Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2015

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟ ΒΟΤΑΝΑ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟ ΒΟΤΑΝΑ

Στο Ζαγόρι και τον Εθνικό Δρυμό Βίκου-Αώου συναντάται πολύ πλούσια σε βότανα, μεταξύ άλλων, χλωρίδα, με ιδιαίτερα μεγάλη ποικιλία. Μάλιστα μέχρι και τις αρχές τού 20ου αιώνα τα βότανα τού φαραγγιού χρησιμοποιούνταν από πρακτικούς γιατρούς, τους λεγόμενους «Βικογιατρούς» για θεραπευτικούς σκοπούς. 
Οι χρήσεις τους είναι αμέτρητες. Ακολούθως θα βρείτε μερικούς τρόπους παρασκευής των βοτάνων για ποικίλες χρήσεις.

ΑΛΟΙΦΗ

Παρασκευή αλοιφής από βότανα

Παρασκευή αλοιφής από βότανα
Η αλοιφή είναι ένας τρόπος για να προστατέψουμε τα εξασθενημένα και μαλακά σημεία τού δέρματος ή ένας τρόπος να εφυδατώσουμε σημεία που είναι ξηρά. Περιέχει μόνο έλαια ή λίπη χωρίς νερό και όταν αλοίφεται στο δέρμα δεν αναμιγνύεται με αυτό αλλά σχηματίζει ένα ξεχωριστό στρώμα επάνω του. Παλιότερα οι αλοιφές παρασκευάζονταν από ζωϊκά λίπη, αλλά εξ’ ίσου αποτελεσματικές είναι και η βαζελίνη ή η παραφίνη.


Ενδεικτικές αναλογίες

500g βαζελίνη ή μαλακό κερί παραφίνης
60g αποξηραμένο βότανο
Διαδικασία
α´ Λιώνουμε το κερί παραφίνης ή τη βαζελίνη σε μία λεκάνη νερό που βράζει. Ρίχνουμε μέσα τα βότανα ανακατεύοντάς τα και τα θερμαίνουμε για περίπου 2 ώρες ή μέχρι αυτά να γίνουν εύθρυπτα
β´ Ρίχνουμε το μείγμα σε μία σακούλα από μουσελίνα (τούλι), στερεωμένη καλά με σχοινί ή λαστιχάκι στο χείλος μίας κανάτας
γ´ Φορώντας λαστιχένια γάντια, γιατί το μείγμα είναι καυτό, το στίβουμε μέσα από τη σακούλα στη κανάτα
δ´ Όσο το μείγμα είναι ακόμη ζεστό και ρευστό το βάζουμε σε καθαρά γυάλινα βαζάκια
^

ΑΦΕΨΗΜΑ

Παρασκευή αφεψήματος από βότανα στο Ζαγόρι

Παρασκευή αφεψήματος
Με τη μέθοδο αυτή τα ενεργά συστατικά τού φυτού παραλαμβάνονται με πιο δυναμικό τρόπο από ό,τι με το έγχυμα. Για τη μέθοδο αυτή χρησιμοποιούμε τις ρίζες, τους φλοιούς και τα κλαδάκια. Το βότανο μπαίνει σε κρύο νερό, φτάνει σε βρασμό και μετά σιγοβράζει για περίπου 1 ώρα. Πίνεται ζεστό ή κρύο.
Ενδεικτικές αναλογίες
30g αποξηραμένα βότανα ή 60g νωπά βότανα
750ml νερό (με τη θέρμανση γίνεται 500ml)

Διαδικασία
α´ Βάζουμε το βότανο σε ένα κατσαρολάκι και ρίχνουμε κρύο νερό. Το βάζουμε να βράσει και μόλις φτάσει στο βρασμό χαμηλώνουμε τη φωτιά και το αφήνουμε να σιγοβράσει για περίπου 1 ώρα, μέχρι ο όγκος του να μειωθεί κατά το 1/3
β´ Στραγγίζουμε με το σουρωτήρι
γ´ Το φυλάσσουμε σε δροσερό μέρος
Ενδεικτική δόση1 φλυτζάνι τού τσαγιού ή 1 ποτήρι τού κρασιού 3 φορές ημερησίως
^

ΒΑΜΜΑ

Παρασκευή βάμματος από βότανα

Παρασκευή βάμματος
Το βάμμα παρασκευάζεται εμβαπτίζοντας το αποξηραμένο ή νωπό βότανο σε διάλυμα 25% αλκοόλης σε νερό. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε μέρος τού φυτού. Εκτός του ότι παραλαμβάνει τα ενεργά συστατικά τού φυτού, η αλκοόλη δρα και ως συντηρητικό δίνοντας διάρκεια στο βάμμα μέχρι και τα 2 έτη. Είναι σημαντικό το βάμμα κάθε βοτάνου να παρασκευάζεται χωριστά και μετά να συνδυάζονται εάν χρειάζεται. Η βότκα είναι ιδανική γιατί περιέχει πολύ λίγα πρόσθετα, αν και το ρούμι βοηθά να καλυφθεί η γεύση των λιγότερο εύγεστων βοτάνων.
Ενδεικτικές αναλογίες
200g αποξηραμένο βότανο ή 600g νωπό βότανο
1lt διαλύματος αλκοόλης σε νερό: 75% αλκοόλη και 25% νερό
Διαδικασία
α´ Βάζουμε το βότανο σε μια μεγάλη γυάλα και το καλύπτουμε με το διάλυμα αλκοόλης-νερού. Σφραγίζουμε τη γυάλα και τη φυλάσσουμε σε δροσερό μέρος για περίπου 2 εβδομάδες ανακατεύοντας το μείγμα ανά τακτά διαστήματα
β´ Στραγγίζουμε το μείγμα συμπιέζοντάς το, π.χ. σε ένα σταφυλοπιεστήριο, και μαζεύουμε το υγρό σε μία κανάτα
γ´ Χύνουμε το στραγγισμένο υγρό από τη κανάτα σε καθαρό μπουκάλι από σκούρο γυαλί και το αποθηκεύουμε
Ενδεικτική δόση
5ml 3 φορές ημερησίως. Τα βάμματα πρέπει να χορηγούνται αραιωμένα σε νερό (λίγο μέλι ή φρουτοχυμός συχνά βελτιώνουν τη γεύση)
^

ΕΓΧΥΜΑ

Παρασκευή εγχύματος από βότανα στο Ζαγόρι

Παρασκευή εγχύματος
Το έγχυμα είναι ενάς πολύ απλός τρόπος χρήσεως των βοτάνων. Χρησιμοποιείται το νερό ακριβώς πριν βράσει, γιατί το νερό που κοχλάζει διασκορπίζει πολύτιμα πτητικά έλαια στον ατμό. Για τη μέθοδο αυτή χρησιμοποιούμε τα άνθη και τα φυλλώδη τμήματα των φυτών. Πίνεται ζεστό ή κρύο.
Ενδεικτικές αναλογίες
30g αποξηραμένα βότανα ή 75g νωπά βότανα
500ml νερό
Διαδικασία
α´ Ζεσταίνουμε το νερό και το φέρνουμε σε θερμοκρασία λίγο πριν το σημείο βρασμού
β´ Βάζουμε το βότανο σε ένα δοχείο που κλείνει καλά και ρίχνουμε το νερό στο βότανο
γ´ Αφήνουμε 10 λεπτά για να γίνει η έγχυση και μετά στραγγίζουμε με το σουρωτήρι
δ´ Το φυλάσσουμε σε δροσερό μέρος
Ενδεικτική δόση1 φλυτζάνι τού τσαγιού ή 1 ποτήρι τού κρασιού 3 φορές ημερησίως
^

