Τα αυστηρά οικολογικά μέτρα των αρχαίων Ελλήνων, που μας κάνουν να ντρεπόμαστε για την οικολογική μας «συνείδηση»..

Τα αυστηρά οικολογικά μέτρα των αρχαίων Ελλήνων, που μας κάνουν να ντρεπόμαστε για την οικολογική μας «συνείδηση»... 

        Μήπως σας μυρίζει πολύ η ατμόσφαιρα και αισθάνεστε δύσπνοια μετά το απόγευμα; Φυσικά η αιτία είναι η υπερβολική χρήση των τζακιών, λόγω της αύξησης της τιμής του πετρελαίου. Κάθε δράση φέρνει αντίδραση, όπως έλεγαν και οι αρχαίοι, που έκαναν την οικολογία πράξη και μας παρέδωσαν έναν καταγάλανο αττικό ουρανό, ώστε να έχουμε τη δυνατότητα να τον μαυρίσουμε. Οι πρόγονοί μας ήταν μακράν οι πρώτοι οικολόγοι του πλανήτη, με κριτήριο την ποιότητα ζωής στις πόλεις-κράτη που δημιούργησαν, όταν άλλοι λαοί ζούσαν νομαδικά. 

Νόμος είναι το δίκιο της φύσης 
Για παράδειγμα, απαγορευόταν σε κάθε ιδιοκτήτη να κόβει πάνω από δύο δένδρα ελιάς τον χρόνο.... 

Μέχρι δύο ελαιόδεντρα τον χρόνο είχε δικαίωμα να κόψει ο κάθε ιδιοκτήτης στην αρχαία Αθήνα.... 

       Ο Σόλων είχε καθιερώσει αμοιβή 5 δραχμές για τη θανάτωση αρσενικού λύκου, αλλά μόνον μία δραχμή για κάθε νεαρή λύκαινα, γιατί ο στόχος ήταν η μείωση, όχι όμως και η εξόντωση του είδους.

        Νομοθετικά μέτρα υπήρχαν και για την αντιμετώπιση της ρύπανσης των πόλεων. Έτσι, η μεταφορά των σκουπιδιών και της κόπρου έπρεπε να γίνεται σε μεγάλη απόσταση. Για τον έλεγχο των κρηνών υπήρχε στην αρχαία Αθήνα αιρετός και όχι κληρωτός αρμόδιος.

     Το κυνήγι της πισίνας 
         Ο Πεισίστρατος γέμισε την Αθήνα με κρήνες και καταιωνιστήρες, απαγόρευσε όμως τις δεξαμενές (πισίνες), για τον κίνδυνο των μολύνσεων από τα στάσιμα ύδατα και της σπατάλης νερού. Για την προστασία του περιβάλλοντος της πόλης, τα τυροκομεία και τα βυρσοδεψεία, που ανέδιδαν δυσάρεστες οσμές, ήταν υποχρεωτικό να εγκατασταθούν εκτός των οικισμών, όπως και τα νεκροταφεία. Τα εργαστήρια ήταν εγκαταστημένα κατά ομοειδείς συντεχνίες και καθώς το μέγεθός τους ήταν μικρό, με μέσο όρο απασχολουμένων τα 10 άτομα, δεν φαίνεται να ενοχλούσαν ιδιαίτερα το περιβάλλον.

        Προστατευτικά μέτρα λαμβάνονταν και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, όπου υπήρχαν ειδικά προβλήματα τοπικού χαρακτήρα. Στο Λαύριο, τοποθετούσαν τα καμίνια για το λιώσιμο των μετάλλων νοτιοανατολικά των οικισμών, επειδή οι επικρατούντες στην περιοχή άνεμοι είναι βόρειοι και βορειοδυτικοί. Στη Θήβα υπήρχε το αξίωμα της «τελεαρχίας», δηλαδή της φροντίδας ώστε να μη σκορπίζονται στους δρόμους της πόλης απόβλητα και νερά ρευμάτων. Πολλές πόλεις είχαν απαγορεύσει την εκτροφή κατοικίδιων, εξαιτίας των καταστροφών που προκαλούσαν στις καλλιέργειες και το πράσινο γενικά.

 Εν αρχή ην η χωροταξία 
Χαρακτηριστικό του σεβασμού των αρχαίων Ελλήνων προς το περιβάλλον, είναι το γεγονός ότι στη χωροθέτηση των οικισμών τους, κύριο μέλημα έθεταν την επιλογή υγιεινής τοποθεσίας, δεύτερο την επιλογή οχυρής τοποθεσίας και τρίτο την επιλογή πλούσιας τοποθεσίας.

 Είσαι ότι ζεις 
        Ο Ιπποκράτης στο βιβλίο του Περί αέρων, υδάτων, τόπων τονίζει, ότι από τις συνθήκες του περιβάλλοντος δεν διαμορφώνονται μόνο ο χαρακτήρας και η δημιουργικότητα των λαών, αλλά και η ίδια η υγεία τους –οι ασθένειες που τους βασανίζουν– είναι αποτέλεσμα του μικροκλίματος, της διατροφής, της ποιότητας του πόσιμου νερού κ.λπ. 

Η τάξη της φύσης 
Για τους φιλοσόφους προείχε η φυσική τάξη. Κάθε απόκλιση από αυτή, αποτελούσε «ύβριν» από τη σκοπιά της ηθικής και της δικαιοσύνης και άσκοπη ενέργεια από τη σκοπιά της οικονομίας. Επιδίωκαν την αυτάρκεια στην παραγωγή αγαθών, αλλά όχι την υπερβολική κατανάλωση. Ήθελαν ωραία κτίρια, αλλά αποδοκίμαζαν την περιττή πολυτέλεια. 

Ουκ εν τω πολλώ το ευ!
           Ο Ξενοφών ασχολήθηκε διεξοδικά με τη σχέση πόρων – εδάφους – ανθρώπινης εργασίας. Ο Αριστοτέλης θεωρεί αντικείμενο της οικονομίας, την παραγωγή αγαθών μόνο για άμεση χρήση. Και οι δύο επισημαίνουν τους κινδύνους που συνεπάγεται η υπερβολική παραγωγή αγαθών. Η υπερεπάρκεια οδηγεί στον άσκοπο πλουτισμό και παρασύρει στον ευδαιμονισμό, την εκμετάλλευση ανθρώπων, την κατασπατάληση πόρων, τη δημιουργία πλαστών αναγκών και τελικά τη διαστροφή του ανθρώπινου χαρακτήρα.   Στην αρχαία Ελλάδα η δημόσια υγεία είχε μεγάλη σημασία και υπήρχαν γιατροί για τους άπορους, οι οποίοι πληρώνονταν χάρη σε έναν κεφαλικό φόρο, το «ιατρικόν». 

Στην αρχαία Ελλάδα η δημόσια υγεία είχε μεγάλη σημασία και υπήρχαν γιατροί για τους άπορους, οι οποίοι πληρώνονταν χάρη σε έναν κεφαλικό φόρο, το «ιατρικόν».... 

Η αισθητική υπεροχή 
Για τους αρχαίους, τα μεγάλα δημόσια κτίρια και τα σπίτια θεωρούνταν αυτονόητο ότι έπρεπε να υποτάσσονται στην κλίμακα του χώρου, να εντάσσονται στην αισθητική διαμόρφωση του περίγυρου, να υπακούουν στις επιταγές του μέτρου και της ισορροπίας. Η αίσθηση του «μέτρου» δεν είναι μόνο θέμα αισθητικής αλλά και κανόνας ηθικής και πολιτικής συμπεριφοράς. «Το ιατρικόν» Η υγεία στην αρχαία Ελλάδα θεωρούνταν ύψιστο αγαθό και κάθε ηλικία του ανθρώπου είχε αφιερωθεί σε κάποιον θεό-προστάτη. Μέτρα για την υγιεινή του περιβάλλοντος υπήρχαν πολλά, τόσο για την αποξήρανση των ελών, όσο και για την ύδρευση και αποχέτευση των οικισμών. Για την προστασία της δημόσιας υγείας φαίνεται ότι σε πολλές πόλεις υπήρχαν δημόσιοι γιατροί και η πολιτεία παρείχε δωρεάν περίθαλψη στους απόρους, έχοντας επιβάλει για τον σκοπό αυτόν ειδικό κεφαλικό φόρο, το «ιατρικόν». Ο θεσμός όμως αυτός δεν ίσχυε στην Αθήνα, όπου ο Πλάτων απέτρεπε από τη χρήση φαρμάκων, συνιστώντας την καταφυγή σε φυσιοθεραπευτικά μέσα. Τα κείμενα είναι από την έρευνα των αρχιτεκτόνων Ειρήνης Βαλλερά και Μαρίας Κορμά. Ολόκληρη την εργασία μπορείτε να τη βρείτε στο περιοδικό ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ (τεύχος 35)... 

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/ta-afstira-ikologika-metra-ton-archeon-ellinon-pou-mas-kanoun-na-ntrepomaste-gia-tin-ikologiki-mas-sinidisi/

Η φύτευση δέντρων στις μεγαλουπόλεις μπορεί να εξοικονομήσει ετησίως εκατοντάδες εκατομμύρια

Η φύτευση δέντρων στις αστικές περιοχές μπορεί να εξοικονομήσει εκατομμύρια ευρώ σε πόρους υγείας, ενέργειας και προστασίας του περιβάλλοντος, σύμφωνα με νέα έρευνα.

Η μελέτη του State University της Νέας Υόρκης (SUNY) αναφέρει ότι τα δέντρα μπορούν να εξοικονομήσουν περισσότερα από 500 εκατομμύρια δολάρια ετησίως, μειώνοντας την ατμοσφαιρική ρύπανση, απορροφώντας άνθρακα και προστατεύοντας τους ανθρώπους κατά τη διάρκεια περιόδων καύσωνα.

Με το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού να προβλέπεται να ζει σε πόλεις άνω των 10 εκατομμυρίων κατοίκων μέχρι το 2030, τα αστικά δάση μπορούν να καταστήσουν τους χώρους αυτούς πιο υγιείς και οικονομικά προσιτούς, σύμφωνα με τη μελέτη.

«Η αύξηση του πρασίνου στις αστικές περιοχές είναι κρίσιμη», δήλωσε ο Θίοντορ Εντρένι, καθηγητής Περιβαλλοντικής Επιστημών και Δασοκομίας, και επικεφαλής της μελέτης. «Τα δέντρα είναι εξαιρετικά σημαντικά για την ανθρώπινη ευημερία και τη βιοποικιλότητα», πρόσθεσε.

Τα αστικά δάση μπορούν να μειώσουν την επίδραση της αστικής θερμότητας, που καθιστά τις πόλεις αρκετά θερμότερες από τις κοντινές αγροτικές περιοχές, επιδεινώνοντας τη ρύπανση του αέρα και των υδάτων και μειώνοντας την παραγωγικότητα, σύμφωνα με τη μελέτη.

Τα δέντρα δροσίζουν τον αέρα γύρω τους μέσ

ω της διαπνοής και τα φύλλα τους απορροφούν θόρυβο και μπλοκάρουν τη θερμότητα του ήλιου. Κατά τη διάρκεια των κυμάτων καύσωνα τα δέντρα μπορούν να δροσίσουν τα κτήρια, μειώνοντας ενδεχομένως το κόστος του κλιματισμού.

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε δέκα μεγάλες πόλεις σε όλον τον πλανήτη, συμπεριλαμβανομένων των Πεκίνο, Μόσχας και Μπουένος Άιρες, και διαπίστωσαν ότι τα οφέλη από τα αστικά δάση μπορούν να διπλασιαστούν, αν φυτευτούν περισσότερα δέντρα σε πεζοδρόμια, πλατείες και χώρους στάθμευσης.

«Αν εστιάσουμε τις προσπάθειές μας έξω από τις πόλεις, παραμελούνται αυτοί που θα επωφελούνταν το περισσότερο», δήλωσε ο Εντρένι, καθώς πάνω από 700 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε 40 μεγαλουπόλεις σε όλο τον κόσμο.

Πηγή: www.naftemporiki.gr

Μάιος, μήνας των λουλουδιών, και η πλατεία της Αγίας Ειρήνης στην Αιόλου, η μεγαλύτερη αγορά πράσινου της Παλιάς Αθήνας, μας περιμένει!

Μάιος, μήνας των λουλουδιών, και η πλατεία της Αγίας Ειρήνης στην Αιόλου, η μεγαλύτερη αγορά πράσινου της Παλιάς Αθήνας, μας περιμένει!

«Ημπορούμεν να είμεθα πλέον βέβαιοι ότι οι Αθηναίοι –διότι αυτούς έχομεν υπό την άμεσον επιτήρησιν- αγαπούν και λατρεύουν μάλιστα το πράσινον. Και την βεβαιότητα αυτήν μας την παρέχει το κυριακάτικο θέαμα που παρουσιάζεται εις την πλατείαν της Αγίας Ειρήνης.

Εις την πλατείαν αυτήν υπήρχον μέχρι προ τινος δύο ξύλινοι πάγκοι και πίσω από τους πάγκους –οι οποίοι διατηρούνται ακόμη- δύο παλαιοί κηπουροί πωλούσαν σπόρους λαχανικών κατά το πλείστον. Ραδίκι ήμερο, ραδίκι άγριο, ραδίκι ιταλικό, ραπανάκι, κάρδαμο, άνιθο, σέσκουλο, μαϊντανό, και νεροκολοκύθα. Πού και πού επωλούντο και μερικοί σπόροι ανθέων, πανσέδες και βιολέττες και μενεξέδες.

Σήμερον εις την πλατείαν αυτήν γίνεται κάθε Κυριακήν το μεγαλείτερο παζάρι ανθέων, δένδρων και φυτών που είδε ποτέ η πρωτεύουσα. Όλοι οι Αθηναίοι κηπουροί, όλοι οι ανθοπώλαι, οι δενδροκόμοι, οι γεωπόνοι, όλοι οι εγκατεστημένοι εις πολυτελή ανθοπωλεία επιστήμονες και πρακτικοί ανθοκόμοι θεωρούν απαραίτητον να συμμετέχουν εις το παζάρι των ανθέων της Αγίας Ειρήνης. Και ωσάν να μη έφθανον αυτοί, που έρχονται από όλα τα αθηναϊκά περίχωρα, καταφθάνουν κάθε Κυριακήν και επαρχιώται κηπουροί με τα δένδρα των και τα φυτά των και τους θάμνους των.

Δια να έρχωνται εις την πλατείαν αυτήν της οδού Αιόλου τόσοι παραγωγοί σημαίνει ότι υπάρχει μεγάλος αριθμός πελατών, οι οποίοι ικανοποιούν τους εμπόρους των φυτών. Και πράγματι. Δεν ημπορεί κανείς να κυκλοφορήση. Είνε η εποχή της φυτεύσεως. Ο καθένας φροντίζει δια τον κήπον του, δια τα δένδρα του που θα ανθίσουν σε λίγους μήνες και δια τους θάμνους που θα του πρασινίσουν τον κήπον του, δια τα λουλούδια του που θα γεμίσουν την γήν του με την άφθαστον ποικιλίαν του χρωματισμού των.

Πατείς με, πατώ σε λοιπόν όλοι εις την πλατείαν της Αγίας Ειρήνης την Κυριακήν. Τα οπωροφόρα δένδρα έχουν στηθή εις πυραμίδας εις το μέσον της πλατείας και νομίζει κανείς ότι έχει στρατοπεδεύση εκεί ολόκληρον σύνταγμα, οι στρατιώται του οποίου αναπαύονται με τα όπλα εις σχηματισμόν πυραμίδων.

Βερυκοκκιές με τα λευκά στίγματα των φλοιών των, κερασιές με την γυαλιστερήν επένδυσιν των, χλωμοί κορμοί αμυγδαλιών –του απερίσκεπτου δένδρου που ανθίζει εν μέσω χειμώνι- μηλιές, καρυδιές και ροδιές –μικρές, μικρές- όλα τα οπωροφόρα που εις την παρούσαν κατάστασίν των είνε ωσάν κομμάτια ξύλου κομμένα δια να χρησιμεύσουν ως πάσσαλοι ή μπαστούνια!...

Και όμως, έτσι κλαδευμένα τα ξύλα αυτά, ψαλλιδιζόμενα εις τας ρίζας των, απαλλασσόμενα από τους κλάδους των, θα φυτευθούν εις την αφράτην γην των λάκκων που έχουν ανοιχθή από καιρού και έχουν μουσκευθή από τόσες βροχές, θα μπουμπουκιάσουν σε λίγο  και θα πρασινίσουν και θα ανθίσουν την άνοιξιν.

Υπάρχουν τώρα και τα αειθαλή. Αυτά παρατάσσονται εις το παζάρι με τις ρίζες των τυλιγμένες σε μπάλλες χωμάτων που τις προστατεύουν. Τα ξυνά, οι πορτοκαλιές, οι λεμονιές, οι μανταρινιές και τα αγγλικά γκραίηπ-φρουτ που τρώγονται με το κουτάλι όπως ο λωτός. Οι ωραιότατες, διακοσμητικώτατες μουσμουλιές με τα πλατειά των φυλλώματα. Οι εληές, αχνισμένες με το ασήμι και ριζωμένες σε ένα σκληρότατο κούτσουρο.

Πλάι των ένα σωρό διακοσμητικαί μιμόζες με τα τρεμάμενα φυλλώματά των και τους χρυσούς κόμπους της αδιακόπου ανθήσεώς των, λοφάντες, ακακίες αειθαλείς με τα ψαλλιδισμένα φύλλα των, ευκάλυπτοι που πλαταγίζουν τις χλωμές των φούντες εις τον άνεμον και ευκάλυπτοι φαρμακευτικοί με φύλλα μιας παλάμης πλάτους και αρώματος μεθυστικού. Ράμνοι που ψαλιδίζονται και σχηματίζουν φράκτας πρασίνου, αγγελικές με την σμαραγδένιαν στιλπνότητά των, μηλαλεύκες που είνε ωσάν έργον δεξιοτέχνου δαντελλοποιού.

Εις την άσφαλτον παρατάσσονται κατόπιν τα κασόνια των ανθοκόμων. Ρίζες από όλα τα λουλούδια της αττικής παραγωγής, έτοιμες να φυτευθούν, αφού εμεγάλωσαν εις τα φυτώρια και έδωσαν ένα ψωμομένον μίσχον. Βιόλλες διπλές, άσπρες, κόκκινες, ροζ, μπέλες θαύματα πυκνότητος και ζωηρότητος, γαρυφαλιές και ο προλετάριος των ανθέων, το γεράνι, εις όλα τα χρώματα.

Υπάρχουν χιλιάδες ειδών λουλουδιών με ονόματα που δεν λέγουν τίποτε εις τους αμυήτους εις την ανθοκομίαν. Αλλά είνε τόσον ελκυστικά εις τους επισκέπτας της ανθοκομικής αυτής αγοράς της πλατείας Αγίας Ειρήνης, ώστε δεν υπάρχει κανείς που θα περάση από εκεί χωρίς να αγοράση κάτι δια τον κήπον του ή δια την γλάστρα του.

Δόξα σοι ο Θεός, το πράσινον των δένδρων και το πολύχρωμον των λουλουδιών άρχισαν να κινούν το ενδιαφέρον μας. Τα θαύματα θα τα επιτελέση μόνον του κατόπιν το εμπόριον των ανθέων και των φυτών.

«Αθηναϊκά Νέα», Ιανουάριος 1934, Ν.Γιοκαρίνης