ΔΕΝΤΡΑ, ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΚΑΙ CO2:

 ΔΕΝΤΡΑ, ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΚΑΙ CO2: 

Η ΦΥΤΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ ΕΙΝΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΡΚΕΤΗ

26 Ιανουαρίου 2026

 

Η ύπαρξη η διαχείριση και φύτευση νέων δέντρων είναι σήμερα ένα από τα πιο προκλητικά και αποτελεσματικά μέσα στην περιβαλλοντική και κλιματική πολιτική. Τα δέντρα διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στην παροχή πολλαπλών οικοσυστημικών υπηρεσιών: δέσμευση άνθρακα, άμβλυνση των νησιών θερμότητας, υδρολογική ρύθμιση, βελτίωση της ποιότητας του αέρα, υποστήριξη της βιοποικιλότητας και οφέλη για την ανθρώπινη υγεία και ευημερία. Ωστόσο, εάν στόχος είναι η μείωση του ατμοσφαιρικού CO2, τα δεδομένα δείχνουν σαφώς ότι η φύτευση  από μόνη της δεν μπορεί να αντισταθμίσει τα υψηλά επίπεδα εκπομπών, ειδικά εκείνα που σχετίζονται με την ιδιωτική κινητικότητα.

 

Πόσο απορροφά ένα δέντρο;

Η απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα από ένα δέντρο ποικίλλει ΑΡΚΕΤΑ ανάλογα με το είδος, την ηλικία, το μέγεθος, το κλιματικό πλαίσιο και την κατάσταση της υγείας. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε δύο ευρέως χρησιμοποιούμενες τιμές αναφοράς:

• συνετή εκτίμηση περίπου 10 kg CO2 ανά δέντρο ετησίως, τυπική των νεαρών δέντρων ή μεσαίου μεγέθους

• υψηλότερη εκτίμηση για ώριμα δέντρα, άνω των 22 kg CO2/έτος.

Μεταφρασμένες σε καθημερινές τιμές, αυτές οι τάξεις μεγέθους αντιστοιχούν σε περίπου 30-60 g CO2 ανά ημέρα ανά δέντρο, με πολύ μεγάλη πραγματική μεταβλητότητα.

Αυτοί οι αριθμοί επιβεβαιώνουν τη σημασία των δέντρων ως φρεάτια άνθρακα, αλλά βοηθούν επίσης στην αλλαγή μεγέθους μη ρεαλιστικών προσδοκιών.

 

Πόσο παράγει ένα αυτοκίνητο;

Οι εκπομπές ενός αυτοκινήτου εξαρτώνται από την τεχνολογία, τα καύσιμα και τις συνθήκες οδήγησης. Για λόγους σύγκρισης, ο φάκελος χρησιμοποιεί μια προσεκτική μέση τιμή περίπου 180 g CO2 ανά χιλιόμετρο για ένα αυτοκίνητο εσωτερικής καύσης.

Υπάρχουν περίπου 41,3 εκατομμύρια αυτοκίνητα στην Ιταλία, καθένα από τα οποία ταξιδεύει κατά μέσο όρο περίπου 10.000–10.300 χλμ ετησίως, ισοδυναμεί με 27–28 χλμ την ημέρα.

Αυτό σημαίνει ότι ένα μόνο αυτοκίνητο εκπέμπει κατά μέσο όρο περίπου 4,8-5 kg CO2 την ημέρα (27 km × 180 g/km), δηλαδή (και δυστυχώς) 100 φορές περισσότερο από το CO2 που απορροφάται από ένα δέντρο καθημερινά.

 

Σύγκριση δέντρων & αυτοκινήτων

Χρήση μέσων και προληπτικών τιμών:

• 1 αυτοκίνητο • 5.000 g CO2/ημέρα

• 1 δέντρο • 30–60 g CO2/ημέρα

Σημαίνει ότι δεκάδες ώριμα δέντρα θα χρειαστούν για να αντισταθμιστούν οι καθημερινές εκπομπές ενός και μόνο αυτοκινήτου. Ακόμα και αν σκεφτούμε την τεράστια εθνική δασική κληρονομιά της Ιταλίας (εκτιμάται σε περίπου 12 δισεκατομμύρια δέντρα, σχεδόν όλα εκτός αστικών πλαισίων), η σύγκριση υπογραμμίζει ένα κρίσιμο σημείο: η βιολογική αποζημίωση δεν μπορεί, μόνη της, να αντικαταστήσει τη μείωση των εκπομπών στην πηγή.

 

Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη βιωσιμότητα

Το παραπάνω συμπέρασμα  δεν σημαίνει ότι η φύτευση δέντρων είναι άχρηστη, το αντίθετο. Η αστική και περιαστική δασοκομία είναι απαραίτητη για:

• αύξηση της κλιματικής ανθεκτικότητας των πόλεων

• βελτίωση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής,

• παροχή υπηρεσιών οικοσυστήματος που ξεπερνούν κατά πολύ την κατάσχεση CO2.

Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν σαφώς ότι χωρίς διαρθρωτική μείωση των εκπομπών, ιδιαίτερα μέσω της μείωσης της χρήσης ιδιωτικών αυτοκινήτων, η κλιματική επίδραση των δεντρων , ακόμη και μαζική, παραμένει περιορισμένη.

Η φύτευση δέντρων και η μείωση της χρήσης των αυτοκινήτων δεν είναι εναλλακτικές, αλλά συμπληρωματικές στρατηγικές. Η πρώτη βελτιώνει την ποιότητα του περιβάλλοντος και ενισχύει την προσαρμογή· η δεύτερη ενεργεί άμεσα στην κύρια αιτία του προβλήματος, τη μείωση των εκπομπών. Ένα αξιόπιστο παγκόσμιο σχέδιο βιωσιμότητας πρέπει συνεπώς να διατηρεί και τις δύο διαστάσεις μαζί: αύξηση των φρεατίων άνθρακα και, πάνω απ' όλα, μείωση των εκπομπών (εκτός από τα αυτοκίνητα, η αποδοτικότητα των κτιρίων θα συνέβαλε σημαντικά). Στοχεύοντας μόνο στα δέντρα κινδυνεύει να δημιουργήσει μια ψευδαίσθηση μιας λύσης· η δράση επίσης στην κινητικότητα επιτρέπει, αντίθετα, να επιτύχουμε απτά και μετρήσιμα κλιματικά αποτελέσματα.

Άρθρο του Φ Φερρινι 

Καθηγητή Δεντροκομίας του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας