Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2021

Παρτέρια Δρόμου συγκράτησης ομβρίων Υδάτων -Stormwater Curb Extension/Οδηγός Διαχείρισης Ομβρίων στην Πόλη

Παρτέρια Δρόμου συγκράτησης ομβρίων Υδάτων 

από Urban Street Stormwater Guide

     Ειναι συνήθες να καταλαμβάνεται οδόστρωμα για δημιουργία χώρων πρασίνου που περιορίζουν οπτικά και φυσικά το πλάτος του δρόμου, δημιουργώντας ασφαλέστερες και μικρότερες διαβάσεις για τους πεζούς και παρέχοντας ηρεμία της κυκλοφορίας σε γειτονικούς δρόμους με χαμηλή ταχύτητα και εμπορικούς ασφαλής διαδρόμους. Ο διαθέσιμος χώρος που δημιουργείται από επεκτάσεις κρασπέδου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για βιοπροστασία,  δεσμευση ομβρίων, φυτεύσεις, αστικο εξοπλισμό,  παγκάκια και δέντροστοιχίες.



Εφαρμογή

    Τα παρτερια - προεκτάσεις των κρασπέδων - μερικές φορές αποκαλούμενες  "bump-outs" ή "neckdowns" - μπορούν να τοποθετηθούν σε διασταυρώσεις για να περιορίσουν την απόσταση διέλευσης για τους πεζούς και να μειώσουν τις ακτίνες του κράσπεδου, ενθαρρύνοντας τους οδηγούς να κάνουν πιο αργές στροφέςαλλα να εμποδίζουν το παρκαρισμα που εμποδιζει την ορατοτητα. Τα κύτταρα-κυψέλες βιοκατακράτησης μπορούν να ενσωματωθούν σε επεκτάσεις κρασπέδων διασταύρωσης ανάλογα με τα μοτίβα αποστράγγισης. Οι φυτεύσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε γωνίες για οπτική σύνδεση διασταυρώσεων, με ή χωρίς βιοκατακράτηση.    

    Τα παρτέρια  μεσαίου τμήματος δρομου μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρεμπόδιση και διείσδυση της ροής της υδρορροής, παρέχοντας παράλληλα οφέλη ηρεμίας της κυκλοφορίας.  μπορούν να συνδυαστούν με διαβάσεις πεζών στην μέση των τετραγ΄νων ειδικά των εμπορικών .

    Οι εγκαταστάσεις βιοπροστασίας , δεσμευσης ομβρίων  εφαρμόζονται συνήθως ως κυψέλες με τοιχώματα, αν και τα υβριδικά κύτταρα  με τη διαβαθμισμένη πλευρά κατά μήκος της άκρης του πεζοδρομίου μπορούν να παρέχουν μια ήπια μετάβαση.


Οφέλη

   Τα παρτέρια αυτά  είναι σχετικά απλές κατασκευές στην κατεύθυνση της  υδρορροής, ειδικά όταν βρίσκονται στο κατάντη άκρο της διαδρομής  της ροής.

    Η εγκατάσταση παρτεριών  ομβρίων υδάτων σε διασταυρώσεις μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για βελτίωση της προσβασιμότητας και της ασφάλειας των πεζών. Η συντόμευση της απόστασης διάβασης, η σύσφιξη των γωνιακών ακτίνων, η αναβάθμιση των ράμπων πεζοδρομίου και η μετατόπιση εμποδίων όπως οι πόλοι σηματοδότησης και τα κιβώτια κοινής ωφελείας μπορούν να βελτιώσουν την κινητικότητα των πεζών και να ανακατανείμουν αδιαπέραστο χώρο για πράσινες υποδομές.

    Οι επεκτάσεις στην μεση των  τετραγώνων και της διασταύρωσης που περιορίζουν την κυκλοφορία μπορούν να μειώσουν την ταχύτητα των μηχανοκίνητων οχημάτων, να αυξήσουν την προβολή των πεζών στις διαβάσεις και να βελτιώσουν την ασφάλεια και την άνεση.


