Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου 2022

Τα δέντρα της πόλης θύματα του χιονιά ή μηπως όχι?


     Η κλιματική αλλαγή φέρνει μαζί της ακραία καιρικά φαινόμενα τα οποία δεν είναι ότι δεν υπήρχαν αλλά διαφέρουν πια σε ένταση, σε συχνότητα και σε τόπους που εκδηλώνονται. Αυτή η συνθήκη από μόνη της απαιτεί να ανοίξει ο διάλογος και η επαναξιολόγηση του τρόπου διαχείρισης του αστικού πρασίνου, στη νέα κατάσταση που βιώνουμε. Αυτή η απλή αναγκαιότητα κάποιου σχεδιασμού, για το πεδίο της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης βρίσκεται στη σφαίρα σχεδόν του αδύνατου.

 

    Η «Ελπίδα» άφησε πίσω της πολλές απώλειες σε δέντρα αλλά και ζημιές από πτώσεις δένδρων πάνω σε αυτοκίνητα, κολώνες και εναέρια δίκτυα ηλεκτροφωτισμού, καθώς και σε παρακείμενες κατοικίες. Το αστικό πράσινο χρήζει φροντίδας και συντήρησης για να μπορείς να το διατηρείς υγιές και ασφαλές κι αυτά για τους Δήμους, από ό,τι φαίνεται, δεν αποτελούν προτεραιότητα. Προϋπολογισμοί δεν υπάρχουν για πράσινο (εκτός από έργα βιτρίνας) και ταυτόχρονα αποψιλώνονται οι υπηρεσίες. Την τελευταία δεκαετία, το προσωπικό των υπηρεσιών πρασίνου, κυρίως το εργατικό αλλά και το επιστημονικό, συνταξιοδοτείται χωρίς να αναπληρώνονται τα κενά. Μέγα λάθος που αποδείχτηκε περίτρανα, και όχι πρώτη φορά, και σε αυτή την κακοκαιρία. Οι ιδιωτικές εταιρείες - εργολάβοι που αναλαμβάνουν π.χ. κλαδέματα δένδρων, δεν μπορούν να ανταποκριθούν εγκαίρως και βεβαίως πρώτιστο μέλημά τους είναι το μεγαλύτερο δυνατό κέρδος με το μικρότερο δυνατό λειτουργικό κόστος, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ασφάλεια των εργαζομένων τους και για την ποιοτική εργασία. Όλοι και όλες διαπιστώσαμε εξάλλου πόσο λαμπρά έκανε τη δουλειά της η ακριβοπληρωμένη ιδιωτική πρωτοβουλία (βλ. Αττική Οδός).

        Λόγω της έλλειψης πόρων δεν μπορεί να συντηρηθεί το πράσινο ικανοποιητικά και να κλαδευτούν τα δέντρα της πόλης ανάλογα με το είδος τους και όπως πρέπει. Δέντρα ακλάδευτα ή κακοκλαδεμένα έσπασαν υπό το βάρος του χιονιού.

    Ο κακός ή και ανύπαρκτος σχεδιασμός που υπήρξε κάποτε όταν φυτεύονταν δέντρα ακατάλληλα για πεζοδρόμια και πόλεις αφού το μόνο κριτήριο ήταν, και σε ορισμένες περιπτώσεις ισχύει ακόμα και σήμερα, η αισθητική των αιρετών. Πραγματοποιούνταν φυτεύσεις χωρίς να λαμβάνονται υπόψη η φυσιολογία του δένδρου και ο χώρος που απαιτείται για να αναπτυχθεί σωστά, με ασφάλεια και με τις λιγότερες δυνατές επεμβάσεις. Επιπλέον λόγω της έλλειψης κοινόχρηστων χώρων πρασίνου, διατηρούνται δέντρα που δεν αναλογούν στον χώρο που βρίσκονται, προκειμένου να διατηρηθεί λίγο πράσινο. Οι περισσότεροι δήμαρχοι όμως βλέπουν το πράσινο ως έργο βιτρίνας και δεν ασχολούνται τι θα συμβεί μετά τη θητεία τους. Όχι βεβαίως ότι δεν υπάρχουν εξαιρέσεις, αλλά είναι ελάχιστες.

