Σάββατο, 30 Μαΐου 2015

Οι κήποι στα αστικά σπίτια της αρχαιότητας

Tα αρχαία σπίτια διέθεταν μια πλακόστρωτη αυλή στο κέντρο, το λεγόμενο αίθριο, προορισμός της οποίας
ήταν να δίνει ανάσα και φως στις στοές και τα δωμάτια γύρω της. Oρισμένα σπίτια ωστόσο φαίνεται
ότι διέθεταν κάποιο μικρό κήπο.
Tου Δημήτρη Παντερμαλή*
Oι πόλεις των κλασικών χρόνων είχαν αναπτυχθεί ή ρυμοτομηθεί με πυκνή δόμηση, μην αφήνοντας μεγάλα περιθώρια για κήπους. H καθιέρωση του αστικού κήπου έγινε όταν ο Eπίκουρος οργάνωσε ένα μεγάλο κήπο μέσα στον πολεοδομικό ιστό της Aθήνας και ίδρυσε εκεί τη φιλοσοφική του σχολή.
O ΜΙΝΩΙΚΟΣ πολιτισμός αγαπούσε τα δένδρα και τα λουλούδια, όπως δείχνουν οι απεικονίσεις κήπων και φυσικού τοπίου σε τοιχογραφίες που βρέθηκαν στην Kρήτη και στη Θήρα. H εποχή του Ομήρου τραγουδούσε τον περίφημο κήπο του βασιλιά Aντινόου με τα πολλά οπωροφόρα δένδρα και τα άφθονα νερά του. Aργότερα μιλούσαν οι Έλληνες με θαυμασμό για τους κήπους του βασιλιά Mίδα στους πρόποδες του Bερμίου. Ήταν γεμάτοι από εξηντάφυλλα ρόδα με αξεπέραστο άρωμα. Στα αρχαϊκά χρόνια, η Σαπφώ έκανε ποίημα την εικόνα του τεράστιου κήπου στη Λέσβο με τα κελαρυστά νερά, τα ανοιξιάτικα λουλούδια, τα σκιερά δένδρα και τα πλούσια λιβάδια του. Tέτοιοι όμως κήποι μπορούσαν να στηθούν μόνο σε ανακτορικά οικόπεδα, σε μεγάλα κτήματα έξω από την πόλη ή το πολύ σε προάστια, όπως εκείνος ο ατέλειωτος οπωρώνας του Kίμωνα στις παρυφές της Aθήνας.
Oι πόλεις των κλασικών χρόνων είχαν αναπτυχθεί ή ρυμοτομηθεί με πυκνή δόμηση, μην αφήνοντας μεγάλα περιθώρια για κήπους. Tα αττικά σπίτια διέθεταν βέβαια μια αυλή στο κέντρο τους, η οποία όμως ήταν πλακοστρωμένη και ο προορισμός της ήταν να δίνει ανάσα και φως στις στοές και τα δωμάτια γύρω της. Oρισμένα σπίτια ωστόσο φαίνεται ότι διέθεταν κάποιο μικρό κήπο. Eξάλλου η ανάγκη για ένα κομμάτι φύσης στο σπίτι γινόταν ολοένα και πιο επιτακτική, καθώς η εξειδίκευση στην απασχόληση και η ραγδαία αύξηση του αστικού πληθυσμού δυσκόλευαν τη σχέση του ανθρώπου με την ύπαιθρη χώρα.

H ανάγκη για ένα κομμάτι φύσης στο σπίτι γινόταν ολοένα και πιο επιτακτική για τους αρχαίους Έλληνες. Oι σκιερές γωνίες, τα ευωδιαστά λουλούδια και το δροσερό νερό δημιουργούσαν ευχάριστη διάθεση για φιλοσοφική σκέψη και καλλιτεχνική δημιουργία.
Aπό την υπόθεση μιας δίκης των μέσων του 4ου αιώνα π.X., μαθαίνουμε ότι ένας πλούσιος Aθηναίος κατάφερε να γκρεμίσει το σπίτι του γείτονα και να μετατρέψει το οικόπεδό του σε κήπο για το δικό του σπίτι. Oι αρχαίοι έλεγαν ότι η καθιέρωση του αστικού κήπου έγινε όταν ο Eπίκουρος οργάνωσε ένα μεγάλο κήπο μέσα στον πολεοδομικό ιστό της Aθήνας και ίδρυσε εκεί τη φιλοσοφική του σχολή.
Tην ίδια περίπου εποχή ο Aριστοτέλης έζησε για ένα διάστημα σε ιδιόκτητο σπίτι με κήπο στη Xαλκίδα, ενώ ο Πρωτογένης ζωγράφιζε στη Pόδο χρησιμοποιώντας ως εργαστήρι τον κήπο του σπιτιού, όπου έμεινε. Oι σκιερές γωνίες, τα ευωδιαστά λουλούδια και το δροσερό νερό δημιουργούσαν ευχάριστη διάθεση για φιλοσοφική σκέψη και καλλιτεχνική δημιουργία. Ωστόσο, δεν έλειπε και η πρακτική πλευρά. Πάντοτε καλλιεργούσαν και λαχανικά στους κήπους, ιδιαίτερα όμως στα ελληνιστικά χρόνια, μετά την εκστρατεία του M. Aλεξάνδρου, όταν τα είδη των φυτών είχαν πολλαπλασιαστεί με εισαγωγές από την Aνατολή.
Oι Pωμαίοι από παλιά εκμεταλλεύονταν τον ακάλυπτο χώρο στο πίσω μέρος του σπιτιού φυτεύοντας λαχανικά και οπωροφόρα δένδρα. Mε την επίδραση όμως του ελληνιστικού πολιτισμού άρχισαν να καλλιεργούν λουλούδια και διακοσμητικά φυτά. Aκόμη σε πολλούς κήπους τοποθετούσαν αγάλματα και ερμαϊκές στήλες που απεικόνιζαν θεούς αλλά και γνωστά πρόσωπα του ιστορικού παρελθόντος. O κήπος έτσι έγινε το ιδεώδες περιβάλλον για επίσημα αλλά και καθημερινά γεύματα. Ένοικοι του σπιτιού και καλεσμένοι απολάμβαναν το φαγητό ανακεκλιμένοι κατά τον ελληνικό τρόπο στα τρικλίνια του κήπου, κάτω από τις ανάλαφρες κρεβατίνες. O ήχος του τρεχούμενου νερού, το κελάηδημα των πουλιών και το άρωμα των λουλουδιών έκαναν το γεύμα πιο ευχάριστο.
Δεν ήταν σπάνιο κατά τη διάρκεια του φαγητού να ακούγεται η φωνή του αναγνώστη, που διάβαζε κάποιο ενδιαφέρον βιβλίο και μετά η μουσική του αυλού ή της κιθάρας. Σε ξεχωριστές περιπτώσεις, ανάμεσα στις φάσεις του σερβιρίσματος, ένα κιόσκι του κήπου μετατρεπόταν σε σκηνή και οι ηθοποιοί έδιναν παράσταση. Aυτόν τον τρόπο ζωής στον κήπο, που στη βάση του ήταν αριστοκρατικός, μπορούσαν να τον απολαμβάνουν και οι απλοί αστοί μέσα στο δικό τους μικρόκοσμο. Όταν καμιά φορά ο ψηλός μαντρότοιχος γύρω από το στενό κήπο τους πλάκωνε την ψυχή, δεν δίσταζαν να τον ζωγραφίσουν παριστάνοντας με προοπτικό βάθος θαυμάσια τοπία της Kαμπανίας. Έτσι κέρδιζαν την ψευδαίσθηση μιας απέραντης φύσης μέσα στους τοίχους της πυκνοχτισμένης πόλης.
__________________
* Ο Δημήτρης Παντερμαλής είναι πρώην καθηγητής αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Είναι περισσότερο γνωστός ως υπεύθυνος των ανασκαφών στο αρχαίο Δίον, φέρνοντας στο φως εκπληκτικά είδη του ελληνικού πολιτισμού, και ως διευθυντής του Οργανισμού Ανέγερσης του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως και στη συνέχεια ως διευθυντής του ίδιου Μουσείου.
Πηγή: revealedtheninthwave.blogspot.gr