Θεωρήσεις

    Οι επεκτάσεις με παρτέρια  ομβρίων θα πρέπει να τοποθετούνται έτσι ώστε να παρεμποδίζουν την απορροή προτού φτάσουν σε γκρίζες υποδομές αποχέτευσης. Η θέση των υφιστάμενων φρεάτιων συλλογής ομβρίων μπορεί να υπαγορεύει την τοποθέτηση ή την ικανότητα τοποθέτησης   παρτεριών βιοκατακράτησης πριν την λεκάνη συλλογής που συνήθως  βρίσκεται σε γωνιακή κορυφή ή σε κοντινή απόσταση από ράμπα κρασπέδου πεζών. Εάν τα φρεάτια  συλλογής ομβρίων  δεν μπορούν να μετακινηθούν και αποκλείουν την τοποθέτηση παρτεριού όμβριων υδάτων στη διασταύρωση, τα παρτέρια  μεσαίου τμήματος μπορούν να τοποθετηθούν αμέσως ανάντη των κατασκευών καταιγίδας για να παρεμποδίσουν όσο το δυνατόν περισσότερη απορροή.

    Σε δρόμους με ελάχιστη κλίση, το χαμηλό σημείο κατά μήκος του παρτεριου μπορεί να μην ευθυγραμμίζεται με την υδρορροή. Εξετάστε τη διαμήκη κλίση του δρόμου και την εγκάρσια κλίση προς τα σημεία εισροής της τοποθεσίας.

    Εάν η απορροή υπερβαίνει τη χωρητικότητα των κυττάρων βιοσυντήρησης κατά τη διάρκεια μεγάλων καταιγίδων, η υπερχείλιση (ή η εξάπλωση της υδρορροής) από την επέκταση του κρασπέδου μπορεί να επεκταθεί στο οδόστρωμα, μειώνοντας την ορατότητα και δημιουργώντας κινδύνους από τους χρήστες του δρόμου.


Κρίσιμα ζητήματα
    Χρησιμοποιήστε χαμηλές φυτεύσεις σε εγκαταστάσεις βιοσυντήρησης και διαμορφωμένες επεκτάσεις κρασπέδων κοντά σε διασταυρώσεις για να διατηρήσετε την απόσταση από το οπτικό πεδίο. Τα φυτά δεν πρέπει να αναπτύσσονται περισσότερο από60 πόντους  πάνω από την στάθμη  του πεζοδρομίου.

Συνιστάται
   Το πλάτος μιας επέκτασης παρτεριού ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο του δρόμου. Οι επεκτάσεις κρασπέδου είναι συνήθως εσοχή 0,5-1μέτρο  από το εξωτερικό άκρο της δεξιάς λωρίδας οδήγησης, αν και το πλάτος μπορεί να προσαρμοστεί για να εξυπηρετεί την πρόσβαση έκτακτης ανάγκης ή μεγάλου οχήματος ή άλλες υπάρχουσες συνθήκες.

   1 Η κύρτωση του κράσπεδου ωστε να συνατήσει το παλαιό όριο από την άκρη του πεζοδρομίου στο αρχικό κράσπεδο θα πρέπει να σχεδιαστεί έτσι ώστε να επιτρέπει τη μηχανική σάρωση του δρόμου κατά μήκος της άκρης του κράσπεδου, συνήθως με γωνία μεταξύ 30 και 60 μοιρών σε σχέση με το κράσπεδο. Οι πιο απότομες γωνίες  συνήθως απαιτούν σκούπισμα με το χέρι.

     2 Σχεδιάστε τις εισόδους και τις εξόδους  ωστε να ειναι ανθεκτικά σε εισβολές από οχήματα και ποδήλατα, καθώς οι τροχοί των μηχανοκίνητων οχημάτων μπορεί να είναι επιρρεπείς να εισέλθουν, ειδικά κατά τη διάρκεια ελιγμών στάθμευσης. Τα μεταλλικά καπάκια είναι μια αποτελεσματική σχεδιαστική στρατηγική για να εμποδίζουν την είσοδο του οχήματος.

       Οι είσοδοι  για τα όμβρια θα πρέπει να περιλαμβάνουν μια επεξεργασία προκαταρκτικής εγκατάστασης, ειδικά κατά μήκος του κράσπεδου όπου η απορροή ρέει κατευθείαν από την υδρορροή.