Σήμερα καλούνται οι Υπηρεσίες να διαχειριστούν δένδρα που φυτεύτηκαν σε λάθος σημείο (πολύ μικρά πεζοδρόμια, κάτω από καλώδια ηλεκτροφωτισμού, δίπλα σε κολώνες, σε επαφή με μάντρες σπιτιών κ.λπ.), δένδρα που από τη φυσιολογία τους δεν είναι επιδεκτικά σε περιορισμό της κόμης τους (π.χ. πεύκα), δένδρα με έντονες κλίσεις λόγω έλλειψης στήριξης στα πρώτα στάδια της ανάπτυξής τους, οπότε μοιραία από το βάρος του χιονιού μπορεί να δώσουν σπασίματα ή και πτώσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

    Στην Ελλάδα ο τομέας δενδροκομία στην πράξη, με διαύλους επικοινωνίας με τις υπηρεσίες πρασίνου των Δήμων και των Περιφερειών, δεν υπάρχει. Δεν υπάρχουν εξειδικευμένοι γνώστες του σωστού κλαδέματος, ανάλογα το δέντρο και τη χρήση, ούτε πιστοποιημένοι εκτιμητές επικινδυνότητας. Ούτε καμιά μέριμνα των αρμόδιων υπουργείων για επιμορφώσεις προσωπικού και αιρετών γύρω από ζητήματα πόλης, φυτικού κεφαλαίου, κλιματικής αλλαγής.

    Ακόμα και η έλλειψη συντονισμού των υπηρεσιών στο ελληνικό δημόσιο βάζει και εδώ το χεράκι της, διότι όταν εκτελούνται έργα, ΕΥΔΑΠ, ΔΕΗ, ΟΤΕ κοντά σε δέντρα, ποτέ δεν προηγείται ενημέρωση στους Δήμους ώστε να έχουν οι αρμόδιες υπηρεσίες εικόνα σε ποια δέντρα έχουν γίνει ζημιές λόγω των έργων ή έχουν κοπεί ρίζες κοκ. Τέτοια δέντρα κάποια στιγμή σε μια έκτακτη συνθήκη, όπως πολύ χιόνι, καταρρέουν.

    Έχουν γραφτεί πολλά για τη συμβολή του πρασίνου και κυρίως των μεγάλων δένδρων στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων των πόλεων, στη βελτίωση της ψυχοσωματικής τους υγείας, στη βελτίωση του μικροκλίματος μιας περιοχής. Είναι ανάγκη να διεκδικήσουμε τη δημιουργία νέων χώρων πρασίνου σε κάθε γειτονιά. Δεν πρέπει να δαιμονοποιήσουμε τα μεγάλα δένδρα, αλλά αντιθέτως να δημιουργήσουμε τους χώρους και τις συνθήκες εκείνες στις οποίες θα μπορούν να αναπτύσσονται χωρίς προβλήματα.

    Θα έπρεπε να επανασχεδιάσουμε τις πόλεις μας με διεπιστημονική συνεργασία και συνεργασία των κατοίκων και να δοθούν οι πόροι για την εφαρμογή των σχεδίων που θα προκύψουν. Η όποια δαπάνη για την ενίσχυση του πρασίνου είναι ανταποδοτική και αποτελεί τη σημαντικότερη επένδυση που καλούνται Δήμοι, περιφέρειες και κράτος να κάνουν άμεσα.

Αλλιώς... να είμαστε καλά στην επόμενη «Ελπίδα» να μετράμε καταστροφές.


πηγη:https://www.epohi.gr


Δευτέρα 3 Ιανουαρίου 2022

5 βασικές λειτουργίες των κατσαρίδων στο περιβάλλον

 

Τι γνωρίζουμε για το περιβάλλον;


5 βασικές λειτουργίες των κατσαρίδων στο περιβάλλον



Το μίσος για τις κατσαρίδες, έχει κάνει τους ανθρώπους να εύχονται τον θάνατο τους, σε σημείο που όλα τα είδη των κατσαρίδων έχουν εξαφανιστεί από προσώπου γης.                                                                                                                

  Τι γίνεται όμως μετά από την απώλεια τους;            

Πως συμβάλουν οι κατσαρίδες στο οικοσύστημα;                                                                                                         

     Αν πρέπει να ονομάσουμε ποιο είναι το έντομο που όλοι περιφρονούν, δεν θα είναι άλλο από τις κατσαρίδες........ Όλοι τις μισούν και η παρουσία τους κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν τουλάχιστον άβολα. Μερικές φορές στέλνουμε επαγγελματίες εντομοκτονίας για να τις εξολοθρεύσουμε ή  μεγάλο αριθμό από αυτές.                        