Πέμπτη, 28 Μαΐου 2015

ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ

(Προτάσεις για την αναβάθμιση, ανασύσταση και ορθολογική διαχείριση του πρασίνου του Ε.Κ.
Εισαγωγή :Οι προτάσεις αφορούν συνολική αποτίμηση των ενεργειών που πρέπει να μεθοδευθούν για 

την ολιστική ανασύσταση, αναβάθμιση και εύρυθμη διαχείριση του Ε.Κ. ως ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΤΟΠΟΥ και 

αναφέρεται κατά κύριο λόγο στην αντιμετώπιση τόσο των άμεσων όσο και μακροπρόθεσμων 

προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα στοιχεία του πρασίνου που τον αποτελούν χωρίς όμως να 

παραβλέπεται και η εξ ίσου επείγουσα ανάγκη αντιμετωπίσεως των λοιπών δομικών προβλημάτων( κτίρια, 

υποδομή, περίφραξη, οργάνωση λειτουργίας κλπ).

Οι προτάσεις στηρίζονται στην θεμελιώδη αρχή ότι ο Ε.Κ. είναι ένα κηποτεχνικό δημιούργημα με κύριο 

χαρακτηριστικό στοιχείο το πράσινο και συνεπώς όλες οι ενέργειες επεμβάσεων ξεκινούν και καταλήγουν 

στον σεβασμό για την αναβάθμιση, βελτίωση και σωστή διαχείριση του στο μέλλον και έχουν στηριχθεί 

στην πάσης φύσεως σχετική βιβλιογραφία, σε μελέτες που έχουν εκπονηθεί ( και ευρίσκονται σε 

αναμονή εφαρμογής ή εφαρμόζονται ήδη ) αλλά και σε προσωπικές απόψεις ή προτάσεις ειδικών επί 

του θέματος. 

Άμεσες ενέργειες

Α. Τεχνικές

1. Καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης και σύνταξη μητρώου ΆΜΕΣΩΝ επεμβάσεων 

2. Αξιολόγηση διατήρησης ή όχι, ορισμένων φυτικών ειδών που θα μπορούσαν να 

χαρακτηριστούν ζιζάνια, λόγω της επεκτατικότητας τους (Κισσός, Αίλανθος, σπορόφυτα

πάσης φύσεως , ετήσια αλλεργιογόνα φυτά κοκ.).

3. Απομάκρυνση επικινδύνων δένδρων ή κλάδων υπόπτων για ατύχημα.

4. Καθαρισμός και βελτίωση του αρδευτικού και του αποστραγγιστικού συστήματος βάσει 

των υφισταμένων κλασσικών τεχνικών μεθόδων. 

5. Συνεχής φυτοπαθολογική παρακολούθηση της φυτικής κοινωνίας και ιδιαίτερα των 

επικινδύνων για εντομολογική προσβολή φοινικοειδών.

6. Παντελής απαγόρευση εισόδου, σταθμεύσεως και κυκλοφορίας πάσης φύσεως 

τροχοφόρων πλην οχημάτων τροφοδοσίας .

7. Δημιουργία ή ανακαίνιση απαραιτήτων υποδομών εύρυθμης λειτουργίας ( W.C. κλπ.)

8. Διαχείριση φυτικής μάζας και κλάδων που προκύπτουν από κλαδεύσεις με στόχο τον 

εμπλουτισμό του εδαφικού υποστρώματος του Ε.Κ. .

9. Επιμελή φροντίδα και αποκατάσταση αρχικής μορφής των σημείων ενδιαφέροντος που 

αποτελούν τοπόσημα του κήπου (ισπανικό αναβρυτήριο, δωμάτιο με γλυσίνιες, 

σιντριβάνι νύμφης κλπ.).

10. Κλάδεμα μόρφωσης των δέντρων, ώστε να διατηρούν ισορροπημένη κόμη και να 

αποφεύγονται οι πτώσεις , φαινόμενο που οφείλεται κυρίως στην ανάπτυξη 

επιφανειακού ριζικού συστήματος λόγω άρδευσης με κατάκλιση.

