Τετάρτη, 24 Αυγούστου 2016

"Βιότοπος"

"Βιότοπος" είναι μια άλλη λέξη για το ενδιαίτημα, αναφερόμενος σε έναν τόπο με συνεπή περιβαλλοντικές συνθήκες που υποστηρίζουν μια συγκεκριμένη ποικιλία της άγριας ζωής. Είναι μια αγγλική λέξη προέρχεται από το γερμανικό biotop , η οποία προήλθε από τις ελληνικές λέξεις για τη ζωή ( bios ) και τον τόπο     ( τόπος ). Έτσι, κατ 'ουσίαν, βιότοπος σημαίνει "τόπος της ζωής.


          H Γη είναι γεμάτη με βιότοπους, αλλά όχι όπως παλιά. Η για  δεκαετίες ανεξέλεγκτη αποψίλωση των δασών έχει μετατρέψει μεγάλο μέρος του πλανήτη, αφαιρώντας το 30 τοις εκατό της παγκόσμιας δασοκάλυψης και υποβαθμίσει  ένα άλλο 20 τοις εκατό. Τα περισσότερα από τα υπόλοιπα δάση είναι κατακερματισμένα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Ινστιτούτο Πόρων, αφήνοντας ανέπαφα μόνο περίπου  το 15 τοις εκατό. Οι άνθρωποι ισοπεδώνουν  τα δάση κυρίως για ξυλεία ή χωράφια, και  τώρα χάνουμε  έως και 58.000 τετραγωνικά μίλια δασών  κάθε χρόνο - ή περίπου 48 γήπεδα ποδοσφαίρου των δασών κάθε λεπτό.Τα ίδια συμβαίνουν και σε άλλους χωρους όπως Θάλασσα όπου η Μεσόγειος έχει χάσει το 82% των αποθεμάτων αλιευμάτων 
Τα τροπικά δάση, όπως αυτό στο Kinabalu Πάρκο της Μαλαισίας, παρέχουν ζωτικής σημασίας καταφύγια για τη βιοποικιλότητα. (Φωτογραφία: Nokuro / Shutterstock)

             Είναι εύκολο να παραβλέψουμε τα δάση για τα δέντρα, αλλά αξίζει και πρέπει  να σημειωθεί ότι τα δάση είναι εξαιρετικά σημαντικά για τη ζωή στη Γη, για την επιβίωση της γής και της ανθρωπότητας. Ένα από τα κύρια πλεονεκτήματα ενός υγιούς δασικού πλούτου δεν είναι μόνο τα ίδια τα  δέντρα, αλλά η βιοποικιλότητα που συλλογικά δημιουργείται . Περίπου τα μισά από όλα τα γνωστά είδη ζουν στα δάση, συμπεριλαμβανομένου του  80 τοις εκατό της βιοποικιλότητας στη γη, έτσι ώστε η αποψίλωση των δασών σημαίνει να χάσει πολύ περισσότερα από δέντρα. Η απώλεια ενδιαιτημάτων αποτελεί πλέον την νούμερο 1 απειλή για τα απειλούμενα είδη σε όλο τον κόσμο.
            Μια ένδειξη για την υγεία του βιοτόπου είναι η παρουσία των μεγάλων αρπακτικών όπως οι λύκοι,  τα πούμα ή τίγρεις. Η επιβίωσή τους βασίζεται  σε πολλά διαφορετικά φυτά και  ζώα  κάτω από το τροφικό πλέγμα - συμπεριλαμβανομένων και  όλων αυτών των δέντρων - οπότε λειτουργεί καλά, το οικοσύστημα  ζούνε σαν μέρος αυτού. Αν αφαιρέσουμε κομμάτια της τροφικής αλυσίδας  ή χώρο ανάπτυξης ιδιαίτερα σε παλιά παρθένα  δάση,  αυτές οι αρχαίες εικόνες του ζωικού βασιλείου τελικά θα εξαφανιστούν.
       Το παραπάνω animation δείχνει  με έξυπνο  και απλό τρόπο το πρόβλημα και δημιουργήθηκε από τον . Jola Bańkowka,  φοιτητή σχεδίου στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βαρσοβίας , είναι με τίτλο " Biotop " (που σημαίνει το ίδιο στα πολωνικά και στα γερμανικά). Έχει  ισχυρή μήνυμα για την απώλεια ενδιαιτημάτων σε μόλις 51 δευτερόλεπτα και το εμπνεύστηκε από την πρωτοβουλία  TX2. Ήταν η δική του προσπάθεια στο πρόβλημα με το παρθένο δάσος 1200 τετραγωνικών μιλίων Bialowieza  χαρακτηρστικό της αρχέγονης Ευρώπης, στην Πολωνία όπου το 84% είναι απροστάτευτο
Μια τίγρη γλιστράει μέσα από ένα δάσος στην Ινδία, μία από τις λίγες χώρες όπου οι προσπάθειες διατήρησης τους εχουν αποτέλεσμα  ενώ βρίσκονται  στο χείλος της εξαφάνισης. (Φωτογραφία: Vladimir Τσεχ Jr./Shutterstock)

            Περίπου 100.000 τίγρεις περιπλανιόταν τεράστια δάση πριν από 100 χρόνια, αλλά σήμερα αριθμούν λιγότερους από 3.500. Αυτό δραματική πτώση ώθησε τους επιστήμονες και τους οικολόγους το 2010 για να ξεκινήσει το ΤΧ2, το όνομά του από το στόχο του διπλασιασμού του πληθυσμού τίγρης της Γης από το 2022. Πρώτος στόχος είναι διατήρηση των δασών με διεθνή συνεργασία για χάραξη πολιτικής, διασυνοριακή συνεργασία και όλα αυτά θα πρέπει να γίνουν σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο.
              Αντίστοιχα σε άλλες περιοχές όπως η Ελλάδα δεν έχει Τίγρεις όπως και πολλές χώρες σε όλο το  κόσμο αλλά εξίσου σημαντικά είναι  τα δάση και ανάλογα προγράμματα διατήρησης  δασών και ενδιαίτημάτων και κύρια των παρθένων.
              Η προστασία από την εκχέρσωση, την υλοτομία, την οικιστική ανάπτυξη, τις δασικές πυρκαγιές είναι ενέργειες που συμβάλλουν σε επίπεδο χώρας αλλά χρήσιμη θα είναι και η συνεργασία με τις γειτονικές χώρες . Κάθε βιότοπος παγκόσμια έχει το δικό του μείγμα των ιθαγενών και ενδημικών  ειδών άγριας ζωής είτε είναι σε δάσος, λίμνη, ποτάμι, θάλασσα  Καλό είναι οι παρεμβάσεις να γίνονται προσεκτικά ελέγχοντας όλες τις παραμέτρους τις διασυνδέσεις με τα 


Βασίζεται  στο http://www.mnn.com/earth-matters/wilderness-resources/blogs/biotop-animation

Πέμπτη, 18 Αυγούστου 2016

Παρτέρια -Ζαρτινιέρες Απορροής και συλλογής νερού Βioswales


Παραδοσιακά  η αποστράγγιση των ομβρίων απορροών έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει γρήγορα τα όμβρια ύδατα σε χειμάρρους ρέματα , αγωγούς και να φτάσουν σε τελικούς αποδέκτες όπως ποτάμια λίμνες και η  ή υδάτινα ρεύματα. Αυτή η παλαιά μέθοδος αυξάνει τους κινδύνους των πλημμυρών, των περιβαλλοντικών ζημιών και αστικής ρύπανσης.
Η εφαρμογή των βιώσιμων συστημάτων αποχέτευσης - αποδεικνύεται σε γενικές γραμμές, πολύ ποιο αποδοτικές και αποτελεσματικές 

Οι ζαρτινιέρες - παρτέρια  φυτευσής είναι
αστικοί κήποι βροχής με κάθετα τοιχώματα και είτε με ανοιχτό ή κλειστό πυθμένα. Συλλέγουν και  απορροφούν την απορροή από πεζοδρόμια, χώρους στάθμευσης,  δρόμους και είναι ιδανικά για  λύσεις σε  περιορισμένα σημεία όπου το κόστος άλλων κατασκευών είναι πολύ μεγάλο (πχ. σωλήνες απομάκρυνσης ομβρίων),  σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές και ως στοιχεία ρυμοτομίας. Είναι απλές κατασκευές πρασίνου  με δυνατότητα συγκέντρωσης σημαντικής ποσότητας νερού 


Σε αυτές τις κατασκευές υπάρχουν οι υποδομές και το φυτικό υλικό. Η αξία σε αυτές του φυτικού υλικού θεωρείται δευτερεύουσα ενώ αντίθετα έχουν πολύ σημαντικό ρόλο Η νέα έρευνα στο Morton Arboretum Lisle, IL, έχει βρεθεί ότι τα δέντρα στην πραγματικότητα δέχονται το μεγαλύτερο ποσοστό των παροχών ομβρίων στα  bioswales  »(Scharenbroch et al, 2016) πέρα από τα οφέλη όπως αισθητικά,  σκίασης  δροσισμού, μείωσης θερμοκρασιών, συγκέντρωση ρύπων όπως αιωρούμενα σωματίδια, δέσμευση CO2 κτλ .
Υποδομή πεζοδρομίων και δρόμου για συλλογή ομβρίων 


   Η υποδομή περιλαμβάνει τα τοιχία, κράσπεδα  ή σχάρες που οδηγούν όμβρια του δρόμου , πεζοδρομίων ή ακόμα και γειτονικών χώρων στην Ζαρντινιέρα, και στο βάθος σκύρα κι αν θέλουμε να τα μεταφέρουμε η να τα διαχύσουμε σε μεγαλύτερη επιφάνεια σωλήνα μεταφοράς ή αποστράγγισης  . Το μέγεθος και είδος της σωλήνωσης εξαρτάται από τον όγκο του νερού που υπολογίζουμε να δεχθεί η κάθε ζαρτινιέρα δηλαδή υπολογίζοντας την επιφάνεια συλλογής ομβρίων και την μέγιστη βροχόπτωση πχ δεκαετίας.
Rootcell Σύστημα συλλογής νερού ομβρίων σε δεντροδόχο  με στοιχεία στήριξης 
          Αν το ποσοστό νερού δεν είναι απλά για απορρόφηση αλλά για να διοχετευθεί με αγωγούς σε λίμνη ή ποταμό τον καθαρισμό του από τους ρύπους που μεταφέρει  σκουπίδια, έλαια, βακτήρια, βαρέα μέταλλα, χημικά προιόντα και άλλους ρύπους από το αστικό τοπίο.Η Απορροή ομβρίων νερών είναι μια σημαντική αιτία της ρύπανσης των υδάτων στις αστικές  κι περιαστικές περιοχές αλλά και της θάλασσας. Το χώμα - έδαφος και τα φυτά είναι εξαιρετικοί καθαριστές του νερού και η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το πάχος του στρώματος που διέρχεται το νερό  
       Σε μία ζαρτινιέρα παρτέρι το ελάχιστο πάχος εδάφους πρέπει να είναι τα 30 εκατοστά και κάτω από εκεί μπορεί να έχουμε σκύρα.  Καλύτερα είναι στοιχεία όπως  Rootcell ή  stratacell να έχουν μεγαλύτερο βάθος αφού έτσι έχουν μεγαλύτερη σταθερότητα δυνατότητα καθαρισμού, μειώνουν την ταχύτητα και αυξάνουν τον χρόνο  όπου τα νερά θα διοχετευθούν στον σωληνα   απορροής  αυξάνοντας την υδατοχωρητικότητα και μειωνουν την πιθανότητα πλημμύρας  
        Το έδαφός που θα χρησιμοποιήσουμε καλό είναι να είναι αμμώδες αμμοπηλώδες με αρκετή οργανική ουσία (τουλάχιστον 5%) και το δυνατόν ουδέτερο PH ώστε να έχουμε πολύ καλή ανάπτυξη του φυτικού υλικού αλλά και εύκολη αποστράγγιση του νερού που δέχεται ο χώρος .
            Με βάση την παραπάνω μελέτη (Scharenbroch et al (2016) )  σε ανάλογες κατασκευές στο Morton Arboretum τα δέντρα μέσω της διαπνοής αποδίδουν το  46-72% των εισροών νερού  Η αποθήκευση και την απαλλαγή του εδάφους ήταν ελάχιστες, αντιπροσωπεύοντας το 4,5 - 10% και 0,02 έως 1,7% των εισροών νερού, αντίστοιχα. Υπάρχει και ένα μη μετρήσιμο  που αντιπροσωπεύει το 18-49% των εισροών νερού. Είναι πιθανό να οφείλεται σε ένα συνδυασμό της διαπνοής των θάμνων και ποωδών φυτών, αποθήκευσης στα φυτά, πιθανά απώλειες στην μέτρηση των εισροών και το ποιο σημαντικό στην Εξάτμιση .
       Βρήκαν ότι ορισμένα είδη δέντρων συνέβαλαν ανάλογα με τρείς παράγοντες  περισσότερο : «(i) το ποσοστό της στοματικής αγωγιμότητας (ενδεικτική του ρυθμού διαπνοής ), (ii) συνολική έκταση των φύλλων (LIFO)και ώριμο μέγεθος του δέντρου, και (iii) την υγεία και την κατάσταση του δέντρου         Aπό τα είδη που μετρήθηκαν, o δρυς  (Quercus macrocarpa), είχε την  μεγαλύτερη στοματική αγωγιμότητα από τα άλλα 6 είδη (Acer Campestre L., Acer miyabei «Morton» Acer x freemanii 'Jeffersred », Carpinus caroliniana« Walter », Cercis canadensis L. και Syringa pekinsis «Morton»).Επίσης τα δέντρα που αναπτύχθηκαν σε Βioswales είχαν συνολικά καλύτερη ανάπτυξη από δέντρα δείκτες 

Βιβλιογραφία :
May, P. B.; Breen, P. F.; Denman, L. (2006). “An Investigation of the Potential to Use Street Trees and Their Root Zone Soils to Remove Nitrogen from Urban Stormwater.” In: Delectic, Ana (Editor); Fletcher, Tim (Editor). 7th International Conference on Urban Drainage Modelling and the 4th International Conference on Water Sensitive Urban Design; Book of Proceedings. [Clayton, Vic.]: Monash University: 109-116.
Scharenbroch, Bryant C. , Justin Morgenroth, and Brian Maule. 2016. Tree Species Suitability to Bioswales and Impact on the Urban Water Budget. J. Environ. Qual. Jan 45(1):199-206.

http://www.deeproot.com/blog/blog-entri/research-shows-trees-in-bioswales-provide-significant-stormwater-benefits?platform=hootsuite

Ο ΠΟΤΑΜΟΣ ΚΑΙ Η ... ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ !



Ο ΠΟΤΑΜΟΣ ΚΑΙ                                   Η ... ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ !
Αχέρων και Acherontia atropos
        Ο Αχέρων είναι ποταμός της Ηπείρου. Η ονομασία του προέρχεται από τη λέξη «άχος» συγγενές των ἄγχω, ἄγνυμαι, ἀχέω που σημαίνει θλίψη, αναφερόμενη στη θλίψη του θανάτου. Μια άλλη άποψη είναι ότι προέρχεται από την αρχαία λέξη «αχός» (=ήχος, βουή, «ηχώ», «αχώ» = εκπέμπω ήχο) και το ρήμα «ρέω», άρα ο ποταμός με την δυνατή ροή.

Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι ο Αχέρων αποτελεί τον ποταμό εκείνο, τον διάπλου του οποίου έκανε, κατά την ελληνική μυθιστορία, ο «ψυχοπομπός» Ερμής παραδίδοντας τις ψυχές των νεκρών στον Χάροντα για να καταλήξουν στο βασίλειο του Άδη.
Η Άτροπος ήταν μία από τις τρεις Μοίρες. Οι άλλες δύο ήσαν η Κλωθώ και η Λάχεσις. Η Άτροπος εξέφραζε το αναπόφευκτο, το μοιραίο, αλλά και το άτεγκτο και το δογματικό στη ζωή των ανθρώπων. Το όνομά της σημαίνει "το αναπόφευκτο".
Η πεταλούδα Acherontia atropos (the “Deaths head-hawkmoth”) έχει άνοιγμα πτερύγων 90–130 mm, και τα σχέδια στον θώρακά του, μοιάζουν με ανθρώπινο κρανίο !
Όταν ενοχληθεί, παράγει έναν δυνατόν τριγμό, βγάζοντας αέρα από την προβοσκίδα της, και ανοιγοκλείνει την εντυπωσιακή κοιλία της, για να «τρομάξει τον εχθρό»!
η συγκεκριμένη πεταλούδα έγινε γνωστή μέσα από την ταινία "Σιωπή των Αμνών"



                                                   












                                                                Κωνσταντίνος Θ. Μπουχέλος
 Ομότιμος Καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών












του Κ.Μπουχελου:

Μια πρόταση για τους φοίνικες

Η «άμπελος του θεού των κεραυνών» και ο καρκίνος

Ακάρεα της σκόνης του σπιτιού