    Αυτές οι ερωτήσεις είναι απαραίτητες γιατί οι κατσαρίδες δεν πρέπει να υπάρχουν στα σπίτια μας. Ωστόσο, μερικές φορές αναρωτιέται κανείς ποιο είναι το αποτέλεσμα της θανάτωσης αμέτρητων κατσαρίδων την ημέρα καθώς βελτιώνονται οι μέθοδοι ελέγχου τους.    Τι θα συμβεί μετά τον αφανισμό τους;

                                                                                                                                                         Τι ρόλο έχουν οι κατσαρίδες στο οικοσύστημα και πώς θα επηρεαστούν αν εξαφανιστούν;                                                                                                                  

1. Τροφή για σφήκες.

                                                                                                  

 Τα αυγά της κατσαρίδας είναι η μόνη πηγή τροφής για τις παρασιτοειδείς σφήκες και εξαρτώνται πλήρως από αυτές για την επιβίωση τους. Εάν από κάποια ατυχία, οι κατσαρίδες εξαφανιστούν, τότε οι παρασιτοειδείς σφήκες δεν θα επιβιώσουν και σίγουρα θα εξαφανιστούν και αυτές.                                                                                                                                   

 2. Τροφή για πτηνά και θηλαστικά.                                                                     

     Υπάρχουν περίπου 4.500 είδη κατσαρίδων σε αυτόν τον κόσμο και εκτός από τις σφήκες, οι κατσαρίδες είναι μια σημαντική πηγή τροφής για διάφορα άλλα έμβια όντα, ακόμη και οι άνθρωποι είναι γνωστό ότι τρώνε κατσαρίδες σε ορισμένους πολιτισμούς. Πολλά πουλιά τρώνε κατσαρίδες. Στην πραγματικότητα, οι κατσαρίδες αποτελούν περισσότερο από το 50% της διατροφής του κόκκινου δρυοκολάπτη. Είναι είδος υπό εξαφάνιση και αυτό το γεγονός ρίχνει φως στη σημασία των κατσαρίδων στην τροφική αλυσίδα.         

     Επιπλέον, ερπετά όπως η σαύρα της ερήμου και μικρά εντομοφάγα θηλαστικά όπως οι αρουραίοι και τα ποντίκια τρέφονται επίσης με κατσαρίδες. Αν και, σε αντίθεση με τις παρασιτοειδείς σφήκες, δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τις κατσαρίδες για να επιβιώσουν, εάν οι κατσαρίδες εξαλειφθούν από τον πλανήτη Γη, αναμφίβολα θα υπάρξει μείωση του πληθυσμού αυτών των ειδών.                                                                                                

 

3. Τροφή για μεγαλύτερα ζώα.

                                                                                       

 Αν και όχι άμεσα, οι κατσαρίδες αποτελούν μέρος της τροφικής αλυσίδας πολλών μεγαλύτερων ζώων όπως οι γάτες (τόσο άγριες όσο και οικόσιτες), τα κογιότ, οι λύκοι, τα ερπετά, οι αετοί και άλλα πουλιά. Αυτά τα ζώα και τα πουλιά θηρεύουν αρουραίους και ποντίκια και εάν ο πληθυσμός τους επηρεαστεί από έλλειψη κατσαρίδων, θα επηρεάσει έμμεσα τον πληθυσμό αυτών των ζώων και τελικά όλη την άγρια ζωή. Οι αρουραίοι και τα ποντίκια που πεθαίνουν δεν είναι ενοχλητικό για τους περισσότερους ανθρώπους, αλλά ένας κόσμος χωρίς γάτες και πουλιά δεν θα είναι ένα ευχάριστο μέρος.                                                                                                                         

 4. Ανακύκλωση θρεπτικών συστατικών.

                                                                    

      Εκτός από πηγή τροφής για άλλα έμβια όντα, οι κατσαρίδες έχουν πιο σημαντικό ρόλο στο οικοσύστημα. Οι κατσαρίδες του δάσους είναι ειδικοί στην κατανάλωση απορριμμάτων φύλλων και άλλων φυτικών υλικών. Τα μικρόβια στη μήτρα τους, τους βοηθούν να διασπάσουν τη φυτική ύλη που είναι υποβαθμισμένη και δύσπεπτη για άλλα πλάσματα. Μετά την αποσύνθεση της οργανικής ύλης, οι κατσαρίδες τη διασκορπίζουν σε όλο το δάσος και καταναλώνονται από μικρόβια. Ορισμένα είδη κατσαρίδων βοηθούν επίσης στην επικονίαση σε τροπικές περιοχές.                                                           

 5. Ο κύκλος του αζώτου.