ΣΙΡΟΠΙ

Παρασκευή σιροπιού από βότανα

Παρασκευή σιροπιού
Το σιρόπι είναι ένας τρόπος για να διατηρούνται τα εγχύματα και τα αφεψήματα και αποτελεί ιδανικό γιατρικό για το βήχα γιατί το μέλι είναι ιδιαίτερα μαλακτικό. Τα σιρόπια μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να αρωματίσουν τα γιατρικά για παιδιά.
Ενδεικτικές αναλογίες
500ml έγχυμα ή αφέψημα
500g μέλι ή ακατέργαστη ζάχαρη
Διαδικασία
α´ Θερμαίνουμε περίπου 500ml πρότυπου εγχύματος ή αφεψήματος σε μία κατσαρόλα. Προσθέτουμε 500g μέλι ή ακατέργαστη ζάχαρη ανακατεύοντας συνεχώς μέχρι να διαλυθούν
β´ Αφήνουμε το μείγμα να κρυώσει και το βάζουμε σε μία μπουκάλα από σκούρο γυαλί την οποία και σφραγίζουμε με φελλό
Ενδεικτική δόση5-10ml 3 φορές ημερησίως ι αλλεργίες είναι ένα συχνό φαινόμενο που ταλαιπωρεί μεγάλο μέρος του πληθυσμού την άνοιξη αλλά και στις αρχές του Φθινοπώρου. Που οφείλονται όμως αυτά τα ενοχλητικά συμπτώματα και πως μπορούν να αντιμετωπιστούν;
Αλλεργία γενικά χαρακτηρίζεται κάθε ανώμαλη αντίδραση του οργανισμού σε κανονικά αβλαβείς ουσίες, τα λεγόμενα αλλεργιογόνα. Εκδηλώνονται συνήθως με ρινική καταρροή, φτέρνισμα, φαγούρα και αίσθηση μπουκώματος, ενώ σε πιο σπάνιες περιπτώσεις επιπεφυκίτιδα αλλά και άσθμα το οποίο μπορεί να γίνει επικίνδυνο και χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση.
Όπως αναφέρει σχετικό άρθρο στο ένθετο Υγεία της εφημερίδας το Έθνος, τα επικρατέστερα αλλεργιογόνα που ταλαιπωρούν τον περισσότερο κόσμο είναι: η γύρη των φυτών με κυρίαρχους υπαίτιους τα ανεμόφιλα και εντομόφιλα είδη, η οικιακή σκόνη που προκαλούν τα ακάρεα καθώς και η αλλεργία στους μύκητες και στα ζώα.
Συνήθως τα συμπτώματα της αλλεργίας είναι ήπια, ωστόσο το άσθμα είναι ανησυχητικό, αφού εκδηλώνεται με ξερό βήχα, σφύριγμα και δύσπνοια και μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνιο εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.
Προκειμένου να προλάβουμε τυχόν αλλεργίες είναι καλό να αποφεύγουμε την έκθεση στα αλλεργιογόνα, όπως η γύρη, ενώ σημαντικός είναι και ο προσεκτικός καθαρισμός του σπιτιού και τα ειδικά φίλτρα καθαρισμού του αέρα που απομακρύνουν τα ακάρεα.
Ωστόσο όπως αναφέρεται στο άρθρο στο ένθετο Υγεία της εφημερίδας το Έθνος, ορισμένα βότανα μπορούν να μας ανακουφίσουν από τα ενοχλητικά συμπτώματα της αλλεργίας.
Τα δημοφιλέστερα συμπτώματα
Το Γκίγκο
έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και καταπολεμά το άσθμα και τις αλλεργίες του αναπνευστικού
Η Γλυκόριζα
Έχει αντιαλλεργικές αντιβηχικές και αποχρεμπτικές ιδιότητες παρόμοιες με της κορτιζόνης
Η Εφέδρα
Ισχυρό και γρήγορο αντιαλλεργικό που σύμφωνα με τους βοτανολόγους χρησιμοποιείται για ιατροφαρμακευτικά σκευάσματα κατά του άσθματος.
Το Μελισσόχορτο
Το λάδι του έχει αντιισταμινική δράση και χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία
Ο Βασιλικός
Εξαιρετικά αρωματικός, τονώνει την αναπνοή και είναι σπασμολυτικό του πεπτικού, αντισηπτικό και αποχρεμπτικό.
πηγη:http://kipotehnia.blogspot.gr/

Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2015

32 εικόνες και gif με ανθισμένες κερασιές στην Ιαπωνία

32 εικόνες και gif με ανθισμένες κερασιές στην Ιαπωνία 

Hanami στα Ιαπωνικά θα πει «παρατήρηση λουλουδιών» και στη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου αποτελεί ιστορική παράδοση. «Λουλούδι» στην περίπτωση αυτή σημαίνει σχεδόν πάντα το άνθος της κερασιάς. Από τέλη Μαρτίου μέχρι και νωρίς το Μάιο, οι κερασιές ανθίζουν σε όλη την Ιαπωνία, και το θέαμα είναι μαγευτικό. Όσοι σκοπεύουν να οργανώσουν hanami, που στη σύγχρονη Ιαπωνία αποτελεί μια μάζωξη δίπλα στις ανθισμένες κερασιές, πρέπει να παρακολουθήσουν προσεκτικά το ειδικό δελτίο άνθισης, αφού τα άνθη κρατάνε μόλις δύο βδομάδες. 

































Πηγή: www.lifo.gr

Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2015

Στον καιρό της τουλίπας

της Αναστασίας Στεφανάκη

Θολοποτάμι, Χίος
Θολοποτάμι, Χίος

Ήδη οι τουλίπες έκαναν την εμφάνισή τους για μία ακόμη χρονιά στο Θολοποτάμι. Στη Χίο, ο ερχομός της άνοιξης σηματοδοτείται από τις τουλίπες, οι οποίες κατακλύζουν το Μάρτιο τα χωράφια του κεντρικού τμήματος του νησιού.
Τι πραγματικά όμως γνωρίζουμε για αυτές; Ποιες είναι, από πού προέρχονται και πώς βρέθηκαν στο νησί; Αφθονούν ή μειώνονται; Είναι αυτές οι «πρόγονοι» της Ολλανδικής τουλίπας, όπως συχνά λέγεται;

Ο «κόκκινος» χρυσός και η πρώτη οικονομική φούσκα της ιστορίας


Κάρολος Κλούσιος, 1526 - 1609
Κάρολος Κλούσιος, 1526 – 1609

Η πρώτη τουλίπα θεωρείται ότι έφτασε στη Δύση στα μέσα του 16ου αιώνα, πιθανότατα από τον πρόξενο της Βιέννης στην Κωνσταντινούπολη, Ogier Ghislain de Busbecq, ο οποίος το 1551 παρατήρησε το άγνωστο, εντυπωσιακό αυτό φυτό στο Εντιρνέ της Τουρκίας και έστειλε τους βολβούς του στη Βιέννη.
Όταν μερικά χρόνια αργότερα ο Busbecq δίνει βολβούς στον Κάρολο Κλούσιο, σημαντικό βοτανικό της εποχής, αυτός καλλιεργεί τις τουλίπες στο Βοτανικό Κήπο της ιστορικής Ολλανδικής πόλης Λάιντεν και διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στη διάδοση της τουλίπας στην Ολλανδία και την Ευρώπη.
Τη δεκαετία του 1630 η «τουλιπομανία» στην Ολλανδία (tulpomanie στα Ολλανδικά) φτάνει σε επίπεδα τρέλας με την αξία των βολβών να αγγίζει τα ύψη. Η μεγαλύτερη τιμή που καταγράφεται είναι 6650 γκουλντ για μερικές δεκάδες τουλίπες, όταν π.χ. το ετήσιο εισόδημα ενός ξυλουργού ήταν 250 γκουλντ. Μία τουλίπα μπορεί να κόστιζε όσο ένα σπίτι στο Άμστερνταμ, ενώ ο ίδιος βολβός, πριν καν βγει από το έδαφος, αναφέρεται ότι μπορεί να είχε ήδη προπωληθεί 10 φορές. Όταν η φούσκα έσκασε το 1637 άφησε τους έμπορους αδέκαρους και τις ολλανδικές οικογένειες στα όρια της χρεοκοπίας.
Παρόλα αυτά τo επικερδές εμπόριο της τουλίπας συνεχίστηκε. Τους επόμενους αιώνες βολβοί μεταφέρθηκαν από διάφορα μέρη της Ανατολής και εκατοντάδες ποικιλίες παράχθηκαν τεχνητά σε συνθήκες καλλιέργειας. Σήμερα, η Ολλανδία συνεχίζει να είναι κυρίαρχος διακινητής του εμπορίου τουλίπας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Καλλιέργεια τουλίπας κοντά στο Χάαρλεμ της Ολλανδίας το Μάιο
Καλλιέργεια τουλίπας κοντά στο Χάαρλεμ της Ολλανδίας το Μάιο

Οι λαλάδες της Χίου: ας συστηθούμε…

Η ιστορία περιπλέκεται στο βάθος των αιώνων και δεν μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα, όμως μάλλον η Χίος δεν συνιστά την περιοχή προέλευσης της Ολλανδικής τουλίπας- τουλάχιστον όχι των πρώτων βολβών που έφτασαν εκεί. Αποτελεί όμως μέρος της φυσικής περιοχής εξάπλωσης του γένους Tulipa, η οποία εκτείνεται από την κεντρική Ασία μέσω της Μεσογείου έως τις νότιες-κεντρικές και ανατολικές περιοχές της Ευρώπης. Το γένος αριθμεί περισσότερα από 100 είδη, 14 από τα οποία φύονται στην Ελλάδα.
Η ανατολική προέλευση του ονόματος «λαλάδες» είναι γνωστή. Lale είναι η περσική ονομασία της τουλίπας, η οποία πέρασε μέσω των τουρκικών στη χιακή διάλεκτο. Όμως και το όνομα «τουλίπα» (tulipa, tulip, tulipan, tulipano, tulpe, tulpan σε διάφορες Ευρωπαϊκές γλώσσες) έχει παρόμοια προέλευση, από την οθωμανική λέξη για το τουρμπάνι, εξαιτίας της ομοιότητάς του με το άνθος της τουλίπας ή της οθωμανικής μόδας να τοποθετούνται τουλίπες στις πτυχώσεις του τουρμπανιού.
Ποια είναι όμως η Χιώτικη τουλίπα;

Tulipa agenensis, Χίος
Tulipa agenensis, Χίος

Tulipa agenensis DC. Η τουλίπα που κοκκινίζει τα λιβάδια της Χίου. Είδος της Ανατολικής Μεσογείου, το οποίο στο δυτικότερο όριο της φυσικής περιοχής εξάπλωσής του φτάνει έως τη Χίο. Καλλιεργείται στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, όπου συχνά διαφεύγει στη φύση.
Tulipa raddii Reboul (Συνώνυμο: T. praecox Ten.). Φυτό πιθανώς Ανατολικομεσογειακής εξάπλωσης, το οποίο από πολλούς ερευνητές θεωρείται ότι ανήκει στο ίδιο είδος με την T. agenensis.
Tulipa clusiana DC. Ασιατικό φυτό, το οποίο, όπως η T. agenensis, φτάνει προς τα δυτικά έως τη Χίο και καλλιεργείται στην Ευρώπη, όπου συχνά διαφεύγει στη φύση. Πήρε το όνομά της από τον Κλούσιο και έχει «ριγέ» λευκά-κόκκινα άνθη.