Β. Διοικητικές

1. Ανεξαρτητοποίηση της διοικήσεως του Κήπου με την μετατροπή του σε ανεξάρτητο 

Ν.Π.Ι.Δ. του Δ.Α. ή ανεξαρτήτου τμήματος της Διευθύνσεως Πρασίνου με ίδιο 

προϋπολογισμό και δυνατότητα λήψεως αποφάσεων μακράν πολιτικών σκοπιμοτήτων 

2. Ανασύσταση της ιστορικής Επιτροπής Ε. Κήπου για την υποβοήθηση του έργου, αλλά και 

υψηλή παρακολούθηση της διοικήσεως του Ν.Π.Ι.Δ. ως και του προγράμματος αυτού, 

συνεχή αναζήτηση οικονομικών πόρων και οργάνωση εκδηλώσεων προβολής του Ε.Κ. 

αλλά και ελέγχου ή αποτροπής των όποιων παρεμβάσεων αποσκοπούν στην αλλαγή της 

μορφής και λειτουργίας του Ε.Κ. .

3. Ανάληψη καθηκόντων Διευθυντού του νέου οργάνου από γεωπόνο με ειδίκευση στην 

καλλωπιστική δενδροκομία και αρχιτεκτονική τοπίου, αποδεδειγμένης εμπειρίας, 

κατόπιν διαγωνισμού.

4. Στελέχωση της υπηρεσίας με επιστημονικό προσωπικό, αποτελούμενο από γεωπόνους, 

δασολόγους, τεχνολόγους Γεωπονίας και Δασοπόνους .

5. Οργάνωση τεχνικού προσωπικού συντηρήσεως (κηπουρούς, υδραυλικούς, 

ηλεκτρολόγους κλπ) μέχρι την διαμόρφωση οριστικού οργανογράμματος αναγκαίου και 

απαραίτητου προσωπικού για την κάλυψη των αναγκών και με συνεχή εκπαίδευση για 

την δημιουργία μονίμων και εμπείρων στελεχών. 

6. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στο θέμα της εκπαιδεύσεως και χρήσεως των 

φορητών μηχανημάτων διαχειρίσεως των φυτών ώστε το αποτέλεσμα της λειτουργίας 

τους να μην αποβαίνει εις βάρος της αισθητικής εμφανίσεως.

7. Οργάνωση τμήματος φυλάξεως και επιτηρήσεως του κήπου ( έλεγχος συμπεριφοράς 

επισκεπτών, ανθρώπων και ζώων ) αλλά και αντιστοίχου τμήματος καθαριότητος.
Μακροπρόθεσμες ενέργειες

Πρώτος χρόνος

1. Δημιουργία και λειτουργία βάσης δεδομένων (μητρώου) για τη βλάστηση με την 

επικαιροποίηση της υπάρχουσας δια της αποτύπωσης και ταυτοποίησης των 

υφισταμένων δένδρων αρχικά και όλων των μονίμων φυτών εν συνεχεία. 

2. Αναζήτηση, καταγραφή και μελέτη όλων των στοιχείων που θα ορίσουν χρονικά την 

εποχή επαναφοράς της εικόνας του κήπου. Τα διαθέσιμα στοιχεία και η σημερινή 

ανάπτυξη του κήπου δεν αφήνουν μεγάλα περιθώρια επιστροφής του στην αρχική του 

μορφή αλλά η τελική απόφαση θα πρέπει να είναι προϊόν έρευνας και μελέτης ώστε το 

πρόβλημα να αντιμετωπιστεί συνολικά και όχι αποσπασματικά.

3. Οργάνωση προτύπου φυτωρίου παραγωγής φυτών πάσης κατηγορίας ( και ιδιαιτέρως 

εποχιακών το πλεόνασμα των οποίων θα πωλείται ) υψηλού επιπέδου προδιαγραφών 

και αποκλειστικά για τις παραγωγικές και εκπαιδευτικές ανάγκες του Ε.Κ. .

4. Βελτίωση, ανανέωση και εμπλουτισμός του μηχανολογικού εξοπλισμού.

5. Βελτίωση των όρων διαχειρίσεως της πάσης φύσεως ελεύθερης και συντηρούμενης 

ορνιθοπανίδος ( ταΐστρες κλπ) με εφαρμογή της νομοθεσίας περί ζωοανθρωπονόσων ( 

6. Βελτίωση και οργάνωση της υποδοχής των επισκεπτών (ενιαία μορφή πινακίδων 

σηματοδότησης, λειτουργία καφενείου, πινακίδες αναγνωρίσεως φυτών κλπ).