                                                                                              

    Μπορεί να μην έχετε ακούσει για αυτό, αλλά στα δάση, οι κατσαρίδες είναι μια σημαντική πηγή αζώτου που είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη των δέντρων και απαραίτητη για τον βιότοπο. Οι κατσαρίδες τρέφονται με οργανική ύλη σε αποσύνθεση, απορρίμματα και το ξύλο που τις περιβάλλει. Αυτό το υλικό παγιδεύει πολύ ατμοσφαιρικό άζωτο σε αυτά και όταν οι κατσαρίδες τρέφονται με αυτές, απελευθερώνουν το παγιδευμένο άζωτο στο έδαφος (μέσω των περιττωμάτων τους). Τα φυτά και τα δέντρα λαμβάνουν στη συνέχεια αυτό το άζωτο και τα βοηθούν να αναπτυχθούν. Η εξαφάνιση των κατσαρίδων από τη γη θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την υγεία των δασών και θα διαταράξει έμμεσα τους κύκλους ζωής όλων των ειδών που ζουν σε αυτά. Η εξαφάνιση των κατσαρίδων θα διακόψει τον κύκλο του αζώτου, την ανακύκλωση των θρεπτικών συστατικών και θα υπάρξουν σωροί σκουπιδιών, σκουπιδιών και βρωμιάς στα δάση και στις γύρω περιοχές. Επομένως, μπορούμε να πούμε ότι δεν έχει σημασία πόσο δυσάρεστη είναι η παρουσία τους, αλλά αυτές οι κατσαρίδες παίζουν ουσιαστικό ρόλο στην επιβίωση του οικοσυστήματος.

Πρωτότυπος τύλος του άρθρου

5 funciones esenciales de las cucarachas en el medio ambiente

https://ecoinventos.com/funciones-esenciales-cucarachas-medio-ambiente/?fbclid=IwAR0HaorjC5MgAPguTwsSDKKpk6qBvD1kH2KOjXqfE2Igl75nokpWZ_10NsE

Απόδοση στα Ελληνικά                            


Μ. Καπάνταης Δασολόγος- Περιβαλλοντολόγος                                                     

τ. Δ/ντης Πρασίνου

 

Σάββατο 1 Ιανουαρίου 2022

Ο Κήπος Βροχής


Ο Κήπος Βροχής 

Ο Κήπος Βροχής είναι ουσιαστικά μία  καινοτομία στον χώρο της Αρχιτεκτονικής Τοπίου φέρνοντας την αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε το νερό και είναι μια πράσινη -μπλέ υποδομή (Suds). Η ιδέα της συλλογής του νερού της βροχής και στη συνέχεια η χρήση αυτού, βοηθά στον επαναπροσδιορισμό της άσκοπης σπατάλης του, καθώς δίνεται η ευκαιρία να επανεξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζονται και διαχειρίζονται οι δημόσιοι και ιδιωτικοί χώροι. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της οικολογικής και αισθητικής ποιότητας στον χώρο. Οι κήποι αυτοί είναι ένα εξειδικευμένο κομμάτι στην Αρχιτεκτονική Τοπίου που ως κύριος ρόλος και σκοπός είναι η μελέτη του τρόπου με τον οποίο το νερό λαμβάνεται από τα κτήρια και τις επιφάνειες που δεν έχουν μεγάλη απορροφητικότητα, και στη συνέχεια αποθηκεύεται με την οπτική που μελετάτα ή απορροφάται  και καταληγει στο υδροφόρο ορίζοντα 

 Παράλληλα όλες αυτές οι εναλλακτικές τεχνικές που έρχονται σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μεθόδους διαχείρισης, που στηρίζονται στη χρήση μεγάλων σωλήνων που αυξάνουν τη μεταφορά του απορρέοντος νερού της βροχής και δεν δίνουν καμία βαρύτητα στη βελτίωση της ποιότητάς του. Οι τεχνικές αυτές που μπορούν να αντικαταστήσουν τους μεγάλους αποχετευτικούς αγωγούς, απαιτούν περισσότερο χώρο, όμως είναι  μέθοδοι πολυ λιγότερο δαπανηροί, που παραλληλα βελτιώνουν το περιβάλλον μας και το νερό είτε εμπλουτίζει τον υδροφόρο ορίζοντα και   είτε αποθηκεύεται προς επανάχρηση. 