Tulipa undulatifolia, Λέσβος
Tulipa undulatifolia, Λέσβος

Tulipa undulatifolia Boiss. Ενδημικό είδος των Βαλκανίων και της Τουρκίας, το οποίο στην Ελλάδα φύεται στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου Χίο και Λέσβο, την Πελοπόννησο, τη Στερεά και τη Νότια Πίνδο. Διακρίνεται χάρη στα έντονα κυματιστά φύλλα της.
Από τα τέσσερα είδη, μόνο η T. undulatifolia είναι αυτόχθονη στη Χίο. Τα υπόλοιπα θεωρείται σήμερα ότι έχουν διαφύγει από παλαιές καλλιέργειες και έχουν πλέον εγκλιματιστεί πλήρως στη φύση. Η προέλευσή τους ωστόσο παραμένει άγνωστη.
Η T. undulatifolia περιλαμβάνεται στην 1η έκδοση του Βιβλίου Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων και Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (1995), και μαζί με την T. clusiana συγκαταλέγονται στο Προεδρικό Διάταγμα 67/81 Περί προστασίας της χλωρίδας, ωστόσο έως σήμερα δεν έχουν ληφθεί ουσιαστικά μέτρα προστασίας τους.

Η συλλογή της τουλίπας: τοπική παράδοση ή απειλή;

Τα ανθοφόρα φυτά αναπαράγονται «εγγενώς» μέσω της επικονίασης κυρίως από τα έντομα. Ορισμένα, ανάμεσά τους και οι τουλίπες, έχουν επιπλέον τη δυνατότητα της «αγενούς» αναπαραγωγής μέσω υπόγειων οργάνων, όπως είναι οι βολβοί.
Στις τουλίπες, όμως, η «εγγενής» αναπαραγωγή έχει περιοριστεί. Παρά τα εντυπωσιακά τους άνθη, τα όμορφα αυτά φυτά αναγεννώνται κυρίως από τους βολβούς τους, οι οποίοι περνούν το χειμώνα στο έδαφος και δίνουν φύλλα και άνθη στις αρχές της άνοιξης.

Θολοποτάμι, Χίος
Θολοποτάμι, Χίος

Η παραδοσιακή πλέον μαζική συλλογή των φυτών και εκρίζωση των βολβών τους κάθε χρόνο δεν μπορεί παρά να είναι καταστρεπτική για ένα φυτό, το οποίο σχεδόν δεν έχει άλλη δυνατότητα αναγέννησης. Επιπρόσθετη πίεση ασκεί η εγκατάλειψη των παραδοσιακών πρακτικών καλλιέργειας και η υιοθέτηση σύγχρονων μεθόδων οργώματος σε μεγάλο βάθος που καταστρέφει τους βολβούς.
Ήδη η μείωση των απέραντων κόκκινων λιβαδιών είναι αισθητή, ειδικά στις ευκολότερα προσβάσιμες περιοχές, κοντά στους κεντρικούς δρόμους και τα χωριά. Κι ενώ τα λιβάδια τηςT. aegenensis μειώνονται, με δυσκολία θα βρει κανείς πλέον την T. clusiana εκεί όπου παλιά φυόταν σε μεγαλύτερη αφθονία.
Οι τουλίπες είναι ο ανεκτίμητος φυσικός πλούτος της Χίου. Ας τις αφήσουμε στο φυσικό τους περιβάλλον για να τις θαυμάζουν και οι επόμενες γενιές. Ούτως ή άλλως στο βάζο δεν κρατούν παρά λίγες μόνο ημέρες.
Φωτογραφίες: Κατερίνα Γούλα (Χίος, Λέσβος), Αναστασία Στεφανάκη (Ολλανδία