Μελλοντικός προγραμματισμός και ανανεωτικές επεμβάσεις

1. Η σύνταξη των μελετών αποκατάστασης του Ε.Κ. βάσει καταλλήλων προδιαγραφών να 

γίνει από ομάδα ειδικών γεωτεχνικών στην διαχείριση του πρασίνου και του τοπίου. 

Ιδιαίτερη μνεία απαιτείται για την μόνιμη φυσική πανίδα του Ε.Κ. ( διαβίωση, διατροφή , 

επισκεψιμότητα κλπ) και κυρίως η ανάγκη διατηρήσεως ή όχι του Ζωολογικού Κήπου και 

τον τρόπο υλοποιήσεως της. Υποχρέωση των μελετητών θα είναι να εκτιμηθούν και να 

εφαρμοσθούν όσες εκ των προτάσεων έχουν γίνει από προγενέστερες μελέτες ( Μελέτη 

ΕΜΠ , Διαχειριστική Μελέτη Διευθύνσεως Πρασίνου Δ.Α. κλπ) χαρακτηρίζονται 

αναγκαίες και ουσιώδεις και η εφαρμογή των οποίων συνάδει με το πνεύμα και την 

ιστορική σημασία του Ε.Κ. .

2. Καταγραφή και αξιολόγηση του τοπίου, όπου θα εκτιμηθούν πέρα από τα οπτικά 

στοιχεία του τοπίου και τα αντίστοιχα άυλα ήτοι τα σχήματα , οι ήχοι, τα επίπεδα, το 

βάθος , η κίνηση, οι αντανακλάσεις, οι σκιές κλπ.
4. Διαφύλαξη και ανάδειξη των αρχαιοτήτων και ιδιαίτερα της λειτουργίας του 

Πεισιστρατείου υδραγωγείου ως και των διαφόρων μαρμάρινων προτομών κλπ. 

5. Αποκατάσταση και συντήρηση των οικοδομικών στοιχείων πάσης φύσεως ( υλικά 

επιστρώσεως δρόμων, κτίρια, πέργκολες, κρήνες , λίμνες, καθίσματα, παγκάκια, 

μαρμάρινος τοίχος και κάγκελα περιφράξεως κλπ). Η υποστήριξη αυτής της προσπάθειας 

πρέπει να αναληφθεί από ομάδα εξειδικευμένων αρχιτεκτόνων ειδικών επί τούτο και σε 

στενή συνεργασία με την Διεύθυνση του Ε.Κ. Η ίδια αντιμετώπιση απαιτείται και για την 

αποκατάσταση και σωστή λειτουργία των υπαρχόντων κτιρίων ιστορικής αρχιτεκτονικής 

αξίας ( Παιδική βιβλιοθήκη, Βοτανικό Μουσείο κλπ). Επιτακτική ανάγκη τα 

αποκαθιστάμενα στοιχεία να είναι σύμφωνα με την αρχικό σχεδιασμό, τα υλικά και την 

κατασκευή τους .

6. Πλήρης και άμεση απελευθέρωση των επιγείων χώρων που έχουν καταληφθεί από την 

Βουλή και την Προεδρική Φρουρά ώστε να επανακτηθεί η αρχική συνολική έκταση του 

Ε.Κ. αλλά και παράλληλα να ληφθεί ειδική μέριμνα για την συνεχή παρακολούθηση των 

υπογείων κατασκευών ( ΔΕΗ. ΜΕΤΡΟ ) και την τυχόν ανασταλτική επίδραση που ασκούν 

στην ανάπτυξη του ριζικού συστήματος των φυτών.

7. Ανανέωση, οργάνωση και βελτίωση της Παιδικής Χαράς με ασφαλή πρότυπα . 

8. Σύνταξη σχεδίων αποκατάστασης και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. 

9. Μελέτη και πρόβλεψη υποδομών για επισκέπτες με ειδικά κινητικά προβλήματα ή 

προβλήματα οράσεως κλπ.

