Τετάρτη, 16 Μαΐου 2018

ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΠΟΥ “ΞΕΧΝΟΥΜΕ”


ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΠΟΥ “ΞΕΧΝΟΥΜΕ”
("Εγκλήματα" στην ελληνική πόλη!)
του Αντωνιου Β. Καπετάνιου
 Δασολόγου-Περιβαλλοντολόγου

         Υπάρχουν κάποιες μορφές πρασίνου που δεν αξιολογούνται και παραβλέπονται ή -το συνηθέστερο- καταστρέφονται (κυρίως για την εξυπηρέτηση “επιτακτικών” πρακτικών ή λειτουργικών σκοπών!) Αναφέρομαι στο πράσινο που συγκροτείται στους κήπους ή στους περιβάλλοντες χώρους δημοσίων κτηρίων ή ιδρυμάτων, στο παρόδιο πράσινο, στο πράσινο κτηριακών συγκροτημάτων (όπως των σχολείων, των εργατικών πολυκατοικιών, των Ξενία κ.ά.) κ.λπ. Αυτό το πράσινο παραδίδεται συνήθως στις ορέξεις ή στις επιθυμίες των διαχειριστών τους (είτε είναι κράτος, είτε συμβούλια και επιτροπές, είτε οργανισμοί κ.ά.), και πάντα γι’ αυτό υπάρχει μια δικαιολόγηση ανώτερου ή επιτακτικού σκοπού! Θ’ αναφερθώ σ’ ένα παράδειγμα, από τα πολλά που γνωρίζω, τ’ οποίο ως γεγονός με πόνεσε πολύ. Είναι η περίπτωση του παραδείσιου κήπου του νοσοκομείου Βόλου, ο οποίος καταστράφηκε ολοσχερώς για ν’ ανεγερθεί στη θέση του το νέο νοσοκομείο Βόλου (αποπερατώθηκε το 2007, όμως η κοπή του κήπου συνετελέσθη το 1993, με τη θεμελίωση του νοσοκομείου). Τούτο, με την κακή αισθητική κατ’ εμέ, σε σχέση με το κομψό, ντελικάτο και στην ανθρώπινη κλίμακα παλαιό νοσοκομείο με τον κήπο (που παρέμεινε ως κτήριο, όχι όμως ο κήπος!), ξεπρόβαλλε ως ένα “τέρας” στην πόλη, που κατέφαγε τ’ όμορφο πράσινο που βρισκόταν εκεί, δείχνοντας ότι η αισθητική και η ποιότητα δεν υπολογίζονται στους σήμερους καιρούς μπρος στην πρακτική αξία των πραγμάτων και στη λειτουργική των καταστάσεων. 
         Προφανώς και ήταν χρειαζούμενο ένα νέο νοσοκομείο, όχι όμως εκεί, όχι στη θέση του κήπου, που αποτέλεσε το εύκολο θύμα! Δημόσια οικόπεδα υπήρχαν, θέληση για ουσιαστικές λύσεις δεν υπήρχαν, αλλά ούτε και το ανάλογο background για τη δρομολόγησή τους. 
           Ήταν, ο κήπος του νοσοκομείου Βόλου (του Αχιλλοπούλειου νοσοκομείου, όπως ονομάζεται), μιαν όαση, ένας μικρός παράδεισος εντός της πόλης, τον οποίο επισκέπτονταν οι κάτοικοί της για την υγιεινή του αξία, παρά το γεγονός ότι δε νοσηλεύονταν. Βεβαίως, ο κήπος ήταν βασικά αφιερωμένος στους αρρώστους που νοσηλεύονταν στο νοσοκομείο, οι οποίοι έκαναν υγιεινούς περιπάτους σε αυτόν, κατά την επικρατούσα τότε θεώρηση (την ορθότατη, που σημέρα δυστυχώς δεν ακολουθείται), ότι η ίαση πρέπει να συνοδεύεται και από το κατάλληλο φυσικό περιβάλλον, στο οποίο ο άρρωστος πρέπει να μετέχει, παράλληλα με το νοσοκομειακό (για το λόγο τούτο εξάλλου, παλιά ο κήπος νοσοκομείου αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι του). Ήταν, ο κήπος του νοσοκομείου Βόλου, ένας παραδείσιος κήπος, με διαδρομές χωμένες στο πράσινο. Μάλιστα, είχε και κηπουρό, που ανήκε στο νοσοκομείο, ο οποίος τον περιποιούνταν. Ήταν ένα τοπόσημο της πόλης του Βόλου, ένα εμβληματικό της σημείο. Και παρόλα ταύτα καταστράφηκε! Θυμούμαι κάποτε, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, που νοσηλευόμουν στο νοσοκομείο του Βόλου, είχα ως παιδί την παιχνιδιάρικη διάθεση να βγαίνω και να παίζω στον κήπο, κρυβόμενος στους “δαιδάλους του”, με τους γονείς να με αναζητούν απελπισμένα! Ήταν όμορφα τα χρόνια κείνα, ιδανικά όπως τα σκέφτομαι σε σχέση με το σήμερα, τ’ οποίο φροντίσαμε ως τραγικοί επίγονοι να το καταστήσουμε οικτρό για τη ζήση μας, με πράξεις όπως αυτές που προανέφερα.

(φωτ.1 : το νοσοκομείο του Βόλου “πνιγμένο” στο πράσινο του κήπου του -φωτ. Ζήμερη)
(φωτ. 2 : ο κήπος του νοσοκομείου Βόλου, μαζί με τον κήπο του Αθανασάκειου μουσείου Βόλου, που βρίσκεται δίπλα του και προς την πλευρά της θάλασσας, αποτελούσαν ενιαίο πράσινο σύνολο στην αεροφωτογραφία της περιοχής το έτος 1966 -το κόκκινο περίγραμμα οριοθετεί την έκταση)
(φωτ. 3: Το “μεγαθήριο” νοσοκομείο Βόλου, με την κακή αισθητική, έργο γνωστού Έλληνα αρχιτέκτονα, έχει καταλάβει εξ ολοκλήρου το χώρο του άλσους του νοσοκομείου Βόλου (τίποτα δεν έχει απομείνει από αυτό) -δέστε διαφορά κλίμακας/μεγέθους σε σχέση με το κομψό κτήριο του παλαιού νοσοκομείου, που βρίσκεται έμπροσθέν του, ενώ δίπλα αυτού, το νεοκλασικό κτήριο, είναι το Αθανασάκειο μουσείο Βόλου)

Κυριακή, 6 Μαΐου 2018

Βελτιώνεται η Αθήνα;


Βελτιώνεται η Αθήνα;


από τον Κωνσταντίνο Τάτση 
Αντιπρόεδρο ΠΕΕΓΕΠ
Φωτογραφία 1η από το φυτεμένο δώμα στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος 

Τα τελευταία χρόνια πραγματοποιούνται  σημαντικές αλλαγές στις Μητροπόλεις. Πλέον, ο πληθυσμός τους είναι μεγαλύτερος από τους κατοίκους της υπαίθρου σε παγκόσμιο επίπεδο, με αποτέλεσμα τη συνεχή διόγκωση των πόλεων.
Παράλληλα, η αλλαγή του κλίματος προκαλεί όλο και πιο συχνά ακραία καιρικά φαινόμενα όπως οι υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες, καθώς και οι αιφνίδιες βροχοπτώσεις με ιδιαίτερα καταστροφικές συνέπειες. Τα φαινόμενα αυτά πλήττουν κυρίως τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές λόγω του φαινομένου της θερμικής νησίδας.


Φωτο 2 Τρίκαλα Οι πράσινες υποδομές στην πόλη έχουν αυξήσει σημαντικότατα την επισκεψιμότητα με αποτέλεσμα να γίνει τουριστικός προορισμός

Βελτιώνεται;

Όπως είναι γνωστό η φύτευση μετριάζει τις έντονες θερμοκρασίες που αναπτύσσονται και ταυτόχρονα συμβάλλει στην ήπια ροή του βρόχινου νερού. Το έδαφός αυξάνει την διήθηση και ως εκ τούτου πολλές πόλεις που έχουν πληγεί από πλημμύρες, αναπτύσσουν γιγαντιαία προγράμματα φυτεύσεων και διάρρηξης των σκληρών υλικών, ώστε το φυσικό έδαφος να αυξήσει την απορρόφηση του νερού. Τα φυτά συμβάλουν επίσης στην συγκράτηση των ρύπων ιδιαίτερα της σκόνης (αιωρούμενα σωματίδια –fine dust), συμβάλουν στην βιοποικιλότητα, παράγουν οξυγόνο δεσμεύοντας CO2, ηχομονώνουν και δροσίζουν την πόλη.

Το ερώτημα είναι πως θα εισάγουμε το πράσινο στην πόλη, δεδομένου ότι η Αθήνα έχει στενούς δρόμους, κατειλημμένους συνήθως από οχήματα, με μικρά πεζοδρόμια  και τσιμέντο παντού.


 Λύσεις υπάρχουν μέσα από τις υφιστάμενες δομές όπως φυτεύσεις στους αδόμητους χώρους, δέσμευση ελάχιστου χώρου στάθμευσης για δημιουργία δεντροστοιχιών προκειμένου να αυξηθεί η σκίαση, ώστε να περιοριστεί η χρήση κλιματισμού στις οικίες και συνεπώς να μειωθεί η ενεργειακή και θερμοκρασιακή επιβάρυνση της πόλης.  Επιπλέον, ακόμα και στις πολυκατοικίες,  μας δίνετε η ευκαιρία μέσα από την τεχνολογία των φυτεμένων δωμάτων να δημιουργήσουμε κήπους, μποστάνια προκειμένου να καλυτερεύσουμε το μικρόκλιμα της πόλης με τον οικονομικότερο τρόπο. Οι στέγες, οι οποίες μπορούν να αποτελούν ως και το 32% της οριζόντιας επιφάνειας των δομημένων περιοχών, είναι σημαντικοί παράγοντες της κατανάλωσης ενέργειας και της ανθεκτικότητας των κτιρίων στο νερό της βροχής αφού με φυτοκάλυψη το νερό βροχής που θα καταλήξει στο δίκτυο θα είναι μικρότερο από 50% και με σημαντική καθυστέρηση.Ένας επιπλέον σημαντικός παράγοντας της στοχευμενης φυτοκάλυψης είναι η υψηλή αισθητική αξία που δημιουργεί υπεραξίες για την γειτονιά και τις οικίες μας. 


 Φωτο 2 Φυτεμένο δώμα λαχανόκηπος στην Γλυφάδα

Αναλυτικότερα μπορεί κανείς να εντοπίσει μια σειρά από περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα, όπως:

- Βελτίωση του κλίματος: η πράσινη στέγη βοηθά στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
-Οι κρεμαστοί κήποι συμβάλλουν στην προστασία της βιοποικιλότητας,δημιουργώντας μικρο-ενδιαιτήματα στην πόλη
- Κατακράτηση νερού (που μπορεί να αγγίξει  το 70-90%) και έτσι να ελαφρύνει το φορτίο στο δίκτυο  σε περίπτωση ιδιαίτερα ακραίων καιρικών φαινομένων και   επαναχρησιμοποίηση του βρόχινου νερού για άρδευση, 
- Φιλτράρισμα της σκόνης (10-20% λιγότερο) και  συγκράτηση των θρεπτικών ουσιών από τον αέρα και τη βροχή.
- Μείωση των επιπτώσεων  στην περίπτωση των νέων κατασκευών.
- Προστασία από το θόρυβο και ηχομόνωση των επιφανειών κορυφής.
- Θετικά επηρεάζουν το κλίμα εσωτερικού χώρου.

Η πράσινη στέγη αποφέρει επίσης σημαντικά οικονομικά οφέλη απτά τόσο βραχυπρόθεσμαόσο και μακροπρόθεσμα, όπως η ανθεκτικότητα της στεγάνωσης - μέσω της προστασίας από την κακοκαιρία και κύρια τον ήλιο που δρα καταλυτικά στην γήρανση των υλικών με αποτέλεσμα την καλύτερη θερμομόνωση του κελύφους του κτιρίου  και συνεπώς, την εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς και την αύξηση της αξίας ιδιοκτησίας .


Στην αναδιαμόρφωση της πόλης σημαντικό ρόλο θα μπορούσε να παίξει η αξιοποίηση πιθανών οικονομικών κινήτρων που παρέχονται μέσω του προγράμματος ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ με απώτερο σκοπό τη βελτίωση όχι μονάχα της ίδιας της πόλης αλλά εν γένει και της ποιότητας της ζωής μας. 

πηγή: Εργοληπτικό Βήμα https://issuu.com/pesede_union/docs/_________________________109_01_02_

Τετάρτη, 25 Απριλίου 2018

Ιταλία: Τα πορτοκάλια της μαφίας

Η μαφία έχει εισχωρήσει στην παραγωγική αλυσίδα της ιταλικής γεωργίας. Μετανάστες πέφτουν θύματα ακραίας εργασιακής εκμετάλλευσης και οι έλεγχοι είναι σχεδόν ανύπαρκτοι.
Das dreckige Geschäft mit Mafia-Orangen (picture-alliance/dpa/F. Cufari)
            Μετανάστες από κάθε γωνιά του κόσμου περιμένουν το χάραμα σε διασταυρώσεις δρόμων, ανάμεσα σε σκουπίδια. Ένα αγροτικό αυτοκίνητο σταματά για να τους μαζέψει. Προορισμός του είναι τα κοντινά χωράφια με τις πορτοκαλιές. Εκεί, στην Καλαβρία, μετανάστες μαζεύουν τη σοδειά των εσπεριδοειδών κάτω από απάνθρωπες συνθήκες εργασίας. Τα φρούτα αυτά εξάγονται στη συνέχεια μεταξύ άλλων και στη Γερμανία.
          Στην περιοχή γύρω από τη μικρή πόλη Ροζάρνο οι μετανάστες ζουν κατά χιλιάδες σε παραπήγματα, χωρίς ρεύμα και τρεχούμενο νερό, μέσα σε ακαθαρσίες. Το γκέτο του Σαν Φερναντίνο συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα της Ιταλίας. Κανείς δεν θέλει τους μετανάστες, ταυτόχρονα όμως είναι απαραίτητοι για την γεωργία της περιοχής. Στόχος είναι η παραγωγή ολοένα και πιο φθηνών προϊόντων, τα οποία θα πωλούνται ακόμη πιο φθηνά στα σούπερ μάρκετ. Οι ξένοι εργάτες αμείβονται με μεροκάματα πείνας και είναι σε ετοιμότητα καθ' όλη της διάρκεια του χρόνου και ολόκληρο το 24ωρο. Δεν λείπουν ακόμη και οι θάνατοι από εξάντληση. Μετά όλα συνεχίζονται σαν μην συνέβη τίποτα.
          Στο παρασκήνιο κινεί τα νήματα η μαφία. Αυτή ελέγχει τη μεταφορά, την πώληση και τους εργάτες που πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης. «Η δραστηριότητα της μαφίας εκτείνεται σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής», αναφέρει έκθεση του Ιταλικού Γεωργικού Συνδέσμου Coldiretti. Το σύστημα αυτό έχει αποκτήσει προ πολλού όνομα: Agromafia.
Έμμεση στήριξη της μαφίας

Το γκέτο του Σαν Φερναντίνο στην Καλαβρία
      «Εδώ, στην περιοχή μας, δύο χαμένοι της παγκοσμιοποίησης μοιράζονται τη φτώχεια: οι γεωργοί της περιοχής και οι μετανάστες», επισημαίνει ο δήμαρχος του Ροζάρνο Τζιουζέπε Ιντά. Όπως λέει, η γεωργική οικονομία της περιοχής δεν είναι πια ανταγωνιστική. Τα εσπεριδοειδή εισάγονται σήμερα πολύ φθηνότερα από τη Βόρεια Αφρική και τη Βραζιλία. Όπως λέει ο ίδιος, ένας αγρότης στην Καλαβρία δεν είναι σε θέση να πληρώσει μεροκάματο της τάξης των 40 ευρώ – έτσι οι μετανάστες παίρνουν μόλις 20 ευρώ την ημέρα, από τα οποία πρέπει να πληρώσουν τη μεταφορά, το ψωμί και το νερό τους. Το ίδιο σύστημα εκμετάλλευσης υπάρχει σε όλη τη χώρα: στην Καλαβρία και τη Σικελία με τα εσπεριδοειδή, στην Απουλία με τις ντομάτες και στο Πεδεμόντιο (Πιεμόντε) με τα σταφύλια.
        Οι καταναλωτές δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι αγοράζοντας αυτά τα φρούτα στηρίζουν ένα μαφιόζικο σύστημα σύγχρονης σκλαβιάς στην καρδιά της Ευρώπης. «Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει έλεγχος», λέει ο ιταλός συγγραφέας και ερευνητής Αντονέλο Μανγκάνο. Όπως λέει, με την αγορά ενός λεμονιού, πορτοκαλιού ή μιας ντομάτας σε κάποιο γερμανικό σούπερ μάρκετ είναι επομένως πιθανό ότι πληρώνει κανείς έμμεσα την ίδια τη μαφία.
      Η Ιταλία είναι για τη Γερμανία –πίσω από την Ισπανία και την Ολλανδία- η σημαντικότερη χώρα εισαγωγής φρέσκων φρούτων και λαχανικών, όπως προκύπτει από στατιστικά στοιχεία του γερμανικού υπουργείου Γεωργίας. Ωστόσο, κατά κανόνα δεν μαθαίνει κανείς στα σούπερ μάρκετ από πού ακριβώς προέρχονται τα προϊόντα και κάτω από ποιες συνθήκες έχουν παραχθεί.
Ανέτε Ρόιτερ (dpa) / Άρης Καλτιριμτζής

πηγη:http://www.dw.com