      Δεν απαιτείται πλευρική απόσταση μετατόπισης κατά μήκος της άκρης μεταξύ του κράσπεδου και της περιοχής βιοπροστασίας, καθώς δεν επιτρέπεται η στάθμευση δίπλα στην επέκταση του κράσπεδου. Μπορεί να συμπεριληφθεί μια επιφάνεια 40-60εκατοστών  κατά μήκος του πεζοδρομίου για να διευκολύνεται η πρόσβαση συντήρησης από το δρόμο.

Προαιρετικά
        Οι βοηθητικοί διάδρομοι συχνά καθορίζουν πού μπορούν να εγκατασταθούν τα παρτέρια - κυψέλες βιοκατακράτησηςΟι αστικές υποδομές  μπορεί να είναι διαβάσεις, καθίσματα, όπου  τα κύτταρα βιοσυντήρησης μπορούν να μειωθούν ως χώρος, να οπισθοχωρήσουν, και  πιθανά  άμεσες υδροροές μπορεί να ενσωματωθούν στο σχεδιασμό για να αποφευχθεί η φόρτωση της διεισδυμένης απορροής στην υπόγεια υποδομή.

        Μία  γωνιακή περιοχή τομής οδοστρώματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για φυτεύσεις ή ακόμα και για περιοχή βιοσυντήρησης-βιοκατακρατησης ομβρίων, αν και οι σχεδιαστές πρέπει να εξισορροπούν προσεκτικά τους στόχους και τις χρήσεις του έργου. Οι γωνιακές φυτεύσεις αυξάνουν την πλευρική μετατόπιση των διαδρόμων πεζών, κατευθύνοντας διαβάσεις πεζών γύρω από τη φυτεμένη περιοχή και δυνητικά μειώνοντας την ορατότητα για στροφή οχημάτων.

        Η κατασκευή  παρτεριών και κυψελών σε περιοχές όπου η στάθμευση στους δρόμους είναι ήδη απαγορευμένη, όπως κοντά σε πυροσβεστικούς κρουνούς  μπορεί να επιτρέψει την εφαρμογή  τους χωρίς να επηρεαστεί η στάθμευση ή η πρόσβαση στο πεζοδρόμιο. Βεβαιωθείτε ότι οι Υποδομές Έκτακτης Aνάγκης έχουν την απαραίτητη πρόσβαση στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας ανά πάσα στιγμή.

        Τα εντοιχισμένα με κράσπεδο κύτταρα βιοσυντήρησης μπορεί να ενσωματώνουν καθίσματα και έπιπλα γύρω από τις άκρες.

Μετάφραση :Κωνσταντίνος  Τάτσης

πηγή: https://nacto.org/publication/urban-street-stormwater-guide/stormwater-elements/green-infrastructure-configurations/stormwater-curb-extension/


Stormwater Curb Extension

 


Curb extensions visually and physically narrow the roadway width, creating safer and shorter crossings for pedestrians and providing traffic calming on low-speed neighborhood streets and commercial corridors.  The available space generated by curb extensions can be used for bioretention, plantings, street furniture, benches, and street trees. 

Application

Curb extensions—sometimes called “bulbs,” “bump-outs,” or “neckdowns”—can be sited at intersections to narrow the crossing distance for pedestrians and decrease curb radii, encouraging drivers to make slower turns. Bioretention cells can be integrated into intersection curb extensions depending upon drainage patterns. Plantings can be used at corners to visually connect crossings, with or without bioretention.

Mid-block curb extensions can be used to intercept and infiltrate gutter flow while providing traffic calming benefits; mid-block bioretention bulbs can be combined with mid-block pedestrian crossings.

Curb extension bioretention facilities are typically applied as walled cells, though hybrid cells (see page 84) with the graded side along the sidewalk edge can provide a gentle transition.


Benefits

Curb extensions are relatively simple to direct gutter flow into, especially when sited at the downstream end of the flow path.

Installation of stormwater curb extensions at intersections can create opportunities to improve accessibility and pedestrian safety. Shortening crossing distance, tightening corner radii, upgrading curb ramps, and relocating obstructions such as signal poles and utility boxes can improve pedestrian mobility and reallocate impermeable space for green infrastructure.