10. Βάσει των ανωτέρω και μακροπρόθεσμα πρέπει να συμπληρωθεί και να βελτιωθεί η 

διαχειριστική μελέτη με την έννοια ότι ο Ε.Κ. δεν είναι ένα δάσος με την στενή έννοια 

αλλά ένας ιστορικός τόπος που η διαχείριση του απαιτεί ειδική ευαισθησία , εμπειρία 

και γνώσεις που εκφεύγουν από τα όρια μιας και μόνο γεωτεχνικής επιστήμης. 

11. Συμπλήρωση και βελτίωση των κανόνων χρήσεων του Ε.Κ. με την σύνταξη εσωτερικού 

κανονισμού λειτουργίας .

ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

1. Ο Εθνικός Κήπος έχει υποστεί διαχρονικές αλλοιώσεις . Η ηλικία του , ο χαρακτήρας του 

αλλά και η πλημμελής διαχείριση του λόγω ελλείψεως των απαραιτήτων συνθηκών θα 

επιφέρει ΜΗ αντιστρεπτά αποτελέσματα και κρίνεται απαραίτητη η διαπαντός μέσου ( 

Ραδιόφωνο, Τηλεόραση κλπ) ενημέρωση της κοινωνίας για την σημερινή και μελλοντική 

κατάσταση του.

2. Η αναβάθμιση, ανασύσταση και ανανέωση του απαιτεί ακάματη δραστηριότητα, 

σημαντική χρηματοδότηση τόσον εκ μέρους της Πολιτείας και του Δήμου όσον και
χορηγίες ή άλλες μεθόδους συγκεντρώσεως κεφαλαίων ή δωρεών , μακρύ χρονικό 

διάστημα ενεργειών , ορθή οργάνωση προσωπικού και επιστράτευση των αρίστων του 

είδους για την διαμόρφωση λύσεων που θα στηρίζονται στα διεθνή δεδομένα και 

συμφωνίες ( Χάρτα Φλωρεντίας, Χάρτα Βενετίας, διεθνείς συμβάσεις , ελληνική 

νομοθεσία κλπ) χωρίς να αποκλείεται η συνεργασία ξένων φορέων που ειδικεύονται 

στην διαχείριση ιστορικών κήπων. 

3. Η πραγματοποίηση όλων εξαρτάται πέραν των παραπάνω και από την ελευθερία 

κινήσεων των ειδικών που θα ασχοληθούν και την απαλλαγή από την επίδραση πάσης 

φύσεως πιέσεων ή σκοπιμοτήτων. 

4. Η ενοποίηση των χώρων του Ζαππείου με τον Ε.Κ ( που φαντάζει σχεδόν αδύνατη λόγω 

ιδιοκτησιακών και νομικών θεμάτων ) θα ήταν μια ριζοσπαστική απόφαση που θα 

συνέτεινε πολύ στην ορθότερη διαχείριση, συνεργασία αλλά και οικονομική 

ισχυροποίηση των δύο χώρων ώστε να αποκτήσουν ενιαίο πρόγραμμα συντηρήσεως και 

λειτουργίας.

5. Θεσμοθέτηση ετήσιας έκθεσης πεπραγμένων του Ε.Κ. που θα παρουσιάζονται σε 

δημόσια εκδήλωση.



(Προτάσεις για την αναβάθμιση, ανασύσταση και ορθολογική διαχείριση του πρασίνου του Ε.Κ.Σας κοινοποιούμε τις προτάσεις της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και
Επιχειρήσεων Πρασίνου(Π.Ε.Ε.Γ.Ε.Π.) για την αναβάθμιση, την ανασύσταση και την ορθολογική
διαχείριση του πρασίνου του Εθνικού Κήπου, όπως παρουσιάστηκαν στην Γ.Σ. της Εταιρείας
Φίλων του Εθνικού Κήπου. Οι εν λόγω προτάσεις, εκπονήθηκαν από τους :
κ. Ιωάννη Σπαντιδάκη, κ. Δημήτριο Παπαδήμα και κα. Σταυρούλα Κατσογιάννη.

Με εκτίμηση,
Από τη Γραμματεία της ΠΕΕΓΕΠ