάστηση παίζει κρίσιμο ρόλο στην ψύξη των αστικών περιοχών. Τα δέντρα παρέχουν σκιά, μειώνουν τις θερμοκρασίες ακτινοβολίας και η διαπνοή τους δροσίζει τον αέρα. Έρευνα δείχνει σημαντικά οφέλη για την υγεία, όπως μειωμένη θνησιμότητα που σχετίζεται με τη θερμότητα με αυξημένη κάλυψη κόμης δέντρων.

Ολοκληρωμένες Προσεγγίσεις Σχεδιασμού: Στη Σουηδία, η Johanna Deak Sjöman μελετά πώς διαφορετικά είδη δέντρων επηρεάζουν τα αστικά μικροκλίματα, αποδεικνύοντας ότι τα δέντρα μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τη θερμική άνεση. Το έργο της αναδεικνύει την ανάγκη για σχεδιασμό που να φιλοξενεί τόσο τις καλοκαιρινές όσο και τις χειμερινές συνθήκες, καθώς και την ξηρασία και τις πλημμύρες.

Αστικό λιβάδι με αυτοφυή λουλούδια: μαύρο σινάπι,  βίκος. Φωτογραφία: Elvira Werkman.

Τοπία ανθεκτικά στην ξηρασία: Η έρευνα της Μαρίας Ιγνατίεβα στην Αυστραλία εστιάζει στη δημιουργία  αστικών τοπίων ανθεκτικής βιοποικιλότητας και ανθεκτικών στην ξηρασία. Αυτό περιλαμβάνει τη μετατροπή των χλοοτάπητων σε λιβάδια, που απαιτούν λιγότερη συντήρηση και άρδευση, και την επιλογή αυτόχθων, ανθεκτικών στη θερμότητα ειδών φυτών.

Διεπιστημονική Συνεργασία: 

Η Maria Ignatieva πιστεύει ότι αποτελεσματική προσαρμογή στο αστικό κλίμα απαιτεί συνεργασία σε διάφορους τομείς και κλάδους με εμπλοκή κυρίως των υπευθύνων διαχείρισης Πρασίνου . Η έγκαιρη ενσωμάτωση του τοπίου στην αστική ανάπτυξη μπορεί να οδηγήσει σε πιο βιώσιμες και αξιοβίωτες πόλεις. Οι εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες και τα έργα επίδειξης είναι ζωτικής σημασίας για την ανάδειξη επιτυχημένων στρατηγικών και την ενθάρρυνση της ευρείας υιοθεσίας.

Τον Αύγουστο του 2023, το Ιράν κήρυξε διήμερη αργία, αφού η μετεωρολογική υπηρεσία προέβλεψε θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου σε πολλές πόλεις και κυμάνθηκαν γύρω στους 50 βαθμούς Κελσίου στα νοτιοδυτικά. Φωτογραφία: Bornami

Συμπέρασμα: Το αστικό περιβάλλον πρέπει να μεταβεί από νησιά θερμότητας σε νησιά δροσισμού για να προστατεύσει τη δημόσια υγεία εν μέσω αυξανόμενων θερμοκρασιών. Αυτό περιλαμβάνει τον σχεδιασμό μικρών, άνετων μικροκλιμάτων που μπορούν να εμπνεύσουν ευρύτερες αστικές αλλαγές, ωφελώντας τελικά τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς. Η αυξημένη ευαισθητοποίηση και ο προορατικός σχεδιασμός είναι κλειδιά για την επίτευξη αυτών των στόχων.

Πρωτότυπο άρθρο: https://urbanscapes.slu.se

Απόδοση στα Ελληνικά :Κωνσταντίνος Τάτσης