Mid-block and intersection curb extensions that pinch traffic can reduce motor vehicle speeds, increase pedestrian prominence at crossings, and improve safety and comfort.


Considerations

Stormwater curb extensions  should be sited to intercept runoff before it reaches gray drainage infrastructure. Location of existing catch basins may dictate placement or ability to implement intersection curb bulbs, especially if the catch basin is located at a corner apex or in close proximity to a pedestrian curb ramp. If catch basins cannot be moved and preclude placement of a stormwater curb extension at the intersection, mid-block curb extensions  can be sited immediately upstream of storm structures to intercept as much runoff as is possible.

On streets with minimal slope, the low point along the curb bulb may not be in line with the gutter. Review  the street’s longitudinal slope and cross-slope to site inflow points.

If runoff exceeds bioretention cell capacity during large storm events, overflow (or gutter spread) from the curb extension may extend into the roadway, reducing visibility and creating hazards from street users.

Critical

Use low plantings in bioretention facilities and landscaped curb extensions near intersections to maintain sight clearance; plants should grow no higher than 24 inches above the sidewalk grade


Recommended

The width of a curb extension varies with street type.  Curb extensions are typically recessed 1–2 feet from the outside edge of the right-most travel lane, though width may be tailored to accommodate emergency or large vehicle access, or other existing conditions.

 The curb return from bump-out edge to original curbline should be designed to enable street sweeping along the curb edge, typically angled between 30 and 60 degrees relative to the curbline. Steeper return angles will usually require hand-sweeping.

 Design inlets and outlets to resist incursions by vehicles and bicycles, as motor vehicle wheels may be prone to enter, especially during parking maneuvers. Metal lids are an effective design strategy to block vehicle entry.

Inlets should include a presettlement treatment, especially along the curbline where runoff flows straight from the gutter.

No lateral offset distance is required along the edge between the curb and bioretention area, as parking is not permitted adjacent to the curb extension. An 18 to 24-inch level area may be included along the curb to ease maintenance access from the street.

Optional

Utility corridors often determine where cells can be installed. Utilities may be sleeved, bioretention cells can be set back, or curtain liners may be integrated into design to prevent loading of infiltrated runoff onto subsurface infrastructure.

The intersection corner area may be used for plantings or even bioretention area, though designers must carefully balance project goals and uses. Corner plantings increase the lateral offset of crosswalks, directing pedestrian paths around planted area and potentially decreasing visibility for turning vehicles.

Locating curb extensions in areas where on-street parking is already prohibited, such as near fire hydrants or driveway setbacks, can enable GSI implementation without affecting parking or curbside access. Ensure emergency responders have necessary access to utilities at all times.

Walled bioretention cells may incorporate seating and furniture  around edges.

 Αναλογα άρθρα:


Αρθρα από τον Οδηγό Διαχείρισης Ομβρίων στην Πόλη 


Σάββατο 18 Δεκεμβρίου 2021

ΟΙ ΔΕΝΔΡΟΣΤΟΙΧΙΕΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

του Αντώνιου Β. Καπετανιου 

Δασολόγου Περιβαλλοντόλογου


ΟΙ ΔΕΝΔΡΟΣΤΟΙΧΙΕΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ
Δενδροστοιχία είναι η συστοιχία δένδρων κατά μήκος διαδρομών στον αστικό ιστό και στην ύπαιθρο. Αποτελεί δομικό φυσικό στοιχείο του χώρου στον οποίο ορίζεται προσδιορίζοντας λειτουργικά αυτόν εν σχέσει με τον ρόλο της. Συνιστά γραμμικό πράσινο τ’ οποίο διασυνδεόμενο με το λοιπό πράσινο της πόλης (πάρκα, άλση, νησίδες πρασίνου, πλατείες, κήπους κ.λπ.) ή με τα λοιπά φυσικά στοιχεία του υπαίθριου περιβάλλοντος (περιαστικό πράσινο, ρέματα, αγροί, δάση κ.λπ.) συγκροτεί –ανάλογα– αστικές ή υπαίθριες φυσικές παρουσίες με λειτουργική συμμετοχή στο οικοσύστημα αναφοράς.