 Τρόποι κατασκευής κήπων βροχής :

  • Ανοιχτά κανάλια αποστράγγισης (Dry swale)
    Τα ανοιχτά κανάλια αποστράγγισης είναι μια τεχνική που χρησιμοποιείται κυρίως για την μεταφορά και τον καθαρισμό του νερού της βροχής το οποίο δεν το κατακρατούν, ενώ σε ένα μικρό ποσοστό το διηθούν στο έδαφος. Τα κανάλια αυτά έχουν μικρό βάθος και κατά τη διέλευση του νερού από την επιφάνεια τους καταφέρνουν να μειώσουν τον όγκο και την ταχύτητά του. Τα κανάλια πρέπει να είναι προσεκτικά σχεδιασμένα και συγχρόνως λειτουργικά. Ανάλογα με τον τύπο βλάστησης που καλύπτει την επιφάνειά τους χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Στα ανοιχτά κανάλια αποστράγγισης με χλοοτάπητα, για να μεταφέρουν το νερό της βροχής. Τα ανοιχτά κανάλια αποστράγγισης χρησιμοποιούνται ως υδροφράχτες οπού συντελούν στη μείωση της ταχύτητας, στην αύξηση της διήθησης και στην κατακράτηση των ιζημάτων

    Στα ανοιχτά κανάλια αποστράγγισης με φυτική βλάστηση  οπού κατακρατούν μεγαλύτερες ποσότητες ρύπων (αιωρούμενα σωματίδια, ίχνη μετάλλων) ενώ συγχρόνως επιβραδύνουν την ταχύτητα του νερού που διέρχεται από την επιφάνειά τους.


  • Ανοιχτά κανάλια περιοδικής κατακράτησης του νερού (Wet swale)
    Τα ανοιχτά κανάλια περιοδικής κατακράτησης των όμβριων υδάτων  σε αντίθεση με τα ανοιχτά κανάλια αποστράγγισης λειτουργούν περισσότερο ως υγρότοποι καθώς το έδαφος τους λόγω της διαφορετικής του σύστασης είναι κορεσμένο στο νερό. Αυτό σημαίνει ότι τα κανάλια αυτά περιέχουν νερό κατά μεγάλες περιόδους. Όσον αφορά τον σχεδιασμό και αυτά τα κανάλια είναι γραμμικά, οι κλήσεις τους όμως είναι μικρότερες φτάνοντας το 1-2 % για να μπορούν να κατακρατούν το νερό. Το σχήμα τους είναι λιγότερο καναλοποιημένο σε σχέση με τα ξηρά κανάλια. Η βασικότερη όμως διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι δεν περιέχουν σωλήνα αποστράγγισης


  • Ζώνες βλάστησης (Filter strips)
    Οι ζώνες βλάστησης  είναι φυτεμένες περιοχές με χαμηλή κλίση, σχεδιασμένες για να υποδέχονται άμεσα το νερό της βροχής που απορρέει επιφανειακά από τις σκληρές επιφάνειες. Σκοπός τους είναι να μειώσουν τη ροή του νερού, να το φιλτράρουν από τους ρύπους που περιέχει και να συμβάλλουν στη διήθηση μιας ποσότητας στο υπέδαφος. Σε σχέση με τα ανοιχτά κανάλια απορροής θεωρούνται πιο αποδοτικά καθώς το νερό που απορρέει δεν είναι καναλοποιημένο και κινείται σε πολύ μεγαλύτερο πλάτος. Αποτελούν το πρώτο στάδιο διαχείρισης πριν οδηγηθεί το νερό άλλου τύπου τεχνικές όπως τη βιοκατακράτηση.
 

  • Bιώσιμα συστήματα αστικής αποστράγγισης (SuDS) με κυψέλες δομησης εδάφους 

Ειναι συστήματα δόμησης του εδάφους ώστε να δίνουν χώρο στην απρόσκοπτη και σταθερή ανάπτυξη των δέντρων και πρασίνου  ενω παράλληλα και σημαντικότατους υπόγειους χωρους φυσική διήθηση του νερου Εδω τα νερά που συλλέγουμε μπορούν εύκολα να συγκεκτρωθούν και να επαναχρησιμοποιηθούν. Οι σωλήνες αποστράγγισης μπορουν να καταληγουν σε υπόγειές δεξαμενές όπου  το νερό σχετικά  καλά η και πάρα πολύ καλά  φιλτραρισμένο από το χωμα θα είναι έτοιμο για επαναχρησιμοποίηση 


Εδώ στο Βιντεο τροπος δημιουργίας χώρου αποστράγγισης σε δεντροδόχο 


Άρθρο από τον Κωνσταντίνο Τάτση 
kt@topiodomi.gr


 Αναλογα άρθρα: