Πέμπτη 1 Μαΐου 2014

Για ποιά πόλη και για ποιό δικαίωμα σε αυτήν;


Έξω οι δρόμοι αναπνέουν διψασμένοι, ανοιχτοί

αρχιτεκτονική τού Hundertwasser
Γράφει: Θάνος Ανδρίτσος - ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ - 30/04/2014
«Η πόλη που έχεις εσύ δεν είναι αυτή που έχουν οι άλλοι… Ζούμε σε διαφορετικές πόλεις, που είναι  κατασκευασμένες με υλικά τις καταχρήσεις εξουσίας και το φόβο, τη διαφθορά και τη διαρκή απειλή της ζούγκλας που, κρυμμένη στα πρόσωπα του συστήματος, ξεπροβάλλει κάθε τόσο για να μας υπενθυμίζει ότι είμαστε εύθραυστοι, ότι είμαστε μόνοι, ότι μια μέρα θα γίνουμε λίπασμα για τα ραδίκια. Ή ότι μια μέρα όλα πρέπει να παιχτούν κορόνα-γράμματα, στυλ γουέστερν, ή να κριθούν σε μια μονομαχία στην κεντρική λεωφόρο: ΑΥΤΟΙ Ή ΕΜΕΙΣ…» Πάκο Ιγκνάσιο Τάιμπο ΙΙ, «Στην ίδια πόλη υπό βροχή»
Μια μονομαχία στην κεντρική λεωφόρο. Ή ίσως μια μονομαχία στην κεντρική πλατεία. Σαν αυτές που δίνουμε κατά καιρούς; Ίσως μεγαλύτερη. Αυτοί ή Εμείς. Εμείς ενάντια σε Αυτούς.
Να μια πρόταση για την κεντρική μας λεωφόρο. Να μια πρόταση για τις πλατείες μας. Δεν ξέρουμε αν θα υλοποιηθεί, υπάρχουν άλλωστε πολλές προτάσεις για τις λεωφόρους, τις πλατείες, τις πόλεις και τις γειτονιές μας. Είδαμε πρόσφατα μια: σε μεγάλες οθόνες, χαρούμενες πολύχρωμες φιγούρες, κρατώντας σακούλες με ψώνια, να περπατάνε στο όμορφο πλακόστρωτο δίπλα στα μεγάλα νεοκλασικά κτίρια και τα ανθισμένα δέντρα, ενώ ρυάκια με νερό τούς ακολουθούσαν από κοντά.
Φαίνεται πώς όλοι νοιάζονται για την πόλη μας. Πρωτοσέλιδα έγραψαν για τις μεγάλες ευκαιρίες, για «ανάσες» στα δοκιμασμένα αστικά κέντρα. Διάσημοι αρχιτέκτονες έδωσαν διαλέξεις σε χλιδάτα μέγαρα, εκπληκτικά φωτορεαλιστικά σχέδια κολλήθηκαν σε ιλουστρασιόν πινακίδες, επίγειοι παράδεισοι με λίμνες, καζίνα, ξενοδοχεία και γήπεδα ήρθαν, για να απογειώσουν την ελληνική γη που βαλτώνει «αναξιοποίητη»
Τραπεζίτες και σεΐχηδες προετοιμάζουν, καπνίζοντας πούρα σε κτίρια από γυαλί, ουρανοξύστες και τουριστικά θέρετρα. Όλα αυτά μπορούν να γίνουν πραγματικότητα, αρκεί να φύγουν από μπροστά μας οι περιττοί, οι απόβλητοι, οι φτωχοί, οι μετανάστες, οι διαδηλωτές, οι ταραξίες. Οι παράνομοι.
elliniko4
Και πάλι εμείς και αυτοί. Η πόλη μας και η πόλη τους. Γιατί η δικιά μας πόλη είναι άλλη. Και πονάει, όπως πονάνε οι κάτοικοί της. Και πεθαίνει στη φτώχεια, και αυτοκτονεί από απόγνωση, και κρυώνει χωρίς στέγη, και μένει στις γραμμές του ΟΑΕΔ, όπως οι κάτοικοί της. Είναι μια πόλη πραγματική, όχι τρισδιάστατη αποτύπωση. Και είναι μια πόλη που σκοτεινιάζει. Όπως τα σπίτια χωρίς ρεύμα. Όπως οι παρατημένοι δημόσιοι χώροι, οι εγκαταλειμμένες παιδικές χαρές, οι διαλυμένες δημόσιες υπηρεσίες με τους απολυμένους εργαζόμενους. Μια πόλη, με άνδρες, γυναίκες και παιδιά, με δήμους και γειτονιές, καταδικασμένους σε μια θηλιά που όλο στενεύει, ένα χρέος που δεν δημιούργησαν. Που είναι όλοι για πούλημα ή για σφαγή.
Έχει κι αυτή η πόλη τις χαρές της, μέσα στην καταχνιά. Στο παιχνίδι των άτακτων μαθητών, στη συνάντηση, στο δρόμο, στην αλληλεγγύη, στην ανεκτικότητα, στην απόφαση να μη το βάλεις κάτω. Στη γιορτή και την περιπλάνηση. Στον αγώνα, τη σφιγμένη γροθιά. Στις πλατείες, στη μουσική, στην ποίηση, στη φιλία και τον έρωτα. Και σε αυτήν την πόλη, άλλοι είναι οι απόβλητοι και οι περιττοί. Είναι αυτοί που της κόβουν την ανάσα και της κλέβουν τη ζωή, αυτοί που την πουλάνε και την αγοράζουν κάθε μέρα, οι ισχυροί, οι κυβερνήτες, οι κατακτητές της με τα κλομπ και τις στολές σε κάθε γωνία, οι ξυρισμένοι με τις μαύρες μπλούζες, αλλά και οι αξύριστοι με τα κυριλέ κουστούμια.
Ένας μάλιστα από τους ισχυρούς τής μεγαλύτερης πόλης προέρχεται από μια παράταξη με το όνομα «Δικαίωμα στην Πόλη». Τον συμβούλεψαν πριν λίγα χρόνια να χρησιμοποιήσει αυτό το σλόγκαν. Ίσως να ήξεραν και το βιβλίο από το οποίο προερχόταν, αλλά σίγουρα δεν αναφέρονταν σε αυτό. Αν διάβαζαν το έργο του Ανρί Λεφέβρ, απ’ τον οποίο έκλεβαν το σύνθημα, θα έπεφταν πάνω σε φράσεις όπως αυτήν:
«Το δικαίωμα στην πόλη εκδηλώνεται ως υπέρτατη μορφή των δικαιωμάτων: δικαίωμα στην ελευθερία, στην εξατομίκευση μέσα στην κοινωνικοποίηση, στην κατοικία και το κατοικείν. Το δικαίωμα στο έργο (στη συμμετοχική δραστηριότητα) και το δικαίωμα στην προσοικείωση  (εντελώς διαφορετικό από το δικαίωμα στην ιδιοκτησία) εξυπονοούνται μέσα στο δικαίωμα στην πόλη».  (Ανρί Λεφέβρ, «Δικαίωμα στην Πόλη»)
Ξέρουν τίποτα από αυτό το δικαίωμα οι μνημονιακοί βρικόλακες που διοικούν τη χώρα και τις πόλεις μας; Όχι βέβαια, απλώς κλέβουν ένα τσιτάτο για να προσποιηθούν τους προοδευτικούς. Ίσως πάλι να έχει δίκιο και ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ όταν ξανασκέφτεται για το Δικαίωμα στην Πόλη, πιθανώς έχοντας στο μυαλό του άρπαγες του συνθήματος σαν τον κ. Καμίνη.
Έχει κι αυτή η πόλη τις χαρές της, μέσα στην καταχνιά. Στο παιχνίδι των άτακτων μαθητών, στη συνάντηση, στο δρόμο, στην αλληλεγγύη, στην ανεκτικότητα, στην απόφαση να μη το βάλεις κάτω.
«Το δικαίωμα στην πόλη είναι ένα κενό σημαίνον. Όλα εξαρτώνται από το ποιος θα του προσδώσει ένα νόημα. Οι επενδυτές και οι υπερεργολάβοι μπορούν να το διεκδικήσουν, και έχουν κάθε δικαίωμα να το κάνουν. Το ίδιο όμως ισχύει και για τους άστεγους και τους χωρίς χαρτιά. Αναπόφευκτα θα βρεθούμε αντιμέτωποι με το ερώτημα τίνος τα δικαιώματα αναγνωρίζονται, ενώ παράλληλα καθίσταται σαφές ότι, όπως το έθεσε ο Μαρξ στο Κεφάλαιο, “μεταξύ ίσων δικαιωμάτων κριτής είναι η δύναμη”». (Ντέιβιντ Χάρβεϊ, «Εξεγερμένες Πόλεις»)
Έτσι είναι. Αυτοί ή Εμείς που λέγαμε και στην αρχή. Διεκδικούμε κι εμείς το δικαίωμά μας στην πόλη, το διεκδικούν και αυτοί. Αυτοί το κατανοούν σαν το δικαίωμα να κερδίσουν, να βγάλουν χρήμα – όπως κάνουν με όλα τα άλλα – να διευρύνουν την εξουσία τους, να φιμώσουν κάθε διαφορετική φωνή, να τελειώνουν με κάθε ανορθογραφία ελεύθερης σκέψης και αντίστασης. Εμείς, ίσως, να το κατανοούμε λίγο διαφορετικά, όπως μάλλον και ο εμπνευστής του όρου:
«Το δικαίωμα στην πόλη δεν μπορεί να νοηθεί ως απλό δικαίωμα επίσκεψης ή επιστροφής στις παραδοσιακές πόλεις. Δεν μπορεί να διατυπωθεί, παρά μόνο ως δικαίωμα στην αστική ζωή, μετασχηματισμένη, ανανεωμένη». (Ανρί Λεφέβρ, «Δικαίωμα στην Πόλη»)
poli5
Σε αυτή τη γωνιά του διαδικτύου, μαζευτήκαμε άνθρωποι που μια τέτοια ζωή, μετασχηματισμένη, ονειρευόμαστε. Για μια άλλη, μετασχηματισμένη πόλη – και το δικαίωμα όλων σε αυτή- θα παλεύουμε και θα γράφουμε. Σε αυτή θα αφιερώνουμε τις αναρτήσεις μας. Για το δικαίωμα των δεκαπεντάχρονων αγοριών να πίνουν τη μπύρα τους χωρίς να τους σκοτώνουν οι μπάτσοι. Για το δικαίωμα στους πιτσιρικάδες να σουλατσάρουν στην πόλη χωρίς να τους οδηγούν στο θάνατο για ένα εισιτήριο. Για να μπορεί να κάνει το ποδήλατό του ανενόχλητος ο φίλος με το σκούρο δέρμα, χωρίς να τον εμποδίζουν οι εχθροί με τη σκούρα καρδιά. Για κάθε έναν και κάθε μια από εμάς που θέλει να αποφασίσει ο ίδιος για την εμφάνιση ή τη σεξουαλικότητά του. Για τον Παύλο. Για όλους εμάς που μας αξίζει να ζήσουμε μια διαφορετική ζωή, με αξιοπρέπεια.
Καλή μας αρχή λοιπόν. Έξω οι δρόμοι αναπνέουν διψασμένοι, ανοιχτοί.
* Ο Θάνος Ανδρίτσος είναι Αρχιτέκτονας Μηχανικός-Πολεοδόμος, υπ.Διδάκτορας Οικονομικής Γεωγραφίας. 
ΠΗΓΉ: .toperiodiko.gr
P

Δευτέρα 28 Απριλίου 2014

ΠΑΛΕΤΟΚΗΠΟΙ.....

Ενας πραγματικά όμορφα διαμορφωμένος χώρος, από παλέτες και όχι μόνο !!!

Παγκάκια... τραπεζάκι... deck.. ζαρντινιέρες.... πέργκολα από κορμούς... γκαζόν περιμετρικά... οι φοίνικες πίσω... ακόμα και λιμνούλα διακρίνουμε !!! Ολα αυτά σκεπασμένα ίσως με πολυκαρμπονικό ή plexi glass !!   





Ας δούμε και έναν όμορφο βραχόκηπο με παλέτες ζαρντινιέρες 










ΠΉΓΗ: apleskataskeues.blogspot.gr/


Πέμπτη 24 Απριλίου 2014

Οι δύο νέοι πίσω από το πρώτο Green Spot της Θεσσαλονίκης! Πηγή: www.lifo.gr

Γνωρίσαμε τον Δημήτρη Θεοδωράκο και τη Μαριάννα Συμεωνίδου που αποφάσισαν να βάψουν «πράσινη» την πόλη. 
Πηγή: www.lifo.gr

φωτογραφία: Γιώργος Πλανάκης / LIFO [φωτογραφίες: Γιώργος Πλανάκης / Ελένη Σαμαρά]  
Αν έχεις περάσει από την Παλαιών Πατρών Γερμανού θα το έχεις δει. Πιθανότατα να έχεις καθίσει να πάρεις και μία ανάσα πριν συνεχίσεις τη διαδρομή σου. Το πρώτο Green Spot της Θεσσαλονίκης, ένας μικρός φορητός κήπος στο κέντρο της, είναι γεγονός! «Τα green spots αποτελούν μικρούς φορητούς κήπους με πυκνή φύτευση, οι οποίοι τοποθετούνται στην άκρη του δρόμου καταλαμβάνοντας μια θέση ελεγχόμενης στάθμευσης. Η λογική στη οποία βασίζεται η ιδέα των green spots είναι ότι μετακινούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα σε διάφορα σημεία μέσα στην πόλη και αυτό δίνει ένα διαδραστικό και ουσιαστικό χαρακτήρα στην παρέμβαση. Ανάλογα με τη μετακίνηση ανανεώνεται και το φυτοτεχνικό υλικό με εποχιακά φυτά. Επιπλέον, η κατασκευή λειτουργεί και σαν στοιχείο αστικού εξοπλισμού καθώς χρησιμοποιείται και σαν κάθισμα επιτρέποντας στους περαστικούς να ξεκουραστούν. Στόχος αυτών των μικρών κινούμενων κήπων είναι αφενός να ενισχύσουν το αστικό πράσινο προσφέροντας μια όαση μέσα στην πόλη, αφετέρου στοχεύουν στο να μετατρέψουν το μονότονο αστικό τοπίο σε κάτι ξεχωριστό, ενθαρρύνοντας τον κόσμο να ανακαλύψει την περιοχή, προσφέροντας μια γεύση φύσης στους περαστικούς και ανακουφίζοντας τους από την άσφαλτο και το τσιμέντο. Τα green spots είναι η απάντηση στην απαίτηση των κατοίκων της Θεσσαλονίκης για περισσότερο πράσινο στους δρόμους και στοχεύουν να αποτελέσουν ένα αναγνωρίσιμο χαρακτηριστικό της περιοχής», αναφέρει ο Δημήτρης. 

φωτογραφία: Ελένη Σαμαρά / LIFO 
Μαζί με τη Μαριάννα μελέτησαν προσεκτικά την ιδέα του εξωτερικού και τη μετέφεραν στην δημοτική αρχή για να γίνει πράξη. «Στην ουσία το green spot αποτελεί υιοθέτηση καλής πρακτικής από το εξωτερικό, στην οποία βασιστήκαμε και προσαρμόσαμε στα δεδομένα της Θεσσαλονίκης. Η ιδέα είναι βασισμένη στο επιτυχημένο παράδειγμα των parkmobiles του Σαν Φρανσίσκο. Αποτελούν συνέχεια του, επίσης, επιτυχημένου πειράματος των parklets. Πρόκειται για μια ορθογώνια μεταλλική (χαλύβδινη) κατασκευή που παραπέμπει σε κοντέινερ, το σχήμα τους μιμείται τις διαστάσεις ενός αυτοκινήτου, έχει μήκος 4 μέτρα, πλάτος 1,5 μέτρο και ύψος 1 μέτρο. Στην μπροστινή πλευρά υπάρχει τοποθετημένο ένα ξύλινο παγκάκι μήκους 2,5 μέτρων. Η ιδέα του Green Spot εντάσσεται σε μια ευρύτερη καμπάνια υπό τον γενικό τίτλο «REACT NOW 4 THESS» σε συνεργασία με το περιοδικό «Επιλογές» και την Διεύθυνση Διαχείρισης Αστικού Περιβάλλοντος του δήμου Θεσσαλονίκης. Η πρεμιέρα αυτής της σημαντικής προσπάθειας γίνεται με την τοποθέτηση του πρώτου Green Spot στην Θεσσαλονίκη, μία ιδέα που υλοποιήθηκε με την πολύτιμη υποστήριξη της εταιρίας MED, η οποία χρηματοδότησε την κατασκευή του Green Spot, των φυτώριων Βασιλειάδη που παρείχαν το φυτικό υλικό και του γραφείου οπτικής επικοινωνίας, elmo+savvidis, από τη Γερμανία, το οποίο είναι υπεύθυνο για την οπτική ταυτότητα του project», καταλήγει ο νεαρός φοιτητής. «Οι πρώτες εντυπώσεις από τους περαστικούς αλλά και από τους περιοίκους είναι πολύ θετικές. Από την πρώτη στιγμή που τοποθετήθηκε υπήρξε έντονο ενδιαφέρον και περιέργεια από τον κόσμο για το τι ακριβώς είναι, ήδη ο κόσμος το έχει αγαπήσει και πολλοί είναι αυτοί που κάθονται και απολαμβάνουν το green spot. Έτσι, ελπίζουμε σύντομα πέρα από green spot να αποτελέσει και «hot spot» για τους περαστικούς», τονίζει η Μαριάννα και μου δείχνει φωτογραφίες από παλιότερες «πράσινες» δράσεις. «Γενικότερα θεωρούμε τους εαυτούς μας ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένους σε περιβαλλοντικά θέματα. Στο παρελθόν έχουμε λάβει μέρος εθελοντικά σε καθαρισμούς αλλά και σε αρκετές δράσεις σχετικές με το περιβάλλον, όπως το πολύ επιτυχημένο green party που διοργανώνει κάθε χρόνο ο δήμος Θεσσαλονίκης και έχει γίνει πλέον θεσμός. Αυτή την φορά θέλαμε, όμως, να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπάνω και σαν ενεργοί πολίτες μπήκαμε στην διαδικασία να προτείνουμε κάτι πιο συγκεκριμένο και εύκολα υλοποιήσιμο. Η υλοποίηση του green spot αποτελεί ένα επιτυχημένο παράδειγμα της συνεργασίας σε εθελοντικό επίπεδο που μπορεί να υπάρξει μεταξύ του δήμου και των πολιτών.  

 φωτογραφία: Ελένη Σαμαρά / LIFO 
Παράλληλα, πριν από δυο χρόνια περίπου υλοποιήσαμε το «The Re-Cycling project- Φυτεύοντας ποδήλατα» και σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για μία ιδέα από το εξωτερικό και συγκεκριμένα από το Τορόντο του Καναδά, το αντίστοιχο Good Bike Project. Η φιλοσοφία της ιδέας ήταν ότι παίρναμε παλιά ποδήλατα τα οποία ήταν μη λειτουργικά-χαλασμένα και δεν μπορούσαν να επιδιορθωθούν, τα βάφαμε σε έντονα χρώματα όπου κάθε χρώμα συμβόλιζε και κάτι διαφορετικό, τοποθετούσαμε μια γλάστρα με λουλούδια πάνω σε κάθε καλάθι ποδηλάτου και τα δέναμε σε διάφορα σημεία μέσα στην πόλη. Με αυτήν την εικαστική παρέμβαση θέλαμε να κάνουμε περισσότερο αισθητή την παρουσία του ποδηλάτου στην πόλη και να δώσουμε μια χαρούμενη και συνάμα πράσινη νότα στο γκρίζο της πόλης. Αυτή την περίοδο σχεδιάζουμε και κάποιες άλλες «πράσινες» παρεμβάσεις οι οποίες θα έχουν περισσότερο εφήμερο χαρακτήρα και θα στοχεύουν στην αισθητική βελτίωση της πόλης καθώς και στην τόνωση της περιβαλλοντικής συνείδησης. Επίσης, είμαστε στην αναζήτηση νέων χορηγών ώστε να εγκαινιάσουμε και νέα green spots σε νέα σημεία». Στην πρωτοβουλία αναφέρθηκε και ο Αντιδήμαρχος Ποιότητας Ζωής του Δήμου Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Ζέρβας, ο οποίος είπε αμέσως το «ναι» στην ιδέα του Δημήτρη και της Μαριάννας.   

φωτογραφία: Ελένη Σαμαρά / LIFO 
«Η γενική έλλειψη χώρων πρασίνου αλλά και το αρνητικό φορτίο των σταθμευμένων στους δρόμους αυτοκινήτων, καθιστούν τη Θεσσαλονίκη ιδανική για την τοποθέτηση green spots. Αυτός ήταν και ο λόγος που είπαμε «ναι» στην ιδέα του Δημήτρη και της Μαριάννας. Πριν 3,5 χρόνια το μότο μας ήταν «μόνο μαζί μπορούμε να αλλάξουμε την πόλη προς το καλύτερο» και το εννοούσαμε. Νομίζω ότι το παράδειγμα τους είναι μια κατάκτηση της επιλογής που ακολουθήσαμε τα τελευταία χρόνια: ανοιχτές αντένες στην κοινωνία, διαρκής επικοινωνία με τους πολίτες, πρόθυμοι να βοηθήσουμε στην υλοποίηση έξυπνων ιδεών. Δεχόμαστε προτάσεις από ανθρώπους που ταξιδεύουν, που σερφάρουν στο διαδίκτυο και βλέπουν ωραία πράγματα που γίνονται σε άλλες πόλεις αλλά και πως θα μπορούσαν να τα μεταφέρουν στη Θεσσαλονίκη, ώστε να κάνουν κάποιες άμεσες και φθηνές παρεμβάσεις στο αστικό τοπίο. Ένας μεγάλος αριθμός πολιτών ανταποκρίνεται, το εθελοντικό κίνημα μεγάλωσε, νέα παιδιά αλλά και πολίτες με νέες ιδέες έρχονται κοντά μας και βοηθούν σε δράσεις που βελτιώνουν το αστικό περιβάλλον. Όλο και πιο συχνά, οι ενεργοί πολίτες προτείνουν αλλά και πολίτες με αυξημένη κοινωνική ευαισθησία βοηθούν στη χρηματοδότηση παρεμβάσεων, χάρη στις οποίες μια γειτονιά μπορεί να αλλάξει άμεσα, έτσι ώστε να δώσει μια ευχάριστη νότα και ένα χαμόγελο τόσο στον κόσμο που ζει εκεί όσο και στους περαστικούς.   Logo: elmo+savvidis Πιο έμπειροι και πιο συνειδητοποιημένοι πια, συνεχίζουμε προγράμματα που λόγω έλλειψης πόρων αλλά και της γραφειοκρατίας δεν πρόλαβαν να υλοποιηθούν. Επίσης, έχουμε μπροστά μας την πρόκληση της απορρόφησης πόρων από ευρωπαϊκά προγράμματα. Φυτεμένα δώματα, κήποι βροχής, βιοκλιματικές αναπλάσεις αλλά και δενδροφυτεύσεις, πεζοδρομήσεις, λαμπτήρες φωτισμού χαμηλής κατανάλωσης είναι πλέον μέσα στο πράσινο «μενού» μας. Συνεχίζουμε, επίσης, τη συνεργασία μας με οργανωμένους φορείς κι επιμελητήρια, με εθελοντικές ομάδες της πόλης, για τη μεταφορά καλών πρακτικών από πόλεις του εξωτερικού, για τη δημιουργία καινοτόμων κι εξωστρεφών λύσεων. Ο αγώνας για την αλλαγή νοοτροπίας της κοινωνίας αλλά και για την καθιέρωση «πράσινων» παρεμβάσεων είναι πλέον ο καθημερινός αγώνας όλων μας». Πηγή: www.lifo.gr