Οι δενδροστοιχίες αποτελούν την περισσότερο παραγνωρισμένη μορφή πρασίνου, αφού δεν υπολογίζονται στον πολλαπλό ρόλο τους και γενικότερα στην προσφορά τους ως πράσινο. Τα δένδρα των δενδροστοιχιών ασφυκτιούν στα στενά πεζοδρόμια της πόλης ή βανδαλίζονται, κακοποιούνται και χωρίς λόγο πληγώνονται. Ακόμα, δεν δίνεται σε αυτά η δυνατότητα της σωστής ανάπτυξης λόγω του περιορισμένου λειτουργικού χώρου που τα αναλογεί στην πόλη, γι’ αυτό και κλάδευσή τους, αυστηρή και καταστρεπτική, είναι συχνή (ετήσια σε πολλά από αυτά), με αποτέλεσμα, λόγω της διαρκούς τέτοιας επέμβασης του ανθρώπου στην κόμη τους να οδηγούμαστε σε κακομορφίες, πρόωρες γηράνσεις και σε ξηράνσεις.

Μένουμε στο γεγονός των συνεχών κλαδεύσεων των δένδρων των δενδροστοιχιών, καθώς και της αποκοπής κλάδων τους για πρακτικούς, χρηστικούς ή άλλους λόγους, καθώς συνιστά αυτό μείζον ζήτημα για τη λειτουργία και την υγεία των ίδιων των δένδρων. Τα εν λόγω δένδρα, κυρίως τα δασικά καθώς και τα περισσότερα καλλωπιστικά, δεν πρέπει να κλαδεύονται αφού το φύλλωμά τους αποτελεί το παραγωγικό τους δυναμικό και την πηγή όλων των ευεργετικών τους επιδράσεων στον άνθρωπο. Αφαιρώντας μέρος της κόμης των δένδρων, περιορίζεται η λειτουργική τους δυνατότητα κι αναστέλλεται ή αναιρείται η παραπάνω ευεργετική τους προσφορά. Οι πληγώσεις που δημιουργούνται με την αποκοπή κλάδων οδηγούν στην ενεργοποίηση τραυματοπαρασίτων των φλοιών, που με τη σειρά τους οδηγούν σε προσβολές και τελικά σε ξηράνσεις. Με τις κλαδεύσεις και τις αποκοπές μειώνεται η ζωτικότητα του δένδρου ως συνόλου διότι απομακρύνεται ένα σημαντικό μέρος των αφομοιωτικών του οργάνων. Όσο πιο συχνές είναι οι αποκοπές κλάδων και όσο πιο έντονα γίνονται, τόσο περισσότερες πληγές δημιουργούνται στα δένδρα με αποτέλεσμα να δίνεται η ευκαιρία σε χιλιάδες μύκητες και βακτήρια να προσβάλλουν αυτά. Το μη κλάδεμα συμβάλλει στον μακρύτερο χρόνο που διατηρούνται τα δένδρα υγιή.

    Εστιάζοντας στις αστικές δενδροστοιχίες εν σχέσει με τη συμμετοχή τους στο οικοσύστημα της πόλης, κι αντίστοιχα στην προσφορά τους στον πολίτη αυτής κατά την αστική κατοίκηση, προσδιορίζουμε τον ρόλο τους ως εξής: - Περιβαλλοντικός/οικολογικός ρόλος των δενδροστοιχιών. Οι δενδροστοιχίες συμμετέχουν στο αστικό πράσινο αποτελώντας γραμμικά φυσικά του στοιχεία διά των οποίων διασυνδέεται το πράσινο της πόλης έτσι ώστε διά της οικοσυστηματικής της λειτουργίας να παρέχεται μια σύνολη περιβαλλοντική προσφορά με θετική ανταπόκριση στον πολίτη.
- Βιοκλιματικός/υγιεινός ρόλος των δενδροστοιχιών. Οι δενδροστοιχίες, εν συνδυασμώ με το λοιπό αστικό πράσινο, δημιουργούν μικροκλίμα, μετριάζουν τις ακραίες θερμοκρασίες και συμβάλλουν στο δροσισμό της πόλης κατά τη θερινή περίοδο, μειώνουν το φαινόμενο της θερμικής νησίδας, καθαρίζουν τον αέρα, μετριάζουν την απορροή των ομβρίων υδάτων, λειτουργούν ως φυσικά κλιματιστικά και ως φυσικοί ιονιστές του αέρα κ.λπ.
- Χωροτακτικός/λειτουργικός ρόλος των δενδροστοιχιών. Οι δενδροστοιχίες δημιουργούν πράσινες διαδρομές στην πόλη, κατευθύνσεις και πορείες που συμβάλλουν στο υγιές αίσθημα του πολίτη. Συνοδεύοντας (οι δενδροστοιχίες) τις οδικές αστικές διαδρομές δημιουργούν περιβάλλοντα συνέχειας στην πορεία του πολίτη, συμβάλλοντας στη θετική του αίσθηση για το γύρω, ενώ παράλληλα ορίζουν λειτουργικά κι όχι απλώς αισθητικά το πλαίσιο αναφοράς της πόλης στον πολίτη και το αντίστροφο.
- Αισθητικός ρόλος των δενδροστοιχιών. Οι δενδροστοιχίες προσθέτουν στην αισθητική της πόλης με το ζωντανό πράσινο των διαδρομών, ταυτόχρονα δε με τα χρώματα και τα αρώματα που προσφέρουν, καθώς και τη σύνολη παρουσία τους, ενεργοποιούν τις πέντε αισθήσεις του ανθρώπου ώστε αυτός να έχει ολοκληρωμένη θετική πρόσληψη του λειτουργικού του χώρου.
- Πολιτιστικός ρόλος των δενδροστοιχιών. Οι δενδροστοιχίες είναι διασυνδεδεμένες με τον αστικό πολιτισμό του ανθρώπου, και γενικότερα με τον τρόπο που συμμετέχει στην πόλη και εκφράζεται σε αυτήν. Δενδροστοιχίες πόλεων αποτελούν εμβληματικές παρουσίες αυτής ή τοπόσημα, χαρακτηρίζοντάς τες εν σχέσει με το πολιτιστικό τους προφίλ. Κάποιες δενδροστοιχίες μπορεί να έχουν και ιστορική αξία, όπως αυτή των πλατάνων στην οδό Όθωνος στην Κηφισιά.
- Κοινωνικός ρόλος των δενδροστοιχιών. Οι δενδροστοιχίες, όπως και κάθε πράσινο, έχουν κοινωνική αναφορά, καθώς συμμετέχουν ως στοιχεία του αστικού χώρου στο κοινωνικό γίγνεσθαι, αναλόγως βέβαια και με τον τρόπο που από κάθε κοινωνία προσλαμβάνονται. Ορίζονται οι δενδροστοιχίες, στα πλαίσια της συμμετοχής τους στο αστικό πράσινο, ως στοιχεία διεκδίκησης των κοινών κατά τη συμμετοχική δράση των πολιτών, οι οποίοι επιζητούν στο πράσινο ποιότητες κι αξίες κατά την κατοίκησή τους στο άστυ.
Προστατεύονται νομικά οι δενδροστοιχίες; Ποιος επιλαμβάνεται εάν θιγούν; Η προστασία τους είναι αμφίβολη, καθώς δεν είναι ορισμένη. Προστατεύονταν από τη δασική υπηρεσία μέχρι το έτος 2003, που με τις διατάξεις του νόμου 3208/2003 τής αφαιρέθηκε η συγκεκριμένη αρμοδιότητα. Έτσι, διασπάστηκε, αντιεπιστημονικά και ανυπόστατα, το λειτουργικό αντικείμενο της εν λόγω υπηρεσίας, αφού εξακολουθεί να έχει την αρμοδιότητα της προστασίας των πάρκων και των αλσών, όχι όμως και των δενδροστοιχιών που έχουν φυσική διασύνδεση με αυτά. Το παράδοξο είναι ότι ενώ αφαιρέθηκε αυτή η αρμοδιότητα από τη δασική υπηρεσία δεν αποδόθηκε με διάταξη του ιδίου ή έτερου νόμου σε κάποια άλλη! Έκτοτε η προστασία τους μετεωρίζεται! Η διαχείρισή τους μολοντούτο είναι ορισμένη και ασκείται από τον οικείο δήμο.
Ο Έλληνας είχε κατά το παρελθόν πηγαία την αίσθηση στο να ορίζει τις διαδρομές του με φυσική σκιά. Είχε ανάγκη να πορεύεται διά της φύσης διότι η φυσική του αίσθηση το επιζητούσε. Σήμερα «κατατρέχουμε» με τον τρόπο που λειτουργούμε τις δενδροστοιχίες, ενώ πάψαμε και να τις δημιουργούμε, δηλοποιούμενοι με τον τρόπο αυτόν, καθώς και με άλλους, στην αποστασιοποιητική μας σχέση με τα γύρα!..
Δημοσιεύτηκε στο www.aftoleksi.gr την 14η Αυγούστου 2021
(Φωτ.: αρχείο Αντώνιου Β. Καπετάνιου)
Άρθρα του Α. Καπετάνιου:

Παρασκευή 17 Δεκεμβρίου 2021

Η αντοχή των Φοινικοειδών σε ανέμους και οι συνέπειες του κακού κλαδέματος

 Η αντοχή των Φοινικοειδών σε ανέμους και οι συνέπειες του κακού κλαδέματος.


Μ. Αναστασιάδης, Γεωπόνος ΓΠΑ 
MSc, στην ΤΥ ΕΚΠΑ.

Δημοσιεύθηκε στην Ομάδα FB «Ασφάλεια Λειτουργικών Δένδρων»: https://www.facebook.com/groups/tree.risk.assessment.Greece

 



Τα περισσότερα Φοινικοειδή έχουν τεράστια αντοχή στους ανέμους, διότι το πρότυπο και η φυσιολογία της ανάπτυξής τους είναι τέτοια. Έτσι, πολλά είδη επιβιώνουν σε περιοχές με Τυφώνες (δηλαδή ανέμους > 118 km/h, 12 Μποφόρ και πάνω) (Duryea & Kampf, 2021).

Τούτο το επιτυγχάνουν με τις εξής τέσσερις προσαρμογές: 

α) ισχυρό ριζικό σύστημα. Οι πυκνές θυσσανώδεις ρίζες των φοινικοειδών συμπλέκονται πολύ ισχυρά με τα κολλοειδή του εδάφους, δημιουργώντας ουσιαστικά μια ενιαία μάζα (Sterken 2021, Stubbs et al 2019). Και επειδή εκ της κατασκευής τους τα ριζίδια έχουν μεγάλες αντοχές θλίψης και τάσης, το ριζικό τους σύστημα θεωρείται πολύ ισχυρό (τόσο ώστε οι εκριζώσεις ώριμων φυτών να είναι σπάνιες ακόμα και σε συνθήκες τυφώνων).






β) κορμό που δεν αποτελείται από ξύλο, αλλά από ένα πυκνό πλέγμα ελαστικών ινών εντός σπογγώδους παρεγχύματος, που τους προσδίδει χαρακτηριστικά ιξωδοελαστικού υλικού (έτσι, υφιστάμενα άνεμο τα λεπτά φοινικοειδή γέρνουν και επανέρχονται στην αρχική τους θέση, εφόσον δεν έχει διαρρηχθεί η συνοχή του ψευδοκορμού με τρόπο που να διασπά τον ινώδη ιξωδοελαστικό μανδύα του) (Sterken 2021, Stubbs et al2019, βλ. εικ. 3).

γ) απουσία πλάγιων βλαστών και φύλλων (και έτσι απουσία σημαντικής αντίστασης στον άνεμο), 

δ) ελαστική πρόσφυση των φύλλων ώστε να μετακινούνται στην κατεύθυνση του ανέμου, μειώνοντας την αντίσταση της κορυφής στον άνεμο (βλ. εικ. 4).

Έτσι, η κίνηση και κάμψη του φυτού στον άνεμο, αποτελεί φυσιολογική προσαρμογή που δείχνει ακριβώς την ανθεκτικότητά του σε αυτούς και όχι ένδειξη ότι δεν είναι στατικώς ασφαλές.


Το κακό κλάδεμα

Συχνά τα φοινικοειδή κλαδεύονται πολύ αυστηρά, «για λόγους ασφαλείας», αφήνοντας ελάχιστο αριθμό φύλλων στην κορυφή. Τέτοιες εργασίες γίνονται από άσχετους με τη φυσιολογία και τις εξελικτικές προσαρμογές των φοινικοειδών. Η πρακτική αυτή δημιουργεί πάρα πολλά προβλήματα στην υγεία και ευημερία του φυτού: 

α) είναι πιθανό να προκληθούν πληγώσεις μέσα από τις οποίες να εισέλθουν ασθένειες στον κορμό, 

β) όταν γίνονται εκτός της ψυχρότερης εποχής του έτους, μπορεί να προκαλέσουν προσβολή από το Κόκκινο Ρυγχωτό Σκαθάρι των Φοινικοειδών, η οποία είναι καταστροφική, 

γ) αδυνατίζει σημαντικά το φυτό επειδή τα παλαιότερα πράσινα φύλλα είναι αυτά τα οποία κυρίως παρέχουν ενέργεια (σάκχαρα από τη φωτοσύνθεση) αλλά και διότι τα νέα φύλλα τροφοδοτούνται με όλα τα θρεπτικά στοιχεία και ιχνοστοιχεία που είχαν τα παλιά φύλλα που γερνούν, 

δ) καθιστά ευάλωτη την καρδιά με το κορυφαίο μερίστωμα («μάτι»), σε παγετούς και, 

ε) αντίθετα από το προσδοκώμενο, αδυνατίζει την κορυφή σε περίπτωση ισχυρών ανέμων, διότι είναι τα παλαιά και ισχυρότερα φύλλα τα οποία καλύπτουν και προστατεύουν την καρδιά και τα νεότερα φύλλα από τις ισχυρές ριπές (μάλιστα στις ΗΠΑ το 2004 είχε διαπιστωθεί ότι σε φοίνικες κλαδεμένους αυστηρά ήταν πολύ πιθανότερο να κοπεί η κορυφή σε περίπτωση τυφώνα) (Broschat 2020).

Δηλαδή, η κακή αυτή πρακτική αδυνατίζει το φυτό και το στρεσάρει, αναγκάζοντάς το να υπερ-εργαστεί για την αναπλήρωση θρεπτικών στοιχείων του φυλλώματος, μειώνοντας τα ετήσια αποθέματα ενέργειας, ενδεχομένως μειώνοντας πρόσκαιρα τη στατική θωράκιση του μανδύα των ινών της περιφέρειας του κορμού, μειώνοντας την προστασία της καρδιάς από παγετούς και μειώνοντας την ανθεκτικότητά της κορυφής σε ριπές ανέμων.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, η ελάχιστη αποδεκτή πρακτική κλαδέματος των φοινικοειδών από τους επαγγελματίες Πρασίνου είναι αυτή που φαίνεται στις παρακάτω εικόνες, όπως δίδεται στο σχετικό με τα Κλαδέματα Πρότυπο των ΗΠΑ (ANSI A300 P.1).


 

Βιβλιογραφία - Πηγές

ANSI A300 (Part 1) – 2008 Pruning.

Aucouturier, A. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Washingtonia_filifera,_Auckland-NZ,_hand_drawing_Axel_Aucouturier.jpg

Broschat, T.K. (2020), Pruning Palms, ENH 1182, Environmental Horticulture Department, UF/IFAS Extension.

Duryea M.L. & Kampf, E. (2021), Selecting Tropical and Subtropical Tree Species for Wind Resistance, FOR120, School of Forest, Fisheries, and Geomatics Sciences, UF/IFAS Extension

Sterken, P. (2021), The quest for a unified theory on biomechanical palm risk assessment through theoretical analysis and observation, Scientific reports, 11(1), 1-18.

Stubbs, C.J., Cook, D.D., & Niklas, K.J. (2019), A general review of the biomechanics of root anchorage, Journal of Experimental Botany, 70(14), 3439-3451.

Rich, P.M. (1986), Mechanical architecture of arborescent rain forest palms, Principes, 30(3), 117-131.

Rich, P.M. (1987), Mechanical structure of the stem of arborescent palms, Botanical Gazette, 148(1), 42-50.

Thomas, R., & De Franceschi, D. (2013), Palm stem anatomy and computer‐aided identification: The Coryphoideae (Arecaceae), American Journal of Botany, 100(2), 289-313.


Αλλα άρθρα Του Μ.Αναστασιάδη & με συμμετοχη αυτού: